Fızıkter eń dál júretin atom saǵatyn oılap tapty
ASTANA. 12 naýryz. QazAqparat - Jańa Ońtústik Ýels ýnıversıtetiniń ǵalymdary dáldigi qazirgi saǵattardan anaǵurlym joǵary atom saǵattardyń nobaıyn usyndy, dep habarlady Lenta.rý.
Bul syzba teorııasy boıynsha ol 14 mıllıard jylda sekýndtyń onnan bir bóligine qatelesedi eken. Al salystyrý úshin aıtar bolsaq, álemniń jaralǵanyna 13,6 mıllıard jyl boldy delinip júr.
Ǵalymdardyń maqalasy Physical Review Letters, jýrnalynda jarııalanady, al onyń qysqasha mazmuny ýnıversıtet saıtynda keltiriledi jáne arXiv.org saıtynda elektrondyq nusqasy usynylady.
Ýaqytty ólsheý úshin negizgi nysan retinde ǵalymdar oń ıon-torııa-229-dy paıdalanýdy usynǵan. «Atomdyq saǵattarda maıatnık retinde atom ıadrosyn aınalyp ushyp júretin elektron qoldanylady. Biz lazerdiń kómegimen elektrondy ıadroǵa baǵyttap, ıadrodaǵy neıtron maıatnık retinde áreket etetindeı bolýyn kórsettik», - dedi zertteý avtorlarnyń biri Vıktor Flambaým.
Ǵalymdardyń aıtýynsha, olardyń saǵaty fızıkterge tájirıbelerdi tańǵalarlyqtaı dáldikte júrgizýge múmkindik bermek. Olardyń nobaıy boıynsha jasalǵan saǵattar útirden keıingi 19 oryndy sanǵa deıingi ýaqyt esepteýdiń dáldigin qamtamasyz ete alady.
2011 jylǵy tamyzda NASA Technology Demonstration Missions baǵdarlamasy aýqymynda 175 mıllıon dollardyń jasalymdaryna úsh jobany jarııalaǵan edi. Sol jobalardyń biri ǵaryshtyq qajetter úshin borttyq atom saǵattaryn jasaý bolatyn. Onda maıatnık retinde synap ıondaryn paıdalaný josparlanǵan.
