Ermahan Ybyraıymov: Bizdiń boksshylardyń kózinde namys oty janyp turdy

- Ermahan Saǵıuly, bokstan Olımpıada chempıony, maman retinde Gambýrgte ótken álem chempıonatyna qandaı baǵa beresiz?

- Men osy bokstyń ishine kirip ketken adammyn. Sondyqtan, ár jekpe-jekti qalt jibermeı baqylap otyrdym. Jalpy, barlyq boksshylarymyzdyń jekpe-jekterine kóńilim toldy. Barlyǵy óte joǵary deńgeıde judyryqtasty.

- ıAǵnı, bul birinshiliktegi nátıjege - 1 altyn, 2 kúmis, 3 qola medalǵa kóńilińiz toldy ǵoı...

- Ózderińiz bilesizder, Rıo-de-Janeıro Olımpıadasynan keıin ulttyq qurama jańaryp, jańa músheler keldi. Quramada kóptegen ózgerister boldy. Burynnan quramada júrgen tanymal boksshylar ár jaqqa ketti. Jańadan jasaqtalǵan jas quramamen baryp, 1 altyn, 2 kúmis, 3 qola medal jeńip alý - bul úlken jetistik. Bul quramda Danııar Eleýsinov, Jánibek Álimhanuly, Ádilbek Nııazymbetov, Ivan Dychko sııaqty burynǵy serkeler joq. Sonyń ózinde bir álem chempıonatynda 6 medal alyp qaıtý úlken jetistik dep esepteımin.

- Osy jas boksshylardyń ishinde kimge kózińiz tústi? Qaısysynyń bolashaǵynan kóp úmit kútýge bolady?

- «Alýan-alýan júırik bar, áline qaraı shabatyn...» degen sııaqty ár boksshy áline qaraı shapty. Eshkim aıanyp qalǵan joq. Meniń bir baıqaǵanym, bizdiń boksshylardyń kózinde ot janyp turdy. Bul - jeńiske degen qushtarlyq. Ol ot - namystyń oty. Namys bar jerde jeńis bolady. Sondyqtan eshkimdi bóle jarmaımyn. Barlyǵynyń bolashaǵy zor boksshylar.

- Sońǵy kezderi qazaq-ózbek boksy teketiresi, básekelestigi týraly jıi aıtylyp júr. Ótken jyly Olımpıada oıyndarynda da, bıylǵy Azııa chempıonaty men álem chempıonatynda da ózbek boksshylary aldymyzdy orap ketti. Bul týraly ne aıtar edińiz...

- Ózbek boksshylary bir-eki dodada bizden asyp ketti dep qynjylýdyń qajeti shamaly. Biraq, básekelesken durys. Rıoda ózderińiz bilesizder, boks jarysy eń úlken daý týdyrdy. Ony qaıtalaýdyń qajeti joq. Al Azııa birinshiligi Ózbekstanda ótip, olar bar altyndy ózderi alyp qoıdy. Al ózbek boksshylary sonshalyqty myqty bolsa, nege álem chempıonatynda 8-9 altyn ala almady? Máseleni basqa qyrynan qaraý kerek. Azııa birinshiliginde bizdiń boksshylardy iri eseppen utqan ózbekter álem chempıonatynda qazaqstandyqtardan utylyp qaldy. Bul Azııa birinshiliginde tóreshilerdiń jarys qojaıyndaryna shekten tys bolysqanyn anyq kórsetip berdi. Bizdiń jańa quram jas. Endi tájirıbeleri tolysyp, kúsh-qýattary artady. Kóp uzamaı kórshilerimizdi san soqtyratyn sát týady áli. Bir ǵana mysal, osy birinshilikte chempıon atanǵan Qaırat Eralıevten basqasynyń barlyǵy jas býyn. Tipti, Qamshybek Qońqabaev, Ábilhan Amanqul sııaqty fınalǵa deıin súrinbeı jetken boksshylarymyz álem birinshiligine tuńǵysh ret qatysyp turyp, kúmis júldeger atandy. Fınalǵa deıin talaı Olımpıada, Eýropa, qurlyqaralyq chempıondar men júldegerlerdi jarys jolynan shyǵardy. Mine, bul qazaq boksynyń jarqyn bolashaqtary bar ekenin kórsetti.

- Bizde «69» keli «qazaqtyń» salmaǵy atanyp ketkenin bilesiz. Bul salmaqta Abylaıhan Júsipov qola júldeger atandy. Bolashaǵynan úmit kúttiretin boksshylardyń biri. Muny aıtyp otyrǵanym, jaqynda Danııar Eleýsinov ulttyq quramaǵa qaıta oralatynyn aıtty. Ol kelse, qandaı ózgerister bolýy múmkin?

- Alda bokstan Qazaqstan birinshiligi ótedi. Sonda kim jeńimpaz atansa, sol kóshbasshylyqty qolyna alady. Negizi boksta kim myqty, sol ulttyq quramanyń nómir birinshi boksshysy atanady. Bas bapkerimiz Danııardy Olımpıada chempıony eken dep bir jyl úzilisten soń jaıdan-jaı quramaǵa qabyldaı salmaıdy. Ol ózin el birinshiliginde dáleldeýi kerek.

- Kez-kelgen jeńis pen jetistiktiń artynda úlken eńbek jatady. Boksshylarymyzdyń osyndaı jetistikke jetýine ulttyq quramanyń bas bapkeri Myrzaǵalı Aıtjanovtyń eńbegin aıtpaı ketý múmkin emes...

- Árıne, Aıtjanov qazaq boksynyń mańdaıyna bitken jaryq juldyz dep aıtsam, artyq aıtqanym bolmas. Kimde-kim surasa da, qazaq boksyna Aıtjanovtan artyq eńbek sińirgen eshkim joq dep aıtar edim. Ol London Olımpıadasynyń aldynda qazaq boksynyń tizginin ustady. Sodan beri eki Olımpıada oıyndary ótti. Ekeýinde de oljamen oraldy. Ózge halyqaralyq, álemdik dodalar ótti. Aıtjanov ózi bastap barǵan kez-kelgen jarystan qanjyǵasy maılanbaı qaıtqan kezi bolmady. Osy eńbeginiń arqasynda Aıtjanovty AIBA eki jyl qatarynan álemniń eń úzdik bapkeri ataǵymen marapattady. Múndaı qurmetti AIBA kez-kelgen bóriktige bere bermeıdi.

- Uzaq ýaqyt boksshylarmen jumys jasaý qanshalyqty aýyr?

- Bas bapkerlerdiń eńbegi sportshylardan da aýyr bolady. Muny kóp adam bile bermeıdi. Bir sportshy Olımpıada ne álem chempıony bolsa, sol sportshy týraly aıtyp, ony «juldyz» etip jiberemiz. Al sol sportshyny ondaı bıikke jetkizgen kim?! Árıne, bapker. Sol bapker týraly eshkim aıta bermeıdi. Tipti, jurttyń kóbi tanymaı, bilmeı jatady. Bul durys emes. Boksshylarymyzdyń osyndaı tabysqa jetýine Myrzaǵalı Qulanulynyń sińirgen eńbegi ushan-teńiz. Sondyqtan, shákirt bıikten kórinip jatsa, artynda turǵan ustazdy eshqashan umytpaýymyz kerek. Uıymdastyrýshylyq jaǵynan barlyq jaǵdaıdy jasap otyrǵan QR Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń de eńbegin atap ótý kerek.

Men osy álem birinshiliginde Myrzaǵalıdyń qatty sharshap júrgenin baıqadym. Endi ol shamaly ýaqyt demalys alý kerek dep oılaımyn.

- Áńgimeńizge rahmet!