Esikten tabylǵan Altyn adamnyń súıegi qaıta jerlenedi
TALDYQORǴAN. QazAqparat - 50 jyldaı ýaqyt buryn Esik qorǵanynan tabylǵan «Altyn adamnyń» súıegi bıyl qaıtadan jer qoınyna beriledi, dep habarlaıdy «Habar 24».
«Súıekter óte nashar jaǵdaıda. Sondyqtan, tap qazir olardy osy kúıinde saqtap qalýdyń ózi mańyzdy bolyp otyr», deıdi mamandar. Olardyń sózinshe, «Altyn adamnyń» súıekterine qaıtadan muqııat DNK saraptamasyn jasatý kerek. Ókinishke qaraı, oǵan qarajat joq. Kezinde jurtshylyqty eleń etkizgen «Altyn adam», dálirek aıtqanda altyn kıimdi adam Esik qalasynan tabylǵan. Qazir ol jerde oqıǵany eske túsiretin kóshe ataýy men shaǵyn eskertkish tur. Al qorǵannyń ózi ótken ǵasyrdyń jetpisinshi jyldary tegistelip, ornyna avtobaza salynǵan. Keńestik zamanda «Altyn adam» tabyldy degen jańalyqqa aıryqsha mán berilmepti. Kerisinshe, onyń altyn-kúmis buıymdary men áshekeı zattaryna qyzyǵýshylyq kóp bolǵan. Súıekteri eskerýsiz qalǵan. Jaqynda olardy sot-saraptama ınstıtýtynyń muraǵatynan taýypty. Fotoqaǵazdar salynatyn jaı qorapshanyń ishinde jatqan kórinedi. Qazir «Altyn adamnyń» qańqalaryna degen kózqaras ózgeshe. Ókinishke oraı, súıekterdiń bári birdeı saqtalmaǵan. Bas súıegi de joq. Qolda bardyń ózine DNK saraptamasyn júrgizý óte qıyn dep otyr mamandar.
«Súıekterdiń saqtalýy tym nashar. Onyń ústine 50 jyldaı qorapta jatqan. Bakterııalar túsken, vırýstar kirgen. Eger bas súıegi bolyp, onda kem degende bir tisi tabylǵanda, DNK saraptamasy arqyly tolyq aqparat alýǵa múmkindik týar edi», - deıdi «Esik» tarıhı-mádenı qoryq mýzeıi dırektorynyń orynbasary Ermek Jasybaev.
Degenmen tarıhı-mádenı qoryq mýzeıiniń qyzmetkerleri úmitterin úzbeıdi. Óıtkeni, danııalyq oqymysty-genetıkter DNK saraptamasyn qaıtadan muqııat júrgizýge daıynbyz dep otyr. Mundaı qyzmetti kórsetýge Japonııa men AQSh mamandary da kelisetin syńaıly. Biraq olar suraıtyn qarajatty mýzeıdiń ózi qaıdan tapsyn. «Altyn adamnyń» bizdiń túp-tamyrymyzǵa jańasha kózqaraspen qaraýǵa jol ashyp, álemdik ǵylym úshin sensatsııa sanalǵan jańalyq bolǵany jáne onyń «qazaqstandyq Týtanhamon» dep atalǵany Elbasynyń «Uly dalanyń jeti qyry» atty maqalasynda erekshe atap aıtyldy. Demek, másele óte mańyzdy.
«Osy ýaqytqa deıin biz ony bir kádimgi tarıhta bolǵan tulǵa emes, bir ańyz adam sııaqty qylyp, sondaı bir dárejede ańyzǵa aınaldyryp jiberdik. Bul negizi tarıhta bolǵan tulǵa ǵoı, biraq kim ekeni, qandaı adam bolǵany tarıh qujattarymen qattalmasa da, munyń qabiri tabyldy. Súıegi tabylǵannan keıin bul tarıhta bolǵan tulǵa jáne qaı dáýirge tıesili ekeni de Kemal Aqyshev aǵamyz arqyly jazyldy, zertteldi», - dep atap ótti «Esik» tarıhı-mádenı qoryq mýzeıiniń ǵalym-hatshysy Dosym Zikirııa.
Táýelsizdiktiń boıtumaryna aınalǵan «Altyn adamnyń» súıekterin 2019 jyly arnaıy kapsýlaǵa salyp, jer qoınyna berý jaıynda jumystar júrip jatyr. «Biraq ony ejelgi saqtardyń dástúrine saı úlken qorǵan kóterip, amanat retinde bersek degen nıet bar», - deıdi mamandar. Esiktegi qoryq- mýzeıdiń mańaıynda 80-ge jýyq qorǵan kezdesedi. Ǵalymdardyń paıymdaýynsha, olardyń astynda bir emes, birneshe «altyn adamnyń» jatýy bek múmkin.
