Eýropalyq Parlament Qazaqstan Prezıdentiniń Brıýsselge saparyn joǵary baǵalady
ASTANA.KAZINFORM — Sársenbi kúni Eýropalyq Parlamentte Ortalyq Azııa delegatsııasynyń (OAD) músheleri men Qazaqstannyń EO-daǵy elshisi Roman Vasılenko brıfıng ótkizdi, dep habarlaıdy Kazinform agenttiginiń Brıýsseldegi tilshisi.
Іs-sharany asha otyryp, OAD basshysy Djýzı Prınchı Eýropalyq Parlament Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń EO astanasyna saparyn muqııat baqylaǵanyn aıtty.
Kazinform-ǵa bergen suhbatynda Prınchı bul tarıhı sapar, Qazaqstan men Eýropa arasyndaǵy qarym-qatynasty nyǵaıtýdaǵy tamasha taraý ekenin atap ótti.
— Meniń basqarý qurmetime ıe bolǵan Ortalyq Azııa delegatsııasy (OAD) Qazaqstannyń demokratııaǵa, adam quqyqtaryn qurmetteýge jáne mańyzdy konstıtýtsııalyq reformalarǵa baǵyttalǵan protsesterge qalaı belsendi túrde qatysyp jatqanyn óz kózimen kórdi. Sondyqtan naýryz aıyndaǵy referendýmnyń nátıjeleri el retinde Eýropaǵa barǵan saıyn ashyla túsetin Qazaqstandaǵy demokratııanyń eń jaqsy jáne eń úlken dáleli, — dep atap ótti D. Prınchı.
Elshi R.Vasılenko Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Brıýsselge sapary Eýropalyq Odaqpen yntymaqtastyqtaǵy mańyzdy kezeń bolǵanyn atap ótti.
— Bul mańyzdy, tereń maǵynaly sapar boldy. Bul Qazaqstan men Eýropalyq Odaq arasyndaǵy qarym-qatynastardyń senimmen, strategııalyq tereńdikpen jáne praktıkalyq ambıtsııamen damyp kele jatqanyn bildiredi. Bul sapardan shyǵaratyn negizgi qorytyndymyz qarapaıym: Qazaqstan men Eýropalyq Odaq strategııalyq seriktestiktiń jetilgen kezeńine aıaq basyp keledi. Saıası salada bul sapar búgingi tańda Astana men Brıýssel arasyndaǵy qarym-qatynasty sıpattaıtyn joǵary deńgeıdegi senim men ózara qurmetti kórsetti, — dedi dıplomat.
Onyń aıtýynsha, Qazaqstan men Eýropalyq Odaq bir-birin tek senimdi seriktester retinde ǵana emes, sonymen qatar ortaq uzaq merzimdi kún tártibi bar strategııalyq seriktester retinde de qarastyrady. R.Vasılenko sonymen qatar eń mańyzdy nátıjelerdiń biri Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵytynyń (THKB), ıaǵnı Orta dálizdiń ósip kele jatqan róline ózara nazar aýdarý bolǵanyn aıtty.
— Qazaqstan Eýropalyq Odaqtyń osy salaǵa, sonyń ishinde Global Gateway bastamasy arqyly qatysýynyń artýyn quptaıdy. Ortalyq Azııadaǵy eń iri ekonomıka jáne eń iri aýmaq retinde Qazaqstan Ortalyq dáliz dep te atalatyn TJTK áleýetin arttyrýda mańyzdy ról atqarady. Búginde Ortalyq dáliz Azııa men Eýropa arasyndaǵy eń mańyzdy jáne qarqyndy damyp kele jatqan kólik baǵyttarynyń birine aınalyp otyr, — dep atap ótti elshi.
R.Vasılenko atap ótkendeı, sońǵy alty jylda TJTK boıynsha júk tasymaldaý kólemi bes esege artyp, jylyna shamamen 4,1-4,5 mıllıon tonnaǵa jetti. Bul ósim dálizdiń halyqaralyq saýda jáne jetkizý tizbekteri úshin tartymdylyǵynyń artýyn kórsetedi.
— Sapar ekonomıkalyq salada mańyzdy jáne naqty nátıjelerge ákeldi. Brıýsseldegi Qazaqstan-EO iskerlik dóńgelek ústeli bizdiń taraptarymyz arasyndaǵy saıası túsinistiktiń naqty ekonomıkalyq nátıjelerge aınalyp jatqanyn kórsetti. Bul óte mańyzdy, óıtkeni strategııalyq seriktestik tek bizdiń ekonomıkamyzǵa, bıznesimizge jáne azamattarymyzǵa praktıkalyq paıda ákelgen kezde ǵana naqty maǵynaǵa ıe bolady, — dedi ol.
Dıplomat bul sapardyń Qazaqstan men EO arasyndaǵy qarym-qatynasta gýmanıtarlyq yntymaqtastyq pen halyqtar arasyndaǵy baılanystyń ósip kele jatqan rólin rastaǵanyn atap ótti, seriktestikti nyǵaıtýdaǵy bilim berýdiń, akademııalyq almasýlardyń jáne utqyrlyqtyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
— Qazaqstan Erasmus+ baǵdarlamasy arqyly Eýropalyq Odaqpen yntymaqtastyǵyn joǵary baǵalaıdy. Bul baǵdarlama stýdentter, ǵalymdar jáne ýnıversıtetter úshin aıtarlyqtaı múmkindikter týǵyzdy. Bul bilim berý baılanystaryn nyǵaıtty, kásibı kókjıekterdi keńeıtti jáne qoǵamdarymyz arasyndaǵy uzaq merzimdi senim men ózara túsinistik jelilerin qurýǵa kómektesti. Biz ǵylym, zertteý jáne ınnovatsııa salasyndaǵy yntymaqtastyqqa, sonyń ishinde Horizon Europe baǵdarlamasy arqyly da osyndaı mańyzdylyq beremiz, — dedi ol.
Roman Vasılenko sonymen qatar utqyrlyq máselelerindegi ilgerileýshilikti atap ótip, Qazaqstan men EO arasyndaǵy vızalyq jeńildetý jáne qaıta qabyldaý týraly kelisimder boıynsha kelissózderdiń sátti aıaqtalǵanyn atap ótti. Ol bul akademııalyq, iskerlik jáne gýmanıtarlyq baılanystardy damytýǵa yqpal etetinin málimdedi.
— Sapar barysynda kóldeneń áýe qatynastary týraly kelisimge qol qoıýdyń mańyzy joǵary. Bul kelisim áýe qatynasyn keńeıtýge, praktıkalyq almasýdy jandandyrýǵa jáne eki taraptyń áýe kompanııalary men azamattary úshin kóbirek basymdyq berýge múmkindik beredi. Kóldeneń áýe qatynastary týraly kelisim EO men Qazaqstan arasyndaǵy áýe qatynastary quqyqtaryn keńeıtýge baǵyttalǵan. Kelisimge sáıkes, kez kelgen EO áýe kompanııasy ekijaqty áýe qatynastary týraly kelisimderi bar kez kelgen EO múshe memleketteriniń arasynda reısterdi oryndaı alady, — dep atap ótti ol.
Dıplomat Brıýsselde qol jetkizilgen kelisimderdi is júzinde júzege asyrý kerektigin atap ótip, Eýropalyq Parlamentti qosa alǵanda, eýropalyq ınstıtýttar qoldaýynyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Qazaqstan men EO vızalyq jeńildetý týraly kelisimdi bekitý kezeńine ótti.