Eýropanyń birneshe elinde aptap ystyq bastaldy
ASTANA. KAZINFORM — Jaz mezgili bastalysymen, Eýropa elderinde aptaq ystyq bolady. Sınoptıkter Ispanııada joǵary, biraq turaqty aýa temperatýrasy saqtalatynyn, al Portýgalııa, Italııa jáne Gretsııada aptap ystyq bolyp, densaýlyqqa keri áseri baryn eskertti.
Euronews málimetinshe, Ispanııada aýa temperatýrasy joǵary bolǵanymen, ol jyl mezgiline tán qalypty deńgeıden aspaıdy. Pıreneı túbeginiń soltústigi men ortalyǵynda kúndizgi temperatýra 30–34°C aralyǵynda bolady.
Alaıda eldiń soltústik-shyǵysyndaǵy oıpatty óńirlerde jáne ońtústik bóliginiń ishki aýdandarynda ystyq qattyraq seziledi. Bul aımaqtarda aýa temperatýrasy 36°C-tan joǵary kóterilse, Gvadalkvıvır ańǵarynda 40°C-tan asady.
Jerorta teńizi mańy elderinde jáne Pıreneı túbeginiń batysynda aýa temperatýrasy kúrt kóterilip, ekstremaldy ystyq qalyptasty. Portýgalııanyń ishki jáne ońtústik óńirlerinde, sonyń ishinde Alentejý aımaǵynda, aýa temperatýrasy 40°C-tan asyp, rekordtyq kórsetkishter tirkeldi. Osyǵan baılanysty kúnniń eń ystyq mezgilinde syrtta ótetin is-sharalarǵa qoıylatyn shekteýlerdi kúsheıtti.
Shyǵysqa qaraı Italııa aýmaǵynda joǵary qysym aımaqtary qalyptasyp, Saharadan keletin ystyq aýa aǵyndary atmosferanyń qalypty aınalymyn tejep tur. Ótken beısenbide eldiń Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Rım qalasy men taǵy tórt provıntsııa ortalyǵynda aýa temperatýrasynyń 38°C-qa jýyqtaýyna baılanysty qyzyl deńgeıdegi dabyl jarııalady.
Frantsııa astanasynda ótip jatqan «Rolan Garros» týrnıri kezinde aýa temperatýrasy óte joǵary bolyp, matchtardy ótkizý sportshylar men kórermender úshin qıynǵa soqty. Aptap ystyqtan Parıj turǵyndary sanıtarlyq qaýipterge qaramastan Sena ózenine shomyla bastady.
Osyndaı jaǵdaı Grekııada da baıqalyp otyr. Qurǵaq jel men ortalyq jazyqtarda 39°C-tan joǵary saqtalǵan temperatýra halyq densaýlyǵyna ǵana emes, eldiń energetıkalyq ınfraqurylymyndaǵy sý tapshylyǵynyń kúsheıýine de alańdaýshylyq týǵyzdy.
Eýropadaǵy jazdyń basynda qalyptasqan bul anomaldy ystyq «jylý kúmbezi» dep atalatyn meteorologııalyq qubylyspen baılanysty. Ol joǵary qysym aımaǵynyń astynda jyly aýany ustap turyp, qurlyq betin salqyndatýy múmkin Atlant muhıtynan keletin aýa fronttarynyń ótýine jol bermeıdi. Sonyń saldarynan kún radıatsııasynyń áseri kúsheıe túsedi.
Aptap ystyqtan Jerorta teńizi mańynda orman órtteriniń qaýpi kúrt artty. Topyraqtyń ylǵaldy tez joǵaltýy jáne kóktemde ósken qurǵaq ósimdikterdiń mol bolýy órt shyǵý jaǵdaıyn óte joǵary, tipti ekstremaldy deńgeıge jetkizdi. Osyǵan baılanysty Pıreneı túbeginen Balqanǵa deıingi aralyqtaǵy órt sóndirý jáne tótenshe jaǵdaılar qyzmetteri kúsheıtilgen daıyndyq rejımine kóshti.
Aıta keteıik, buǵan deıin Eýropany aptap ystyq jaılap, Ulybrıtanııa 103 jyl burynǵy rekordty jańartqany týraly jazǵan bolatynbyz.
