Eýroodaqtyń CBAM talaby: Qazaqstan kásiporyndary qandaı ózgeristerge daıyn bolýy kerek

ASTANA. KAZINFORM- Túrkııanyń Antalıa qalasynda ótip jatqan BUU-nyń Klımattyń ózgerýi týraly negizdemelik konventsııasy taraptarynyń 31-konferentsııasy (COP31) aıasynda qazaqstandyq eksporttaýshylardy Eýropalyq odaqtyń kómirtegi shyǵaryndylaryna qatysty jańa talaptaryna daıyndaý máselesi talqylandy.

eksport
Foto: Ulttyq statıstıka bıýrosy

QR Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrligi baspasóz qyzmetiniń habarlaýynsha, kezdesýde otandyq kásiporyndardyń jańa erejelerge daıyndyǵy, kómirtegi shyǵaryndylaryn esepke alý jáne tekserý tártibi, sondaı-aq kómirtegi kvotalarynyń saýdasy qarastyryldy.

Іs-sharany «QazTrade» AQ Qazaqstan Respýblıkasynyń Saýda jáne ıntegratsııa mınıstrligi jáne Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligimen birlesip uıymdastyrdy. Sessııa QAZAQSTAN pavılonynda ótti. COP31 konferentsııasy 9–20 qarasha aralyǵynda Antalya Expo Center kórme ortalyǵynda ótip jatyr.

Talqylaýdyń negizgi taqyryby Eýropalyq odaqtyń kómirtegi shyǵaryndylaryn shekaralyq retteý tetigi (CBAM) boldy. 2026 jylǵy 1 qańtardan bastap qoldanysqa engizilgen bul tetik EO elderine temir men bolat, alıýmınıı, tsement, tyńaıtqyshtar, sýtegi jáne elektr energııasyn ımporttaý kezinde kómirtegi shyǵaryndylary úshin tólem tóleýdi kózdeıdi.

Tólem mólsheri Eýropalyq odaqtyń shyǵaryndylar saýdasy júıesindegi kómirtegi baǵasyna baılanysty belgilenedi. 2023–2025 jyldary bul baǵa kómirqyshqyl gazynyń bir tonnasyna shamamen 73–85 eýrony qurady. Al 2026 jylǵa arnalǵan alǵashqy jyldyq deklaratsııa 2027 jylǵy 30 qyrkúıekten keshiktirilmeı tapsyrylýy tıis.

Bul talaptar Qazaqstan úshin mańyzdy, óıtkeni elimiz Eýropalyq odaq naryǵyna ónerkásip ónimderin eksporttaıdy. Jańa erejeler kásiporyndardan óndiris barysynda bólinetin kómirtegi shyǵaryndylaryn esepke alýdy, olardyń kólemin rastaýdy jáne óndiristi jańǵyrtýdy talap etedi.

2025 jyly Qazaqstan Eýropalyq odaqqa 274 mln eýroǵa 110 184 tonna alıýmınıı eksporttady. EO-nyń Qazaqstan alıýmınııiniń jalpy eksportyndaǵy úlesi shamamen 6%-dan 54%-ǵa deıin ósti. Al temir men bolat eksporty 396 318 tonnany nemese 337 mln eýrony qurady. Bul osy ónimderdiń jalpy eksportynyń shamamen 6%-yna teń.

Sessııaǵa Qazaqstan men Eýropalyq odaqtyń memlekettik organdary, halyqaralyq uıymdar, sarapshylar jáne iri ónerkásiptik kásiporyndardyń ókilderi qatysty. Qatysýshylar jańa talaptardyń otandyq ónimniń básekege qabilettiligi men ınvestıtsııalarǵa yqpalyn da qarastyrdy.

Kezdesý qorytyndysynda qazaqstandyq eksporttaýshylar kezdesetin negizgi qıyndyqtar anyqtalyp, olardy qoldaý, óndiristi jańǵyrtý jáne halyqaralyq yntymaqtastyqty nyǵaıtý boıynsha usynystar ázirlendi.

Osyǵan deıin Qazaqstannyń 2060 jylǵa deıin kómirtegi beıtaraptyǵyn kózdeıtini týraly jazdyq.