Ǵalymdar depressııa men dıabettiń baılanysyn anyqtady: qazaqstandyqtarǵa qandaı keńes berildi
ASTANA. KAZINFORM – Eýropanyń 18 elinde 50 jastan asqan adamdar arasynda júrgizilgen aýqymdy zertteý nátıjeleri dıabet pen depressııa bir-birimen tyǵyz baılanysty ekenin kórsetti. Dıabeti bar adamdarda aýyr depressııa belgileriniń damý qaýpi joǵary, al depressııasy bar adamdarda dıabet qaýpi aıtarlyqtaı artady.
Bul týraly zertteý nátıjeleri Venada ótken Eýropalyq dıabetti zertteý qaýymdastyǵynyń (EASD) jyl saıynǵy jıynynda usynyldy.
Zertteýge 45 myńnan astam orta jastaǵy adam qatysqan (57%-y áıelder). Baıqaý kezeńi 11 jylǵa deıin sozylǵan. Qatysýshylarda 1 nemese 2 tıpti dıabettiń bolýy jáne depressııa belgileriniń deńgeıi baǵalanǵan.
Ǵalymdardyń málimetinshe:
– aýyr depressııasy bar adamdarda dıabet damý qaýpi 15% joǵary;
– dıabeti bar adamdarda depressııa qaýpi 48% joǵary, dıabeti joq adamdarmen salystyrǵanda.
Bul baılanystar medıtsınalyq kómektiń sapasy, emge jumsalatyn shyǵyn, áleýmettik teńsizdik nemese eldiń ekonomıkalyq deńgeıi sııaqty faktorlarǵa táýeldi bolmaǵan.
Eýropa elderiniń arasynda da aıyrmashylyq bar:
– Nıderlandyda dıabet qaýpi Avstrııamen salystyrǵanda 65% tómen;
– Portýgalııada kerisinshe 90% joǵary;
– aýyr depressııa belgileri eń jıi tirkelgen el – Italııa (Avstrııadan 150% joǵary);
– eń tómen kórsetkish – Danııada (20% tómen).
Baılanysty kúsheıtetin jalǵyz faktor – dene salmaǵynyń ındeksi (DSI).
Dıabeti bar adamdarda DSI bir birlikke artqanda aýyr depressııa belgileri 2,1%, al dıabeti joq adamdarda 1,3% ósedi.
Eýropalyq zertteýge Qazaqstan kirmegenimen, Asfendııarov atyndaǵy QazUMÝ professory, narkolog-dáriger Saǵat Altynbekov bul ǵylymı derekterdi Qazaqstan jaǵdaıynda da qoldanýǵa bolatynyn aıtady.
«Zertteý fızıkalyq jáne psıhıkalyq densaýlyqtyń ózara baılanysyn anyq kórsetedi. Dıabet pen depressııa bir-birin kúsheıtedi. Eger adamda dıabet bolsa, onyń psıhoemotsıonaldyq jaǵdaıyn mindetti túrde baqylaý qajet. Al depressııa kezinde metabolıkalyq kórsetkishterdi teksergen jón. Osyndaı keshendi tásil eki aýrýdyń da aldyn alýǵa jáne emdi tıimdi júrgizýge múmkindik beredi. Buǵan qosa profılaktıka mańyzdy, turaqty tekserýler, durys tamaqtaný, belsendi ómir salty jáne óz densaýlyǵyna muqııat qaraý eki aýrýdyń da qaýpin tómendetedi», – dedi ol.
Eske salaıyq, buǵan deıin DSM depressııany emdemese, shızofrenııaǵa ulasýy múmkin ekenin habarlaǵan.
