Ǵalymdar Danııada kóshkin qaýpi kúsheıip jatqanyn eskertti

ASTANA. KAZINFORM — Danııada shamamen 4 myńǵa jýyq laı kóshkini tirkeldi, olardyń ishinde belsendileri de, ýaqytsha turaqtalǵandary da bar jáne olardyń belsendiligi artyp keledi, dep habarlaıdy AZERTADJ.

Danııa men Grenlandııanyń Ulttyq geologııalyq ınstıtýtynyń (GEUS) málimetteri boıynsha, kóptegen laı kóshkini júzdegen jyl buryn bastalǵan, biraq klımattyń jylynýy men ylǵaldy qysqa baılanysty topyraq qozǵalysy kúsheıgen.

GEUS geology Krıstıan Svennevıgtiń aıtýynsha, jer asty sýlarynyń deńgeıi kóterilgende, laı jıi jáne jyldamyraq qozǵala bastaıdy. Qurǵaq qysta belsendilik derlik toqtaıdy.

Eń osal aýdandardyń biri Vaıle qalasynyń mańy, munda kóshkin jyldamdyǵy erekshe ylǵaldy qysta jylyna segiz santımetrge jetýi múmkin, al jer asty sýlarynyń deńgeıi shamamen jarty metrge kóteriledi. 2100 jylǵa qaraı qys kezinde jerasty sýlarynyń deńgeıi 0,7 metrge kóterilip, kóshkinniń sanyn arttyrady.

Vaıleden bólek, belsendi kóshkin eldiń basqa aımaqtarynda da baıqalady. Ǵalymdar bul tabıǵı protsester ekenin eskertedi, biraq klımattyq ózgeris jaǵalaýlardyń erozııasyn jyldamdatyp, eldiń landshaftynyń ózgerýine ákeledi.

Svennevıg atap ótkendeı, buryn júz jylda bir ret bolatyn tasqyndar endi úsh jyl saıyn qaıtalanýy múmkin. 

Aıta ketelik Ortalyq Vetnamda kóshkin júrip, úsh adam iz-túzsiz joǵalyp ketken edi.