Eýropada azyq-túlik qaýipsizdigin baqylaýǵa arnalǵan jańa tsıfrlyq platforma engizildi

ASTANA. KAZINFORM – Eýropalyq komıssııa azyq-túlik qaýipsizdigin baqylaýdy kúsheıtý úshin jasandy ıntellektke negizdelgen jańa quraldy iske qosty, dep habarlaıdy Euronews.

Eýropalyq komıssııa TraceMap dep atalatyn jasandy ıntellekt platformasyn iske qosty. Bul júıe ulttyq organdarǵa azyq-túlikke qatysty alaıaqtyqty anyqtaýǵa, lastanǵan ónimderdi qadaǵalaýǵa jáne qaýipti taýarlardy naryqtan qaıtaryp alý protsesin jedeldetýge kómektesedi.

Jasandy ıntellekt negizinde jasalǵan jańa platforma Eýropalyq odaqta azyq-túlik ónimderine qatysty alaıaqtyqty, lastanǵan ónim jetkizilimderin jáne taǵamnan týyndaıtyn aýrý oshaqtaryn tezirek anyqtaýǵa baǵyttalǵan.

Platforma qazirdiń ózinde Eýropalyq odaqtyń barlyq elindegi ulttyq organdar úshin qoljetimdi.

Ol azyq-túlik qaýipsizdigi salasyndaǵy baqylaý men tergeý jumystarynyń tıimdiligin arttyrýy tıis.

Eýrokomıssııanyń densaýlyq saqtaý jáne janýarlardyń ál-aýqaty jónindegi komıssary Olıver Varheı bul júıeni azyq-túlik qaýipsizdigi salasyndaǵy daǵdarystarǵa jaýap berý múmkindigin túbegeıli ózgerte alatyn mańyzdy jańalyq dep atady.

Onyń aıtýynsha, bul júıe elder arasyndaǵy úılestirýdi jaqsartyp, fermerler men tutynýshylardy qorǵaýdy kúsheıtýge múmkindik beredi.

Eýrokomıssııanyń málimetinshe, TraceMap agroazyq-túlik júıelerinde burynnan bar derekter qoryn paıdalanyp, saýda shemalary men óndiris aǵyndaryn derlik naqty ýaqyt rejıminde baqylaýǵa múmkindik beredi.

Jasandy ıntellekt táýekelderdi baǵalaýdy jetildirip, naryqtaǵy operatorlar men satý arnalary arasyndaǵy baılanystardy jyldam anyqtaıdy. Sonymen qatar jetkizý tizbegin baqylap, qaýipti ónimderdi jedel túrde naryqtan qaıtaryp alýǵa kómektesedi.

TraceMap júıesi synaqtan da ótken. Onyń pılottyq nusqasy Qytaıdan jetkizilgen lastanǵan qospalarǵa baılanysty Eýropa boıynsha balalarǵa arnalǵan sút qospalaryn qaıtaryp alý kezinde qoldanylǵan.

Azyq-túlik qaýipsizdigi boıynsha Eýropadaǵy jaǵdaı

2024 jyly azyq-túlik pen jemshóptegi qaýip týraly jedel habarlaý júıesine jiberilgen habarlamalar sany 12 paıyzǵa ósip, 5 250-ge jetken.

Habarlamalardyń shamamen úshten biri shekarada ımporttan bas tartý jaǵdaılaryna qatysty bolǵan. Negizinen Túrkııa, Mysyr jáne Úndistannan jetkizilgen jemis-kókónisterde pestıtsıd qaldyqtarynyń kóp bolýy sebep bolǵan.

Eń kóp habarlama jibergen elder: Germanııa — 1 907, Nıderland — 1 155 jáne Italııa — 965.

Sondaı-aq 2024 jyly Eýropa elderinde taǵam arqyly juǵatyn aýrýlardyń 6 558 oshaǵy tirkelgen. Bul aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 14,5 paıyzǵa kóp.

Eýropada eń jıi tirkeletin ınfektsııalar — kampılobakterıoz, salmonellez, ishek taıaqshasynan týyndaıtyn ınfektsııalar jáne lısterıoz.

2024 jyly lısterııa bakterııasy azyq-túlik arqyly taraıtyn ınfektsııalar arasynda aýrýhanaǵa jatqyzý men ólim-jitimniń eń joǵary úlesine sebep bolǵan. Lısterııa juqtyrǵandardyń shamamen on adamnyń jeteýi aýrýhanaǵa jatqyzylǵan, al ár on eki adamnyń biri qaıtys bolǵan.

Aıta ketelik Danone quramynan ýly zat anyqtalǵan balalar taǵamyn Germanııadan keri qaıtaryp jatqany týraly jazǵan edik.