Erlan Saırov: Elbasy maqalasynda Táýelsiz memlekettiń kún tártibi aıqyndalyp otyr

«Eki kún buryn men osy paraqshada «qazaq bolǵan, bar jáne bola beredi» dep jazǵan edim. Biz «qym-qıǵash», «shuǵyl burylystary» kóp, bylaısha aıtqanda týrbýlentti zamanǵa kirip bara jatyrmyz. Erteń búgingi bolyp jatqan kúrdeli geosaıası, geoekonomıkalyq úrdister (protsester) «jumaq kúni» bolyp kórinýi yqtımal. Álem gıbrıdti oıyndar dáýirine bet aldy. Syrttan keletin táýekel men qaýip-qater kúnnen kúnge qabattalyp keledi», - dep jazady saıasattanýshy áleýmettik jelidegi paraqshasynda.

Onyń paıymynsha, bundaı qysyltaıań zamanda Qazaqstan táýelsiz memleket retinde memlekettik ınstıtýttardy damyta otyryp, óziniń negizgi qundylyqtaryn aıqyndap alýy ózekti másele. Sonymen qatar, ol qazaqtyń mádenı kody, qazaqı salt-dástúrdiń bolashaqqa jaǵymdy áseri, ultymyzdyń mádenı qundylyqtaryn eksporttaý týraly másele kóterip júrgenin alǵa tartady. Osy basym baǵyttardy «nege memlekettik deńgeıde kótermeıdi eken, erteń kesh bolady ǵoı...» dep qapyda qalyp, memlekettiń osy pozıtsııasyn synǵa da alǵan kezderi bolǵanyn eske alady.

«Óıtkeni jaqyn bolashaqta mádenıet degenimiz ekonomıkalyq kategorııaǵa aınala otyryp, kimniń mádenıetiniń tamyry tereńde, sol halyq ozyq bolatyn kezeńge de jetemiz. Ol anyq», - deıdi E. Saırov.

Sonymen birge, saıasattanýshy «Egemen Qazaqstan» únjarııasynda Elbasy N.Á. Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańarý» atty maqalasyn oqyp shyqqanyn, onyń jaqsy áser qaldyrǵanyn aıtady. Onda ultymyzdyń mádenıetin jańǵyrtýdyń jańa belesterin kórip otyrǵanyn jetkizedi.

«Kóp sózden góri naqty is jasaǵan paıdaly. Qus qanatyn qaqpasa, artqa sheginbeıdi, ol qulaıdy. Dál sol sııaqty elimizdiń ulttyq rýhanı-mádenı qundylyqtaryn modernızatsııa jasamasa ultymyzdyń bolashaǵy bulyńǵyr. Osy maqalada qazaq halqynyń rýhanı modernızatsııasynyń baǵdary kórinip turǵany anyq. Birinshiden, qazaqtyń salt-dástúri, mádenı kody bolashaǵymyzdyń negizgi baǵdary degen tuǵyrnama resmı túrde paıda boldy. Meni bul másele qýantady. Ekinshi - 2018 jyldan bastap latyn árpine kóshý protsesi bastalady. Mektepterde, joǵary oqý oryndarynda oqýlyqtardy latyn árpine kóshirý protsesi lezde bastalaıyn dep otyr. Bul qýantarlyq másele. Elimiz álemniń 80 paıyzynan astam halqy erkin qoldanatyn mádenı keńistikke kiremiz. Sonymen birge, bul jańa tehnologııalar men jańashyldyqtyń jańa bir bet-perdesi ashylady degen sóz!» - deıdi Erlan Saırov.

Aıta keterligi, Elbasy 2017 jyldyń aıaǵyna deıin ǵalymdardyń kómegimen, barsha qoǵam ókilderimen aqyldasa otyryp, qazaq álipbıiniń jańa grafıkadaǵy biryńǵaı standartty nusqasyn qabyldaýdy júktegen bolatyn. Al 2018 jyldan bastap jańa álipbıdi úıretetin mamandardy jáne orta mektepterge arnalǵan oqýlyqtardy daıyndaýǵa kirisý josparlanǵan.

«Úshinshiden, gýmanıtarlyq mamandyqtardy daıarlaıtyn barlyq kafedralar qalpyna keletin boldy. Bul burynnan beri bizdiń aıtyp-aıtyp, mezi bolyp, jiliginiń sińiri maıdalanyp ketken másele. ıAǵnı, qazaq halqynyń tarıhy, salt-dástúrine basymdylyq beriledi degen sóz. Tórtinshiden, aldaǵy birneshe jylda gýmanıtarlyq bilimniń barlyq baǵyttary boıynsha álemdegi eń jaqsy 100 oqýlyqty ártúrli tilderden qazaq tiline aýdaryp, jastarǵa dúnıe júzindegi tańdaýly úlgilerdiń negizinde bilim alýǵa múmkindik daıarlanýda. 2018-2019 oqý jylynyń ózinde stýdentterdi osy oqýlyqtarmen oqyta bastaýǵa josparlanǵan.

Besinshiden, «Qazaqstanyń qasıetti rýhanı qundylyqtary» nemese «Qazaqstannyń kıeli jerleriniń geografııasy» jobasy usynylýda. Іshki rýhanı týrızmdi damytýdyń alǵysharty. Ultymyzdy óz tarıhy men mádenıeti úshin maqtaný, ony jete bilýdiń naǵyz kerek tetigi.

Altynshydan,  «Jahandaǵy zamanaýı qazaqstandyq mádenıet» jobasyn iske asyrý josparlanýda. Bul másele bizdiń oılaǵanymyzdan asyp túsip otyr! Rýhanı modernızatsııa degenimiz osy. Shyny kerek, men óz kózime senbeı otyrǵan jaǵdaıym bar! Óte qajetti, ózekti sheshimder kesheni, men tolyǵymen qoldaımyn! Táýelsiz memlekettiń óz «kún tártibi» bolýy qajet! Táýelsiz kún tirtibi degenimiz osy bolsa kerek», - dedi Erlan Saırov.