Erlan Qoshanov aımaqtaǵy arheologııalyq qazbalardyń josparyn qurýdy tapsyrdy
QARAǴANDY. QazAqparat - Qaraǵandy oblysynyń ákimi aımaqtaǵy arheologııalyq qazbalar men olardan kútiletin nátıjeler josparyn quryp, ortaǵa salýdy tapsyrdy. Ol sonymen qatar ejelgi kómýler anyqtalǵan jerlerde týrıstik bazalar jasaý kerektigin atap ótti, dep habarlaıdy óńir basshysynyń resmı saıty.
Ótken demalys kúnderi Qaraǵandy oblysynyń ákimi Erlan Qoshanov jumys saparymen Shet aýdanynda bolyp qaıtty. Ol 2016 jyly anyqtalǵan Qarajartas qorymynda boldy. Munda Qazaqstan úshin biregeı bolyp tabylatyn satyly pıramıda túrindegi ejelgi kómýler bar.
Osy qorymnan tórt shaqyrym qashyqtyqta qazirgi tańda qazba jumystary júrgizilip jatyr. Arheologtar qola dáýirinde ómir súrgen adamdardyń jáne turmystyq zattardyń qaldyqtaryn, sondaı-aq eki dóńgelekti kúıme arbaǵa jegilgen atymen qosa jerlengen jaýyngerdyń súıekterin anyqtaǵan.
- Kóbinese osylaısha Qazaqstannyń qazirgi aýmaǵyna qaraǵanda, Qytaıda dáýletti jaýyngerlerdi kóbirek jerlegen. Kórip otyrsyzdar, jerleý ekń dóńgelekti arbaǵa uqsas - ortasynda sál artynda qaza bolǵan eki jaýyngerdiń máıiti, aldynda birinen soń biri jatqan eki at jerlengen. Sondaı-aq qabirde turmystyq zattar men qarý-jaraqtar bar: psalııa - ejelgi júgendegi aýyzdyq, naızanyń tastan jasalǵan ushy, tastan qashalyp jasalǵan sadaq oǵynyń ushy, naızanyń qoladan jasalǵan ushy, altyn jalatqan salpynshaq jáne kóptegen keramıkadan jasalǵan ydys-aıaqtar. Bul adam osy ómirde qandaı bolsa, basqa jalǵanda da sondaı bolady degen senimmen baılanysty. Bul jańalyqty óte mańyzdy dep aıtýǵa bolady, sebebi Qazaqstanda ondaı qazbalar jıi kezdese bermeıdi, - deıdi E.A. Bóketov atyndaǵy QarMÝ-nyń janyndaǵy Saryarqa arheologııalyq ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri Igor Kýkýshkın.
Qazirgi tańda qazba jumystary júrgizilip jatqan Shet aýdany, Taldy kentiniń mańynda qola dáýiri men Beǵazy-Dándibaı mádenıetiniń áli de anyqtalmaǵan, ashylmaǵan eskertkishteri kóp degen boljam bar. Alaıda, zertteýler júrgizý úshin turaqty qarjylandyrý men aımaqtaǵy zertteýlerge járdemdesip, jetekshilik ete alatyn tolyqqandy tarıhı-mádenı ortalyq qajet.
- Qazbalardyń josparyn quryńyzdar, kútiletin nátıjelerdi keltirip tanystyrý materıaldaryn ázirleńizder. Bul aımaǵymyz úshin úlken jáne qajetti jumystar, osy sekildi jańalyqtar oblysymyzǵa keletin týrısterdiń qataryn qalyńdatyp, sheteldik mamandardy qyzyqtyrýy ábden múmkin. Bul jumystardy jalǵastyrý kerek. Óz tarapymyzdan biz qansha jáne qandaı baǵyttarǵa qarajat bóle alatynymyzdy oılastyratyn bolamyz, - dedi arheolog Igor Kýkýshkınge Erlan Qoshanov.
Sonymen qatar oblys ákimi ejelgi qazbalardy tamashalaýǵa keletin týrıster úshin ınfraqurylymdy jaqsartyp, jaǵdaı jasaýdy tapsyrdy.
- Adamdar pıramıdany kórýge kún saıyn keledi. Osy jerde etno aýyl qurýǵa jáne kelýshilerge yńǵaıly jaǵdaı jasaýǵa daıyn bıznesmen de tabyldy. Qazir biz bul baǵytta jumys atqaryp jatyrmyz, - dep málim etti Shet aýdany ákiminiń orynbasary Muhıt Muhtarov.
Qarjartas qorymynyń mańaıynda tabylǵan jerleýler týraly Saryarqa arheologııalyq ınstıtýtynyń qyzmetkerleri osy jyldyń qyrkúıek aıynda ótetin halyqaralyq arheologtar sımpozıýmynda aıtatyn bolady.
