Et qaýipsizdigi: otandyq test aýrýdy 15–20 mınýtta anyqtaýǵa múmkindik beredi
ASTANA. KAZINFORM — Otandyq ǵalymdar et arqyly juǵýy múmkin trıhınellez aýrýyn jedel anyqtaıtyn test júıesin ázirlep jatyr. Jańa ádis zerthanalyq mıkroskopııalyq zertteýge ketetin ýaqytty qysqartyp, nátıjeni 15–20 mınýtta alýǵa múmkindik beredi. Bul týraly S. Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıtetiniń qaýymdastyrylǵan professory Órken Ákibekov Jibek Joly telearnasynyń «Búgin.LIVE» baǵdarlamasynda aıtty.
Trıhınellez — parazıt týdyratyn aýrý. Ol adamǵa parazıt dernásilderi bar etti jetkilikti termııalyq óńdeýsiz tutynǵan kezde juǵýy múmkin. Aýrý úı janýarlary men jabaıy jyrtqysh ańdar arasynda kezdesedi.
Ǵalymnyń aıtýynsha, Qazaqstanda bul aýrýdy anyqtaý úshin burynnan dástúrli zertteý ádisteri qoldanylyp keledi. Onyń biri — et úlgisin mıkroskoppen tekserý. Alaıda mundaı zertteý kóp ýaqyt alýy múmkin, al keı jaǵdaıda nátıjeni anyqtaý qıynǵa soǵady.
— Buryn ettiń bir bóligin alyp, mıkroskop arqyly zertteıtin. Bul uzaq ýaqytty qajet etedi, keıde nátıje de durys bolmaýy múmkin. Qazir biz jedel anyqtaýǵa arnalǵan jańa ádisti ázirlep jatyrmyz. Test arnaıy jolaqsha túrinde bolady. Etten alynǵan úlgini sol jolaqshaǵa tamyzý arqyly aýrýdyń bar-joǵyn anyqtaýǵa bolady. Nátıjeni 15–20 mınýtta kórýge múmkindik bar, — dedi Órken Ákibekov.
Mamannyń aıtýynsha, Qazaqstanda trıhınellez kóbine jabaıy janýarlardan kezdesedi. Al shoshqa sharýashylyǵy jaqsy damyǵan Eýropa elderinde parazıt shoshqalardan da anyqtalyp jatady. Sondyqtan ańshylyqpen aınalysatyn adamdar úshin ettiń qaýipsizdigin tekserý erekshe mańyzdy.
Qazir jabaıy ańnyń etinen káýap daıyndap, ony taǵamǵa paıdalaný kezdesedi. Alaıda ettiń syrtqy kórinisine qarap, onyń qaýipsiz ekenin anyqtaý múmkin emes. Osyǵan baılanysty ǵalymdar jedel testini zerthanaǵa barmaı-aq qoldanýǵa bolatyn qural retinde ázirleýdi kózdep otyr.
Zertteýshiler jańa ádistiń dáldigin de tekserip jatyr. Test júıesi tolyq ázirlenip, qajetti synaqtardan ótkennen keıin ony tájirıbede qoldaný múmkindigi qarastyrylady.
Maman et tutynǵanda qaýipsizdik talaptaryn saqtaýǵa keńes beredi. Etti veterınarııalyq baqylaýdan ótken jerden satyp alyp, onyń qaýipsizdigin rastaıtyn qujattarǵa nazar aýdarý qajet. Ásirese ańshylyqtan keıin alynǵan etti tekserýsiz tutynbaǵan jón.
Etti qaınatý nemese qýyrý kezinde parazıtter joıylýy múmkin. Degenmen ettiń barlyq bóligin qajetti temperatýraǵa deıin jetkizip pisirý mańyzdy. Al muzdatý, tuzdaý nemese ystaý parazıtterden tolyq qorǵaıdy dep senýge bolmaıdy.
Ǵalymdardyń maqsaty — et qaýipsizdigin tekserýdi jeńildetip, aýrýdy erte anyqtaýǵa múmkindik beretin otandyq test júıesin qoldanysqa engizý. Bul ásirese jabaıy ań etin tutynatyn adamdar úshin mańyzdy.
Eske salaıyq, buǵan deıin elimizde et ónimderiniń quramyn anyqtaıtyn PTR-test ázirlengenin jazǵanbyz.
