Feıkterge qarsy turý úshin qoǵamnyń aqparattyq ımmýnıtetin kúsheıtý kerek — saıasattanýshy
ASTANA. KAZINFORM — Jalǵan aqparatpen kúreste qoǵamnyń aqparattyq ımmýnıtetin qalyptastyrý jáne memlekettiń feıkterge ashyq ári jedel jaýap berýi mańyzdy. Bul týraly saıasattanýshy Ǵazız Ábishev «SAILAÝ-2026: medıa jáne tsıfrlyq platformalar» sarapshylyq alańynda aıtty.
Sarapshynyń pikirinshe, kez kelgen taqyrypqa qatysty jalǵan aqparat taralýy múmkin, biraq shynaıy aqparat der kezinde jarııalansa, adamdar aqıqattyń qaıda ekenin ózi-aq ańǵarady.
— Basty másele — qoǵamnyń aqparattyq ımmýnıtetin qalyptastyrý jáne memlekettiń kez kelgen feıkke shynaıy, ashyq ári jedel jaýap berýge daıyn bolýy. San túrli taqyrypqa qatysty jalǵan aqparat taralýy múmkin. Alaıda shynaıy aqparat ýaqytynda jarııalansa, qoǵam ony kúndelikti ómirdegi tájirıbesimen salystyryp, aqıqatqa ońaı kóz jetkizedi, — dedi ol.
Ǵazız Ábishevtiń aıtýynsha, jalǵan aqparat jekelegen daǵdarystarǵa sebep bolýy múmkin. Alaıda muny syltaýratyp, barlyq aqparat kózin shekteýge nemese túrli pikirge tosqaýyl qoıýǵa bolmaıdy.
Saıasattanýshy bul jaǵdaıdy koronavırýs pandemııasymen salystyrdy. Onyń pikirinshe, indettiń taralýyna qarsy engizilgen karantın ýaqytsha qorǵanys qyzmetin atqarǵanymen, túpkilikti nátıje qoǵamda ımmýnıtet qalyptasqan kezde baıqaldy.
— Bizge pandemııany jeńýge ne kóbirek kómektesti? Jasandy jáne tabıǵı ımmýnıtet pe, álde adamdardy úıden shyǵarmaı ustaý ma? Onyń aıtýynsha, karantınniń maqsaty — adamdar arasyndaǵy baılanysty barynsha azaıtyp, aýrýdyń taralýyn toqtatý boldy, biraq is júzinde qoǵamda ımmýnıtet qalyptasty. Aqparat keńistiginde de dál osyndaı ımmýnıtet bolýy kerek, — dedi saıasattanýshy.
Onyń pikirinshe, synı oılaýy joǵary adamdar ýaqyt óte kele daýryqpa taqyryptarǵa, jalǵan aqparatqa nemese shuǵyl áreket etýge shaqyratyn habarlamalarǵa sene bermeıdi. Mundaı aqparatty adamdar elemeı óte bastaıdy, óıtkeni olarda aqparattyq ımmýnıtet qalyptasady.
Sarapshynyń aıtýynsha, erkin ári damyǵan aqparattyq ortada da qoǵam ýaqyt óte kele senimdi aqparat kózderin aıqyndaıdy. Adamdar kúmándi aqparatqa tap bolǵan kezde, ony sol derekkózder arqyly tekserýge tyrysady.
Sonymen qatar ol feıktermen kúres jeleýimen aqparattyq keńistikti shamadan tys retteýdiń de qaýpine nazar aýdardy.
— Qoǵamdy únemi baqylaýda ustap, kez kelgen aqparat kóziniń únin óshirýge tyrysý qaýipti. Sebebi feıktermen kúresýge arnalǵan tetikter bir kúni shyndyqqa «jalǵan aqparat» degen belgi taǵyp, ony shekteý úshin qoldanylýy múmkin. Sondyqtan eń turaqty jol — qoǵamnyń jalǵan aqparatqa qarsy ımmýnıtetin qalyptastyrý, — dedi Ǵazız Ábishev.
Saıasattanýshy bul úshin halyqtyń aqparattyq saýatyn arttyryp, synı oılaý qabiletin damytý qajet ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, qoǵam syrttan kelgen kez kelgen pikirge táýeldi bolmaı, aqparatty óz betinshe saralap, dálel men derekke súıenip qorytyndy jasaı alýǵa tıis.
Aıta óteıik, Qazaqstannyń strategııalyq zertteýler ınstıtýty (QSZI) alańynda búgin saılaýaldy naýqandaǵy jasandy ıntellektiniń róli, tsıfrlyq tehnologııalardyń yqpaly jáne feık aqparatpen kúres máseleleri talqylanyp jatyr.
