Frankofonııa kóktemi: Qazaqstannyń 7 qalasynda frantsýzsha kıno kórsetilip, kórme-kontsertter ótedi
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstanda 1-15 sáýir aralyǵynda Frankofonııa kóktemi festıvali ótedi. Osymen 16-shy ret uıymdastyrylyp otyrǵan festıval Qazaqstannyń birneshe qalasynda — Almaty, Astana, Shymkent, Qaraǵandy, Óskemen jáne Qostanaı qalalarynda alýan túrli is-shara ótkizedi.
Qazaqstanda 25 myń adam frantsýzsha sóıleıdi
1970 jyly qurylǵan Frankofonııa halyqaralyq uıymy frantsýz tilin ilgeriletý jáne tildik áralýandylyqty qoldaý, sondaı-aq bilim berý, mádenı dıalog, turaqty damý, yntymaqtastyqty, demokratııa men beıbitshilikti damytýdy kózdeıdi. Bul maqsatta 90 memleket pen úkimet uıymǵa múshe bolǵan. Al Qazaqstanda Frankofonııa kóktemi 16 jyldan beri yntymaqtastyqtyń basty mádenı oqıǵasy retinde ótip keledi.
Frantsýz tili — álemdegi eń kóp taralǵan tilder ishinde tórtinshi orynda tur. Bes qurlyqta 396 mıllıon adam frantsýzsha sóıleıdi jáne ol úıreniletin tilder arasynda tanymaldyǵy boıynsha ekinshi orynda tur (51 mıllıon oqýshy). Bul til 29 elde, sondaı-aq BUU, NATO jáne EO sııaqty halyqaralyq uıymdarda resmı mártebege ıe.
Qazaqstanda 11 myń stýdent frantsýz tilin oqıdy jáne shamamen 25 myń adam osy tilde sóıleıdi. Astana, Almaty, Qaraǵandy jáne Shymkent qalalaryndaǵy mektepterde, frantsýz Alıanstarynda jáne Miras International jelisine kiretin «Sharl de Goll» mektebinde frantsýz tili oqytylady.
2024 jylǵy qarashada Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń Parıjge jasaǵan memlekettik sapary barysynda Sheteldegi frantsýz bilim berý agenttigimen (AEFE) Astana men Almaty qalalarynda eki frantsýz mektebin ashý týraly kelisimderge qol qoıylǵan.
Festıval is-sharalary 7 qalada ótedi
Frantsýz tili men frantsýztildi mádenıetteriniń alýan túrliligine arnalǵan is-sharany eldegi toǵy elshilik — Belgııa Koroldigi, Kanada, Frantsııa, Lıýksembýrg, Lıtva, Marokko Koroldigi, Rýmynııa, Armenııa jáne Shveıtsarııa elshilikteri birlesip uıymdastyrady.
Olar kıno kórsetilimderi, kontsertter, konferentsııalar, ádebı kezdesýler, kórmeler, frantsýz tili boıynsha baıqaýlar syndy alýan túrli is-sharalar usynyp otyr.
Festıvaldi pıanıst Krıstın Fonlıýpttyń Almatydaǵy (30 naýryz) jáne Qaraǵandydaǵy (2 sáýir) kontserti ashady. Sondaı-aq frantsýz oryndaýshysy Voyou Qazaqstanǵa gastroldik saparmen keledi. Onyń kontsertteri Almatyda (10 sáýir), Shymkentte (11 sáýir) jáne Astanada (12 sáýir) ótedi. Al lıtvalyq pıanıst Mýza Rýbatskıte 15 sáýir kúni Astanadaǵy Q. Qýanyshbaev atyndaǵy teatr sahnasynda jeke kontsertin beredi.
— Mundaı is-sharany Qazaqstanda ótkizý Astananyń ǵana emes, tutas eldiń turǵyndaryna frankofon mádenıetimen jaqynyraq tanysýǵa múmkindik beredi.
Biz ártúrli óńirlerde mazmundy baǵdarlama daıyndadyq. Eń aldymen, Astana men Almatyda kınofestıvalder ótedi. Men ózim Óskemenge baryp, frantsýz kınosy festıvalin ashamyn. Kórermender frankofon áleminiń túkpir-túkpirinen — Armenııa, Kanada, Marokko jáne basqa elderden kelgen fılmdermen tanysa alady, — dedi Qazaqstandaǵy Frantsııa elshisi Sılvan Gıoge elordada ótken baspasóz máslıhatynda.
Ekinshi baǵyt — mýzyka jáne bul bólimde túrli kontsertter men frantsýz áni baıqaýy uıymdastyrylsa, úshinshi baǵyt — Frantsýz alıanstarynda uıymdastyrylatyn túrli kórmeler bolmaq. Máselen Parıjdegi Notr-Dam soboryna arnalǵan onlaın kórmeni kez kelgen qazaqstandyq tamashalaı alady.
— Bir sózben aıtqanda, baǵdarlama óte alýan túrli jáne frankofon áleminiń baılyǵyn tereńirek tanýǵa tamasha múmkindik beredi. Jyl saıyn biz usynatyn kontent aýqymyn keńeıtip kelemiz. Ásirese kıno salasynda fılmder sany artyp keledi, onyń ishinde halyqaralyq deńgeıde tanylyp, marapattalǵan jańa týyndylar da bar. Biz jyl saıyn jańa qalalardy qamtýǵa tyrysamyz, óıtkeni Qazaqstan — orasan zor memleket, ári munda frankofon mádenıetine qyzyǵýshylyq óte joǵary. Bıyl is-sharalar jeti qalada ótedi jáne bolashaqta geografııasyn odan ári keńeıtemiz dep úmittenemiz. Bıyl baǵdarlamany odan da mazmundy ári qoljetimdi etý úshin 9 elshiliktiń kúsh biriktirgenine erekshe qýanyshtymyn, — dedi Frantsııa elshisi.
Árıne, Qazaqstandaǵy dástúrli frankofon áni baıqaýy da ótedi. Onyń fınaly 5 sáýir, jeksenbi kúni Astanada bolady. Qatysýshylar is-sharanyń seriktesi Air Astana áýe kompanııasynan Parıjge eki áýe bıletin, sondaı-aq Belgııa, Kanada, Frantsııa, Rýmynııa jáne Shveıtsarııa elshilikterinen basqa da syılyqtardy utyp ala alady.
Frantsııada 700 qazaq oqyp júr
Sonymen birge, Qazaqstannyń birneshe qalasynda ýnıversıtet stýdentterine arnalǵan Elshiler konferentsııalary ótedi. Osy baǵdarlama aıasynda Belgııa, Frantsııa, Rýmynııa jáne Shveıtsarııa elderiniń elshileri men konsýldary Astana, Shymkent, Óskemen, Pavlodar, Qaraǵandy jáne Atyraý qalalaryndaǵy joǵary oqý oryndaryna barady. Kezdesýlerde dıplomatııa, mádenı dıplomatııa, frankofonııa jáne frantsýz tilin úırený taqyryptary talqylanady.
— Qazir Frantsııada shamamen 700 qazaqstandyq stýdent oqyp júr jáne olardyń sanynyń artqanyn qalar edim. Bul — bizdiń elderimiz arasyndaǵy akademııalyq baılanystardy nyǵaıtýdyń mańyzdy baǵyttarynyń biri. Sonymen birge, keri akademııalyq utqyrlyqty da damytý qajet, ıaǵnı frantsýz stýdentteri Qazaqstanǵa kelip bilim alýy tıis, óıtkeni munda joǵary bilim berý júıesi qarqyndy damyp keledi, — dedi dıplomat.
Onyń aıtýynsha, Frankofonııa naýqany stýdenttik mobıldiktiń damýyna da yqpal etedi. Qazaqstandyq stýdentterdiń shetelde bilim alýǵa qyzyǵýshylyǵyn arttyrady. Frantsýz tilin meńgerý Frantsııada ǵana emes, sondaı-aq Belgııada, Shveıtsarııada, Lıýksembýrgte, Marokkoda, Kanadada jáne basqa elderde oqýǵa múmkindik beredi. Frantsııa «Abaı–Vern», «Bolashaq» baǵdarlamalarymen jáne qorshaǵan ortany qorǵaý salasynda jumys isteıtin stýdentterdi qoldaýǵa baǵyttalǵan MOPGA (Make Our Planet Great Again) baǵdarlamasy boıynsha qazaqstandyq stýdentterge bilim grantyn usynady.
Aıta keteıik, Qazaqstan men Frantsııa arasyndaǵy taýar aınalymy 100 mln AQSh dollarynan asty.
