Flıýorografııa men skrınıngten ótýge shaqyrý smartfondarǵa jiberiledi
ALMATY. QazAqparat - Almatyda «DamýMed» mobıldik qosymshasynyń arqasynda turǵyndar arasynda kóptegen aýyr syrqattar alǵashqy kezeńinde anyqtalyp jatyr. Bul týraly №11 qalalyq emhananyń bas dárigeriniń orynbasary Aınash Amýrqazınova málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Onyń aıtýynsha, qazir atalǵan qosymshanyń arqasynda skrınıngten ótýge shaqyrý adamdardyń uıaly telefondaryna keledi. Dárigerler mundaı habarlamalarǵa selqos qaramaýǵa shaqyrady. 
Profılaktıkalyq tekserýdiń arqasynda adamdar ómirine qaýip týdyratyn syrqatty bastapqy kezeńde anyqtaýǵa bolady.
«Skrınıngke belgili bir jastaǵy deni saý adamdar shaqyrylady. Jas kategorııasyn QR DSM bekitedi. Bul óte ózekti másele. Sebebi bıyldyń ózinde bizdiń medıtsınalyq uıymda 5 440 adam skrınıngke shaqyryldy. Onyń ishinde 11 áıelde jańadan bastalyp kele jatqan qaterli isik bar ekeni anyqtaldy. Eki áıelde - sút bezi qaterli isigi, 9 áıelde jatyr moıny isigi anyqtaldy. Sonymen qatar skrınıng arqyly júrek qan tamyrlary, arterıaldy gıpertenzııa, qant dıabeti, glaýkoma men ishek qaterli isigi aýrýlaryn anyqtaýǵa bolady», - dedi №11 qalalyq emhananyń bas dárigeriniń emdeý profılaktıka isi boıynsha orynbasary Aınash Amýrqazınova.
Atalǵan emhananyń ózinde ǵana 2018 jyly 5440 adamnyń 387-sinde arterıaldy gıpertenzııa, 39-ynda qant dıabeti, 16-synda glaýkoma anyqtaldy. Sondaı-aq 172 áıelde jatyr moıny isigine alyp keletin, 1291 áıelde omyraý qaterli isigine bastaıtyn alǵashqy belgiler boldy. 18 adamnyń isheginen túıneme tabyldy. Bul belgilerdi emdemese qaterli isikke alyp keledi.
«Álbette, bulardyń barlyǵy áleýmettik mańyzdy aýrýlarǵa jatady. Olardy bastapqy kezeńde anyqtaǵan durys. Buryn adamdar osy skrınıngke nemquraıdy qaraıtyn. Qazir halyqtyń túsinigi artyp keledi. 2017 jyly 4806 adam skrınıngten ótti. Onyń ishinen 340 adamda arterıaldy gıpertenzııa, 38 adamnan qant dıabeti, 16 adamnan glaýkoma anyqtaldy. Adamdar bul syrqattarmen aýyratynyn bilmegen. Osy sharalardyń arqasynda áıelderdiń ómirin saqtap qalý múmkin boldy. Byltyr 1231 adam óziniń densaýlyǵyn saqtap qaldy», - dedi №11 emhananyń profılaktıka bóliminiń meńgerýshisi Jıgagúl Sultanova.
Dárigerler qant dıabeti, gıpertonııa jáne ıshemııalyq aýrýlardy anyqtaý úshin adamnyń boıyn, salmaǵyn, beliniń ólshemin alady. Sonymen qatar, arterııalyq qysym ólshenip, shuǵyl qan taldaýy jasalady.
Mundaı tekserilýden 30-40 jas aralyǵyndaǵy kez kelgen adam ótýi tıis. Qajettilik bolǵan jaǵdaıda dáriger elektrokardıografııaǵa, kardıolog pen endokrınolog qaraýyna jiberedi. Al glaýkoma dertin anyqtaý úshin kóz ishiniń qysymy ólshenedi.
Mundaı habarlamalar adam skrınıngke kelgenshe smartfonǵa túse beredi. Sonymen qatar gadjet adamǵa flıýorografııaǵa túsý kerektigin de eskertip otyrady.
Aıta ketý kerek, Almatyda tsıfrlandyrý boıynsha aýqymdy jumystar júrgizilip otyr. Bıyl Almaty bul baǵytta álemdik reıtıngte 25-orynǵa taban tiredi.
Búginde Almaty halqynyń 90 paıyzynda elektrondyq densaýlyq pasporty bar.
Respýblıkalyq elektrondyq densaýlyq saqtaý ortalyǵy Almaty qalalyq fılıaly dırektorynyń orynbasary Erbol Darhambaevtyń aıtýynsha, qaladaǵy 40 medıtsınalyq mekemede patsıentterge tsıfrlyq kómek kórsetý posttary ashylǵan. Kórmeı-bilmeı jatqan adamdarǵa sol jazbadaǵy mamandar barlyq jeńildikterdi túsindiredi. Búginde Almatyda mobıldi qosymshalardy 560 070 paıdalanýshy qoldanady. Bul shamamen 20-60 jas aralyǵyndaǵy ınternetti belsendi paıdalanatyn azamattardyń 53% qamtıdy. Jyl sońyna deıin qoldanýshylardyń sanyn 600 myńǵa jetkizý josparda bar. Sonymen qatar, qazir kez-kelgen almatylyq mobıldi onlaın qosymshalardy, Egov portaly, jeke kabınetterdi paıdalana otyryp dárigerge jazylyp, qan jáne basqa da taldaýlardyń nátıjesin bilýge, em sharalary týraly tolyq aqparat bile alady. Búginde Almatyda 1 676 437 elektrondy densaýlyq pasporty ashylǵan. ıAǵnı, tirkelgen azamattardyń 90 paıyzyna jýyǵy elektrondy pasportqa ıe. Sonymen qatar, Almatyǵa qatysty aıtyp óter jetistikterdiń biri retinde QR DSM men IBM kompanııasy arasyndaǵy memorandýmdy ataýǵa bolady. Qazaq Onkologııa jáne Radıologııa ǴZI bazasynda pılotty joba engizilip jatyr. Almatyda qazir 72 mekemede «qaǵazsyz aýrýhana» pılottyq baǵdarlamasy júzege asyp jatyr. 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap bul mekemeler atalǵan formatqa 100 paıyz kóshedi.