Ǵalamdyq aýqymda koronavırýstyń taralý qarqyny tek qana ósip jatyr – DDU
JENEVA. QazAqparat – Álemniń buǵan deıin belgisiz bolǵan COVID-19 koronavırýsymen kúresip kele jatqanyna jarty jyl boldy. Qoldanylyp jatqan sharalarǵa qaramastan, pandemııa toqtamaı, tez taralyp, júzdegen myń adamdy óltirip jatyr. Bul týraly Jeneva qalasynda ótken baspasóz konferentsııasynda DDU Bas dırektory Tedros Gebreıesýs eskertti, dep habarlaıdy QazAqparat BUU jańalyqtaryna silteme jasap.
«Alty aı buryn eshqaısymyz belgisiz vırýstyń búkil álemdi, ómirimizdi shyr aınaldyratynyn elestetip te kórmegen edik», - deıdi d-r Tedros.
Ol týra jarty jyl buryn, ıaǵnı 2019 jyldyń 31 jeltoqsanynda Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy Qytaıda pnevmonııa oqıǵalary týraly birinshi habarlama alǵanyn eske saldy. Osy ýaqyt ishinde COVID-19 ataýyn alǵan buryn belgisiz vırýsty 10 mln astam adam juqtyryp, 500 myńnan astam adam qaıtys bolǵan.
DDU basshysynyń aıtýynsha, pandemııa adamdardyń eń jaqsy jáne eń nashar qasıetterin anyqtaǵan.
«Bir jaǵynan, búkil álem boıynsha adamdardyń tabandylyǵyn, jasampazdyǵyn, meıirimi men tilektestigin kórip otyrmyz. Alaıda, sonymen qatar stıgmatızatsııa, teris habar taratý jáne pandemııany saıasılandyrýǵa kýá bolyp jatyrmyz», - dep atap ótti d-r Tedros.
Ol DDSU-nyń medıtsınalyq qyzmetkerlerdi oqytý, mıllıondaǵan qorǵanys jáne dıagnostıkalyq quraldardy muqtaj elderge jiberýden bastap, COVID-19 vırýsyna qarsy dári-dármekter men vaktsınalardy jasaý jáne synaý, pandemııaǵa qarsy kúsh jumyldyrý sııaqty atqarǵan úlken jumysy týraly eske saldy.
Budan bólek, DDU Eýropalyq komıssııa jáne ózge seriktesterimen birge vaktsına paıda bolǵan soń, barlyq adamdardy onymen qamtamasyz etý maqsatyn ustanǵan jobany iske qsoty. Alaıda, d-r Tedrostyń atap ótýinshe, vaktsınanyń COVID-19 vırýsyn uzaqmerzimdi baqylaý quraly retinde mańyzdylyǵyna qaramastan, DDSU-nyń bes keńesin oryndaı otyryp, adamdardy qazirden bastap qorǵap qalý kerek.
«Ár adam dármensiz emes ekenin sezinýi tıis: barlyǵymyz ózimizdi de, aınalamyzdaǵylardy da qorǵap qalatyn sharalar qabyldaı alamyz. Sizdiń densaýlyǵyńyz – óz qolyńyzda!», - dep atap ótti d-r Tedros.
Ol qashyqtyq saqtap, qoldy jýyp otyrý, maska taǵý, jótelgen jáne túshkirgen kezde aýyzdy jaýyp otyrý, ózin nashar sezingen kezde úıden shyqpaý jáne ózgelermen senimdi aqparat kózderiniń aqparatymen bólisý kerek ekenin túsindirdi.
«Siz qaýipti top sanatyna jatpaýyńyz múmkin, alaıda sizdiń áreketińiz bireýdiń ómirine yqpal ete alady», - dep atap ótti DDU basshysy.
Uıymnyń bas dırektory juqtyrý tizbegin barlyq elder, tipti COVID-19 rastalǵan oqıǵalary bolmaǵan elder de úze alatynyn atap ótti. Ol úshin barlyq medıtsınalyq qyzmetkerler indetke shaldyqqan adamdarmen jumys isteýge úıretilip, jeke qorǵanys quraldarymen qamtamasyz etilýi qajet.
Aýrý juqtyrý oqıǵalaryn qadaǵalaý júıesin jetildirý óte mańyzdy, ol ushin kúrdeli tehnologııalar qajet emes.
«Naýqas adamdarmen baılanysta bolǵandardy anyqtap, olardy karantınge jatqyzý tek medıtsınalyq qyzmetkerlerdiń emes, túrli mamandardyń qolynan da keledi», dep atap ótti Gebreıesýs.
