Eýropada 130 mln jumysshyǵa aptap ystyq qaýpi tónip tur – kásipodaq ınstıtýty
ASTANA. KAZINFORM – Eýropalyq kásipodaqtar ınstıtýty (ETUI) aptap ystyq kezeńinde qyzmetkerlerdiń densaýlyǵyn qorǵaýǵa baǵyttalǵan eýropalyq zańnama jobasyn usyndy. Bul týraly Euronews jazdy.
Eýropada temperatýralyq rekordtar jańaryp jatyr. Mundaı ekstremaldy aýa raıy úıde de, jumys ornynda da adamdardyń densaýlyǵyna qaýip tóndirip otyr. Eýropalyq kásipodaqtar konfederatsııasynyń janyndaǵy zertteý ortalyǵy – Eýropalyq kásipodaqtar ınstıtýty (ETUI) beısenbi kúni klımattyń ózgerýi jaǵdaıynda jumysshylardyń densaýlyǵyn qorǵaýǵa arnalǵan usynystar qamtylǵan baıandamany tanystyrdy.
Baıandama avtorlarynyń biri bul másele tek Eýropanyń ońtústigine ǵana tán emes ekenin atap ótti.
– Árıne, eń aýyr jaǵdaı ońtústikte, óıtkeni óndiristegi jazataıym oqıǵalardyń basym bóligi sonda tirkeledi. Biraq mundaı oqıǵalardyń eń joǵary ósimi Ortalyq jáne Soltústik Eýropada baıqalyp otyr. Ońtústikte burynnan ystyq, bul burynnan bar másele. Alaıda ortalyq pen soltústik óńirler de óte jyldam qarqynmen sol deńgeıge jaqyndap keledi, – dedi Fessalııa ýnıversıtetiniń fızıologııa professory Andreas Flýrıs.
Baıandamaǵa sáıkes, Eýropa boıynsha shamamen 130 mıllıon qyzmetker jumys ornynda ystyqtan bolatyn kúızelis jaǵdaıyna ushyraıdy. Sonyń saldarynan jyl saıyn shamamen 277 myń óndiristik jaraqat tirkelip, 230 adam kóz jumady.
Eýropalyq eńbek qaýipsizdigi jáne eńbekti qorǵaý agenttiginiń (EU-OSHA) 2025 jylǵy saýalnamasy Eýroodaqtaǵy árbir besinshi qyzmetkerdiń sońǵy 12 aı ishinde jumys ornynda aptap ystyqtyń áserin sezingenin kórsetti. Klımattyń ózgerýi mundaı ystyq tolqyndarynyń jıiligi men qarqyndylyǵyn arttyryp, adamdardyń densaýlyǵyna zııan keltirip qana qoımaı, eńbek ónimdiligin de tómendetip otyr.
– Jumys isteýge eń qolaıly temperatýra – 16 °C. Osy mejeden joǵary árbir 1 °C saıyn eńbek ónimdiligi orta eseppen 2 paıyzǵa tómendeıdi, – dedi Andreas Flýrıs Euronews arnasyna bergen suhbatynda.
Sondaı-aq ol:
– Eýropanyń ońtústigindegi kádimgi aptap ystyq kezinde eńbek ónimdiligi shamamen 20–25 paıyzǵa tómendeıdi. Ortalyq Eýropada bul kórsetkish 8–14 paıyz bolsa, Skandınavııanyń ózinde jyl boıy ystyqtyń áserinen ónimdilik 3–6 paıyzǵa azaıady, – dep oıyn tolyqtyrdy.
Ǵylymı derekterge súıengen baıandama avtorlary Eýroodaqqa jumys ornyndaǵy aptap ystyq qaýpin retteýge arnalǵan arnaıy zań qabyldaýdy usynady.
– Biz jumys berýshilerdi jumys oryndaryndaǵy aptap ystyqqa baılanysty qaýipterdi anyqtap, baǵalaýǵa mindetteıtin jylý qaýpin mindetti túrde baǵalaý júıesin engizýdi usynamyz. Qandaı qaýippen betpe-bet kelgenimizdi naqty túsingende ǵana qyzmetkerlerdi qorǵaı alamyz ári qyzyp ketýge baılanysty táýekelderdiń aldyn alamyz, – dedi Eýropalyq kásipodaqtar ınstıtýtynyń zertteýshisi Marýan Laabbas-el-Gennýnı.
Baıandamada jylý kúızelisiniń áserin baǵalaý úshin neǵurlym keń kórsetkishter júıesin paıdalaný usynylady. Avtorlardyń pikirinshe, tek aýa temperatýrasyna súıený jetkiliksiz. Qaýip deńgeıin anyqtaý kezinde aýanyń ylǵaldylyǵy men jeldiń jyldamdyǵy da eskerilýi qajet.
Zertteýshilerdiń aıtýynsha, aptap ystyq tolqyndary – ólsheýge, boljaýǵa jáne tıisinshe aldyn alýǵa bolatyn qubylys.
Aıta keteıik, Frantsııadaǵy aptap ystyqqa baılanysty atom reaktorlary ýaqytsha toqtatylǵanyn jazdyq.
