Frantsııa men Ulybrıtanııa Ormýz buǵazynda áskerı-teńiz mıssııasyn qurýdy talqylaıdy
ASTANA.KAZINFORM - Eýropa elderi negizgi energetıkalyq baǵyt aınalasyndaǵy shıelenis jaǵdaıynda dıplomatııalyq kúshti nyǵaıtýǵa kúsh salyp jatyr.
Frantsııa men Ulybrıtanııa aldaǵy kúnderi Ormýz buǵazynda keme qatynasy erkindigin qalpyna keltirýge baǵyttalǵan kópultty áskerı-teńiz mıssııasyn qurý máselesin talqylaý úshin konferentsııa ótkizedi.
Frantsııa prezıdenti Emmanıýel Makron bul týraly dúısenbi kúni málimdedi.
Onyń aıtýynsha, mıssııa beıbit sıpatta bolady jáne soǵys qımyldaryna qatysýdy qamtymaıdy.
- Aldaǵy kúnderi biz Ulybrıtanııamen birlesip, buǵazda keme qatynasy erkindigin qalpyna keltirý boıynsha beıbit mıssııaǵa úles qosýǵa daıyn eldermen konferentsııa uıymdastyramyz, - dedi Makron.
Ol mıssııa «jaǵdaı múmkindik bergen boıda» ornalastyrylatynyn jáne qaqtyǵys taraptarynan bólek jumys isteýi kerek ekenin atap ótti.
Parıj ben London bastamasy AQSh-tyń Iranǵa áskerı-teńiz blokadasyn engizý týraly sheshiminen keıin paıda boldy. Ulybrıtanııa premer-mınıstri Kır Starmer London bul sharany qoldamaıtynyn jáne qaqtyǵysqa aralasýdy josparlamaıtynyn málimdedi.
- Biz blokadany qoldamaımyz jáne Iranmen soǵysqa tartylmaımyz, - dedi ol BBC-ge bergen suhbatynda.
Starmer sonymen qatar Ulybrıtanııa keme qatynasy erkindigin qalpyna keltirýge múddeli 40-tan astam eldi biriktirgenin málimdedi. Ol buǵaz jabylýynyń álemdik ekonomıkaǵa jáne ómir súrý qunyna aıtarlyqtaı áser etip jatqanyn atap ótti.
Onyń aıtýynsha, London men Parıj qaqtyǵys aıaqtalǵannan keıin keme qatynasynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin seriktesterimen úılestirilgen kópultty jospar ázirleýdi kózdep otyr. Starmer Londonnyń basymdyǵy Ormýz buǵazyn tez qalpyna keltirý bolyp qala beretinin atap ótti, ol arqyly álemdik munaı jetkiziliminiń shamamen 20%-y ótedi.
Qaqtyǵys bastalǵannan beri Ormýz buǵazy arqyly ótetin kólik qozǵalysy aıtarlyqtaı shekteldi, Iran tek tańdaýly kemelerdiń, sonyń ishinde dostas elderge baratyn kemelerdiń ótýine ruqsat berdi.
Ormýz buǵazy arqyly ótetin kemeler tranzıtindegi úzilisterge baılanysty naýryz aıynda munaı tasymaly COVID-19 pandemııasy kezindegi deńgeıden tómen túsip ketkeni habarlandy.