Ǵalymdar adam mıynyń jumysyn modeldeıtin jańa chıp ázirledi - sheteldegi qazaq baspasózi
Kazinform HAA sheteldegi qazaq tilinde taraıtyn aqparat kózderine aptalyq sholýyn usynady.
Tashkentte Ózbekstan–Qazaqstan bıznes-forýmy ótti – ÓzA
Tashkentte Qazaqstannyń «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy delegatsııasynyń sapary aıasynda Ózbekstan–Qazaqstan bıznes-forýmy ótti. Jıynǵa Ózbekstannyń Saýda-ónerkásip palatasynyń tóraǵasy Davron Vahabov, «Atameken» UKP prezıdıýmynyń tóraǵasy Qanat Sháripbaev, memlekettik organdar men salalyq birlestikterdiń basshylary, sondaı-aq eki elden 300-den astam kásipker qatysty. Forýmda saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestıtsııalyq yntymaqtastyqty keńeıtý, ónerkásiptik kooperatsııa men eksporttyq áleýetti arttyrý máseleleri talqylandy, dep habarlaıdy ózbekstandyq «ÓzA» aqparat agenttigi.
Atalǵan basylymnyń málimetterine súıensek, Ózbekstannyń Saýda-ónerkásip palatasynyń málimetinshe, 2025 jyldyń qorytyndysynda eki el arasyndaǵy ózara saýda kólemi 4 mlrd 969 mln AQSh dollaryna jetip, 2024 jylmen salystyrǵanda 11,4 paıyzǵa ósken. Forýmǵa Qazaqstannyń qurylys, agroónerkásip, jeńil ónerkásip, mashına jasaý, logıstıka, medıtsına jáne aqparattyq-kommýnıkatsııalyq tehnologııalar salalarynda jumys isteıtin 100-den astam kompanııasynyń ókilderi qatysty.
Kezdesý barysynda kásipkerler jańa seriktester tabý, iskerlik baılanystardy keńeıtý jáne birlesken ınvestıtsııalyq jobalardy iske asyrý múmkindikterin qarastyrdy. Taraptar ekijaqty saýda aınalymyn ulǵaıtýǵa, ónerkásiptik kooperatsııany damytýǵa jáne jańa birlesken óndiristerdi iske qosýǵa múddeli ekenin atap ótti.
Sondaı-aq osy aptada «ÓzA»-da «Qytaılyq uıym ókilderi Ózbekstannyń ulttyq qolónerimen tanysty» degen taqyryptaǵy aqparat jarııalandy.
Ózbekstandyq BAQ-tyń málimetinshe, Qytaıdyń «Pocket Mount» uıymy ókilderi Ózbekstannyń ulttyq qolónerimen tanysyp, mádenı baılanystardy damytý baǵytynda pikir almasty. Tashkentte ótken kezdesýde «Hýnarmand» qaýymdastyǵy men qytaılyq uıym ókilderi dástúrli qolónerdi saqtaý jáne halyqaralyq deńgeıde nasıhattaý máselelerin talqylady, dep habarlaıdy «ÓzA» aqparat agenttigi.
Habarlamada aıtylýynsha, delegatsııa músheleri Samarqand, Shahrısabz jáne Marǵılan qalalaryndaǵy qolóner ortalyqtaryn aralap, jibek toqý, dástúrli tehnologııalar jáne sheberlerdiń tájirıbesimen tanysty. Olar Ózbekstannyń qolóner murasyna joǵary baǵa berip, yntymaqtastyqty jalǵastyrýǵa qyzyǵýshylyq bildirdi.
Taraptar ulttyq qolónerdi álemge tanytý, mádenı almasýdy keńeıtý jáne birlesken jobalardy júzege asyrý múmkindikterin qarastyrdy.
Qazaqstan men Túrkııanyń túrkilik strategııalyq seriktestigi – Eurasia Today
Qazaqstan men Túrkııa strategııalyq seriktestik aıasyndaǵy saıası, saýda-ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardy odan ári nyǵaıtý múmkindikterin talqylady. Taraptar halyqaralyq uıymdar, sonyń ishinde Túrki memleketteri uıymy men Islam yntymaqtastyǵy uıymy aıasyndaǵy yntymaqtastyqty damytýǵa nazar aýdardy, dep habarlaıdy Eurasia Today aqparat agenttigi.
Habarlamada aıtylýynsha, kezdesýler barysynda eki el arasyndaǵy ózara is-qımyldy júıeli túrde jalǵastyrý jáne ekonomıkalyq baılanystardy keńeıtý máseleleri qarastyryldy. Qazaqstan men Túrkııa saıası turǵydan senimdi seriktes, al ekonomıkalyq baǵytta mańyzdy áriptes retinde qarym-qatynasty damytyp keledi.
Aıta keteıik, Túrkııa Qazaqstannyń táýelsizdigin alǵashqylardyń biri bolyp tanyǵan memleket. Eki el arasyndaǵy resmı dıplomatııalyq qatynastar 1992 jylǵy 2 naýryzda ornatylyp, sol jyly Qazaqstannyń Túrkııadaǵy Elshiligi ashyldy.
Qytaı Halyq Banki tóraǵasy Qazaqstan Ulttyq Banki tóraǵasymen kezdesti – Halyq gazeti
2026 jyly 30 shildede Qytaı Halyq Banki tóraǵasy Pan Gýnshen Qazaqstan Ulttyq Banki tóraǵasy T.Súleımenovpen jáne Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń basshysy M.Ábilqasymovamen kezdesti. Bul týraly osy aptada Qytaıdyń Halyq gazeti basylymy habarlady.
Atalǵan BAQ-tyń dereginshe, taraptar jahandyq ekonomıkalyq-qarjylyq ahýal men Qytaı-Qazaqstan ekijaqty qarjylyq yntymaqtastyǵy máseleleri boıynsha pikir almasty. Kezdesýge Qytaı Halyq Banki tóraǵasynyń orynbasary Sıýan Channen qatysty.
Kezdesý aldynda Pan Gýnshen men T.Súleımenov ekijaqty valıýtany ózara aıyrbastaý týraly kelisimdi uzartý týraly qujat almasý rásimin ótkizdi.
Sonymen qatar Halyq gazeti basylymynda ««Kúlimsireý — mádenı muradaǵy Qytaı rýhynyń izi» atty kórme Shenıan qalasynda ótti» degen aqparat jaryq kórdi.
Keltirilgen derekterge súıensek, 26 shildeden bastap Lıaonın ólkelik murajaıynyń jyldyq arnaıy kórmesi — «Kúlimsireý — mádenı muralardaǵy Qytaı rýhynyń izi» resmı túrde kópshilikke tegin ashyldy. Kórmeni Lıaonın ólkelik murajaıy uıymdastyryp, Qytaı ulttyq murajaıy, Chjetszıan ólkelik murajaıy, Henan murajaıy, Іshki Mońǵol murajaıy, Maıtszıshan úńgir hramy óner zertteý ınstıtýty, Chendý murajaıy jáne t.b. el boıynsha 38 mádenı-tarıhı mekeme birlesip ashty. Kórmede balshyq, qas tasy, qola, tas músinder keskindemesi jáne músin óneriniń 300-den astam mádenı jádigeri qoıyldy. Olar segiz myń jyldyq ýaqytty qamtı otyryp, mádenı muralardaǵy ártúrli «kúlimsireýlerdi» ózekti jeli etti. Kúlimsireý arqyly mádenıet tarıhyna úńilip, ortaq sezim arqyly rýhty kóteretin Qytaı órkenıeti kórmesin jasady.
AQSh Iranǵa qatysty keıbir sanktsııalardy alyp tastady – ParsToday
AQSh Qarjy mınıstrligi Iranǵa qatysty birqatar sanktsııany alyp tastady. Bul týraly ParsToday agenttigi habarlady.
Aqparatqa sáıkes, CGTN-niń X áleýmettik jelisindegi paraqshasynda AQSh Qarjy mınıstrliginiń resmı saıtynda jarııalanǵan málimetke súıene otyryp, Islam revolıýtsııasy Saqshylar korpýsymen baılanysty eki ushaq pen úsh áýe kompanııasyna salynǵan sanktsııalardyń kúshi joıylǵany aıtylǵan.
Sonymen qatar, Al-Hadath telearnasynyń habarlaýynsha, AQSh Qarjy mınıstrligi Islam revolıýtsııasy Saqshylar korpýsymen baılanysty úsh uıymǵa qatysty sanktsııalardy da alyp tastaǵan.
Qazaqstan Aral men Kaspıı óńirlerin jalǵaıtyn mańyzdy avtojol qurylysyn bastady – TRT
Qazaqstanda Aral teńizi men Kaspıı teńizi óńirlerin jalǵaıtyn strategııalyq mańyzy bar jańa avtojol jobasynyń qurylysy bastaldy. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Aqordadan telekópir arqyly Qyzylorda–Sekseýil, Ulǵaısyn–Sekseýil jáne Beıneý–Sekseýil avtomobıl joldary jobalarynyń irgetasyn qalaý rásimine qatysty. Bul týraly osy aptada Túrkııa Radıo Televızııa portaly habarlady.
Atalǵan BAQ-tyń keltirgen málimetterine súıensek, Memleket basshysynyń aıtýynsha, uzyndyǵy 800 shaqyrym bolatyn jańa avtojol Kaspıı mańyndaǵy Beıneýdi Aral óńirindegi Sekseýilmen baılanystyryp, Qytaı shekarasyndaǵy ótkizý beketterin Aqtaý jáne Quryq porttarymen tikeleı jalǵaıdy. Sonyń nátıjesinde Qytaıdan Eýropaǵa avtomobılmen júk jetkizý baǵyty shamamen 1000 shaqyrymǵa qysqaryp, tasymaldaý merzimi úsh kúnge deıin azaıady.
«TRT»-nyń dereginshe, Prezıdent Beıneý–Sekseýil baǵytyn «Aral–Kaspıı avtojoly» dep ataýdy usynyp, jobanyń Qazaqstannyń Eýrazııadaǵy tranzıttik áleýetin arttyratynyn aıtty. Qurylys kezinde 10 myńnan astam adam jumyspen qamtylyp, jol paıdalanýǵa berilgennen keıin jyldyq júk tasymaly kólemi 13,2 mln tonnaǵa deıin ósedi. Jobany 2029 jyldan keshiktirmeı aıaqtaý josparlanyp otyr.
Sondaı-aq «TRT»-da «Ǵalymdar adam mıynyń jumysyn modeldeıtin jańa chıp ázirledi» degen taqyryptaǵy aqparat jarııalanǵan bolatyn.
Atalǵan basylymnyń málimetinshe, ǵalymdar adam mıynyń kúrdeli qurylymyn joǵary dáldikpen modeldeýge múmkindik beretin jańa chıp ázirledi. Jańa tehnologııa mıdyń qatparly betin 10 mıllısekýndtan az ýaqytta modeldeı alady.
Dástúrli kompıýterlerde protsessor men jady arasynda derekterdi úzdiksiz tasymaldaý esepteý jyldamdyǵyn tómendetip, energııa shyǵynyn arttyrady. Al jańa chıp esepteý operatsııalaryn derekter saqtalatyn ortada tikeleı oryndaýǵa múmkindik beredi. Sonyń arqasynda mıdy modeldeý úderisi jyldamdap, energııa tutyný kólemi azaıady.
Synaq barysynda chıp mıdyń aq jáne sur zatynyń shekarasyn joǵary dáldikpen beınelep, onyń kúrdeli qatparly qurylymyn saqtaı otyryp, úsh ólshemdi betki torlar jasady.
Túrkııalyq BAQ-tyń málimetinshe, zertteýshiler bul tehnologııany mı–kompıýter ınterfeısterinde, mıdyń tsıfrlyq egizderin ázirleýde, hırýrgııalyq navıgatsııa júıelerinde, sondaı-aq Altsgeımer jáne Parkınson aýrýlaryn zertteýde qoldanýdy josparlap otyr.
Chıp Qytaı ǵylym akademııasynyń Shanhaı mıkrojúıeler jáne aqparattyq tehnologııalar ınstıtýtynyń qatysýymen ázirlenip, zertteý nátıjeleri Science ǵylymı jýrnalynda jarııalandy.
