Eýropada demografııalyq daǵdarys: halyq sany kúrt tómendeıdi

ASTANA. KAZINFORM — Eýropada halyq sany azaıyp, turǵyndar qartaıyp barady. Eurostat boljamyna sáıkes, 2025–2100 jyldar aralyǵynda Eýroodaq halqy 11,7%-ǵa azaıady. ıAǵnı turǵyndar sany 452 mıllıonnan 399 mıllıonǵa deıin azaıyp, shamamen 53 mıllıon adamǵa kemıdi. Bul esepke kóshi-qon da engizilgen, dep jazdy Euronew.com. 

Alaıda barlyq elderdegi jaǵdaı birdeı emes. Keıbir memleketterde halyq sany ósedi, al basqalarynda aıtarlyqtaı tómendeıdi.

Eń úlken tómendeý qaı elderde bolady?

Eń qatty quldyraý (30%-dan astam) myna elderde kútiledi:

Latvııa (33,9%), Lıtva (33,4%), Polsha (31,6%) jáne Grekııa (30,1%). Bul elder ǵasyr sońyna qaraı árbir úshinshi turǵynyn joǵaltýy múmkin.

20%-dan astam tómendeý myna elderde boljanyp otyr:

Bolgarııa, Horvatııa, Slovakııa, Rýmynııa, Italııa jáne Vengrııa. Bul shamamen ár tórtinshi adamnyń azaıýymen teń.

10–20% aralyǵynda qysqarý:

Portýgalııa, Estonııa, Chehııa, Fınlıandııa, Slovenııa jáne Germanııa.

Al kerisinshe, keıbir elderde halyq sany ósetini boljanǵan. Máselen, Lıýksembýrg (36,4%), Islandııa (27,1%) jáne Malta (26%) ósýi múmkin. 

Sondaı-aq Shveıtsarııa, Irlandııa, Norvegııa jáne Shvetsııada da ósim bolady.

Nege mundaı aıyrmashylyq bar?

Sarapshylardyń aıtýynsha, basty sebep — kóshi-qon. Venskıı ınstıtýt demografıı ókili Tomash Sobotkatyń pikirinshe, burynnan mıgranttar kóp keletin elderde halyq sany ósedi. Al týý deńgeıi tómen ári adamdar syrtqa kóp kóshetin elderde halyq tez azaıady.

Taǵy bir sarapshy Ann Gýjon da osyny rastaıdy: halyq sanynyń ózgerýi negizinen týý men ólimnen emes, kóshi-qon teńgeriminen táýeldi.

Eýropadaǵy eń úlken ekonomıkaǵa kelsek:

— Ispanııa halqy sál ósedi (+1,3%)

— Frantsııa azdap tómendeıdi (-2,5%)

— Germanııa (-10,6%) jáne ásirese Italııa (-24%) aıtarlyqtaı qysqarady

Bolashaqta Ispanııa Italııany basyp ozyp, halyq sany boıynsha Eýropada úshinshi orynǵa shyǵýy múmkin.

Taǵy bir mańyzdy ózgeris — halyqtyń qartaıýy. 2100 jylǵa qaraı:

— árbir úshinshi eýropalyq 65 jastan asatyn bolady

— 85 jastan asqandar úlesi 3,2%-dan 10,8%-ǵa deıin ósedi

— al eńbekke qabiletti jastaǵy adamdar (31–65 jas) úlesi azaıady.

Qorytyndysynda, Eýropada halyq sany azaıyp qana qoımaı, onyń jasy da aıtarlyqtaı ulǵaıady.