Eýrazııalyq úkimetaralyq keńes otyrysynda energetıka, ónerkásip salasyndaǵy birqatar qujatqa qol qoıyldy
ASTANA. KAZINFORM – Mınsk qalasynda Qazaqstan Premer-mınıstri Oljas Bektenovtiń tóraǵalyǵymen Eýrazııalyq úkimetaralyq keńestiń otyrysy ótti. Bul týraly Úkimettiń baspasóz qyzmeti habarlady.
Eýrazııalyq úkimetaralyq keńes otyrysy aıasynda Belarýs Prezıdenti Aleksandr Lýkashenko Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe memleketter men baqylaýshy memleketter delegatsııalarynyń basshylarymen, sondaı-aq Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa alqasynyń tóraǵasymen kezdesti.
Eýrazııalyq úkimetaralyq keńestiń otyrysy dástúrli túrde shaǵyn jáne keńeıtilgen quramda ótti. Jıynda EAEO-ǵa múshe memleketter basshylary Joǵary Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńes otyrysynda qoıǵan mindetterdi júzege asyrý máselelerine nazar aýdaryldy.
– Qazaqstan Respýblıkasynyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq organdaryndaǵy tóraǵalyǵy kezeńinde Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń uıymǵa múshe memleketter basshylaryna joldaǵan úndeýinde aıqyndalǵan negizgi maqsattardy júıeli túrde júzege asyrý qajettigin basshylyqqa alamyz. Búgin biz EAEO-nyń syrtqy saýdasy men elderimiz arasyndaǵy kólik baılanysyn, sondaı-aq múshe memleketter bastamashylyq jasaǵan jekelegen máselelerdi qarastyramyz. Bul baǵyttar ulttyq ekonomıkalardy damytý jáne olardyń básekege qabilettiligin arttyrý úshin asa mańyzdy. Búgingi jumysymyzdyń nátıjeleri Keńes aldynda turǵan maqsattarǵa odan ári qol jetkizýge jáne mindetterdi sheshýge yqpal etedi dep senemin, - dedi Oljas Bektenov.
Shaǵyn quramda ótken otyrysta keń aýqymdy máseleler, atap aıtqanda, kólik salasyndaǵy basym ıntegratsııalyq ınfraqurylymdyq jobalardyń tizbesi jáne yntymaqtastyqtyń basqa da baǵyttary talqylandy.
Keńeıtilgen quramda agroónerkásip keshenin damytýdyń birlesken boljamdary jáne 2026-2027 jyldarǵa arnalǵan suranys pen usynystyń teńgerimderi, ónerkásiptik yntymaqtastyqtyń negizgi baǵyttaryn júzege asyrý nátıjeleri jáne EAEO-ǵa múshe memleketter arasyndaǵy ózara saýdanyń jaı-kúıi qaraldy. Teńizdegi ótkizý pýnktterinde elektrondyq qujat aınalymyn damytýdyń aǵymdaǵy nátıjeleri tyńdaldy. Ortaq elektr energetıkasy naryǵynyń jumysyna, kedendik ákimshilendirý salasyndaǵy ózara is-qımyl máselelerine nazar aýdaryldy.
Qazaqstan Premer-mınıstri ınvestıtsııalyq jáne óndiristik belsendilikti qoldaý, ekonomıkalyq kooperatsııany keńeıtý jáne ósimniń jańa kózderin qalyptastyrý boıynsha birlesken jumystyń mańyzdylyǵyn atap ótti. 2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynyń qorytyndysy boıynsha EAEO-nyń jalpy ishki ónimi ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 1,1%-ǵa ósken. Osy jyldyń qańtar-maýsym aılarynda negizgi kapıtalǵa ınvestıtsııalar aǵymdaǵy baǵada 17%-ǵa ósip, $244,5 mlrd-qa jetti.
Ózara saýdany damytýdyń negizgi faktorlarynyń biri – Odaqtyń tranzıttik áleýetin júzege asyrý. Oljas Bektenov kólik salasyn tsıfrlyq transformatsııalaýdyń jáne Odaqtyń tsıfrlyq kólik dálizderiniń tolyqqandy ekojúıesin qalyptastyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Qazaqstanda júkterdi elektrondyq súıemeldeýdi jáne memlekettik organdar men bıznes arasynda derekter almasýdy logıstıkanyń biryńǵaı terezesi sanalatyn Smart Cargo júıesi qamtamasyz etedi. Júk aǵyndaryn boljaý jáne marshrýttyq jelini modeldeý úshin Echelon Alpha platformasy, jyljymaly quramdy kontaktisiz dıagnostıkalaý úshin KinetiX júıesi qoldanylady. Sońǵy bes jylda Qazaqstannyń kólik sektorynyń jalpy ónimi úsh esege ósip, 14 trln teńgeden asty.
2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynyń qorytyndysy boıynsha EAEO-da ónerkásip óniminiń kólemi $938,6 mlrd-ty qurady. Óńdeý sektorynda óndiris kólemi $630,9 mlrd-qa jetti. Premer-mınıstr birlesken jobalarǵa, qosylǵan qunnyń jańa tizbekterin qalyptastyrýǵa jáne múshe memleketterdiń óndiristik keshenderiniń básekege qabilettiligin arttyrýǵa nazar aýdara otyryp, EAEO sheńberinde 2030 jylǵa deıin ónerkásip salasyndaǵy yntymaqtastyqtyń negizgi baǵyttaryn júzege asyrýdy kúsheıtýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Ekonomıkalyq ıntegratsııanyń praktıkalyq quraldarynyń biri – aýylsharýashylyq ónimderine arnalǵan qoıma kýálikteriniń júıesi. Osy jyldyń maýsym aıynda kúshine engen kelisim agrarlyq ónimdi kepil retinde paıdalanýǵa jáne astyq pen aýyl sharýashylyǵy taýarlarynyń basqa da túrlerine qarjylandyrýdy tartýǵa múmkindik beredi. Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa múshe memlekettermen birlesip osy tetiktiń tolyqqandy praktıkalyq qoldanylýyn qamtamasyz etetin bolady.
Otyrystyń qorytyndysy boıynsha saýda, energetıka, ónerkásip jáne basqa da salalarda birqatar qujatqa, sondaı-aq Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa men Eýrazııalyq turaqtandyrý jáne damý qory arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy.
Kelesi otyrys osy jyldyń jeltoqsan aıynda Máskeý qalasynda (Reseı Federatsııasy) ótedi.
Oljas Bektenov Mınsk qalasynda «INNOPROM. Belarýs» halyqaralyq ónerkásiptik kórmesine qatysqanyn jazǵan edik.
