Estý qabileti tómen balalarǵa jańa múmkindik: 298 bala ońaltýdan ótti
ASTANA. KAZINFORM — QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi estý qabileti tómen balalardy qoldaý jáne áleýmettendirý boıynsha júıeli jumysty jalǵastyryp jatyr. «ÁQSD UǴO» ShJQ RMK bazasynda ótkiziletin jeke estý-sóıleýdi beıimdeý kýrstarynyń arqasynda júzdegen qazaqstandyq bala estý qabiletin qalpyna keltirýge, aýyzsha sóıleýdi meńgerýge jáne qoǵamǵa tolyqqandy kirigýge múmkindik alyp otyr. Bul týraly vedomstvonyń baspasóz qyzmeti málim etti.
Mundaı ońaltýdyń basty maqsaty – kúrdeli otadan (kohlearlyq ımplant ornatqannan) keıin balaǵa dybystardy tanyp, sóıleýdi úırenýge kómektesý. Árbir tabysty nátıjege pánaralyq mamandar komandasynyń aýqymdy eńbegi negiz bolady. Balalarmen sýrdolog-dárigerler, nevropatologtar, defektolog-sýrdopedagogtar, logopedter, psıhologtar, sondaı-aq massaj mamandary men emdik dene shynyqtyrý nusqaýshylary jumys isteıdi. Árbir bala úshin onyń jas ereksheligi men medıtsınalyq jaǵdaıyn eskere otyryp, qatań túrde jeke ońaltý jospary ázirlenedi.
2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha estý jáne sóıleý qabiletin ońaltýdan 298 bala (1 jastan 17 jasqa deıin) ótti. Olar úshin barlyǵy 936 kýrs uıymdastyryldy. Mamandar turaqty oń dınamıkany tirkedi:
- Aýyzsha sóıleýdi erkin qoldanatyn balalar sany 4,03%-ǵa artty.
- Sózder men qysqa sóılemder deńgeıinde sóıleıtin balalar úlesi 4,36%-ǵa ósti.
- Estý qabyldaýy qalyptaspaǵan búldirshinder úlesi 5,37%-ǵa azaıdy.
Kómek kórsetý geografııasy da jyl saıyn keńeıip keledi. 2025 jyly Almaty (81 bala), Shymkent (56), Astana (46), Qyzylorda (45), Aqtóbe (40) jáne Tarazdan (30) balalar ońaltý kýrstarynan ótti.
2026 jyldyń I toqsanynda bul oń úrdis saqtalyp otyr. Jyl basynan beri ortalyq fılıaldarynda 6 ońaltý kýrsy ótkizilip, 234 bala qamtyldy: Almatyda – 60 bala, Shymkentte – 36, Qyzylordada – 31, Astana men Aqtóbede – 30 baladan, Tarazda – 24, sondaı-aq Batys Qazaqstan oblysynda (Oral qalasy) – 23 bala.
Ońaltý jyl boıy júrgiziledi. Ortalyqtyń fılıaldary bar óńirlerde kýrstarǵa balalar kúndizgi formatta qatysady. Al eger oblysta fılıal bolmasa, memleket qyzmetke teń qoljetimdilikti qamtamasyz etý maqsatynda balalardy jylyna bir ret 15 kúndik táýlik boıǵy ońaltý baǵdarlamasyna shaqyrady.
Baǵdarlamaǵa qatysý úshin ata-analar tıisti beıindi departamentke júginýi qajet. Іrikteý ashyq ári biryńǵaı qaǵıdalar boıynsha júrgiziledi:
– balanyń jasy 1 men 17 jas aralyǵynda bolýy tıis;
– múgedektik mártebesi resmı túrde rastalǵan bolýy kerek;
– kohlearlyq ımplant ornatý operatsııasy budan 5 jyldan aspaıtyn ýaqyt buryn jasalǵan bolýy qajet.
Mamandardyń aıtýynsha, eskeretin mańyzdy bir jaıt bar. Ońaltýdyń barynsha tıimdi bolýy úshin ortalyq hırýrgııalyq aralasýdan keıingi bes jyldyq kezeń aıaqtalǵanǵa deıin birdeı jaǵdaıdaǵy balalarmen tolyq kýrs baǵdarlamasyn ótkizýi tıis. Sol sebepti ortalyqtarda obektıvti kútý tizimi (rezerv) qalyptastyrylady. Mundaı tásil bastalǵan emniń tolyq aıaqtalýyna múmkindik berip, balanyń derbes, tolyqqandy ári baqytty ómir súrýi úshin qajetti daǵdylardy meńgerýine jaǵdaı jasaıdy.
Buǵan deıin habarlanǵandaı, bıyldan bastap estý qabileti buzylǵan balalar apparattarmen tegin qamtylady.