Erlan Qarın: qoldanystaǵy Ata zańnyń keıbir tustaryn birneshe ret qaıtalap oqysańyz da túsiniksiz

ASTANA. KAZINFORM — Jańa Konstıtýtsııanyń qajettiligin, mańyzdylyǵyn kópshilik durys qabyldap jatyr. Bul týraly Konstıtýtsııalyq reforma jónindegi komıssııanyń otyrysynda Memlekettik keńesshi Erlan Qarın málim etti. 

— Ár otyrysta Konstıtýtsııalyq komıssııanyń múshesi retinde sizdermen qatar ortaǵa shyǵyp, reformaǵa qatysty sóz sóılep júrmin. Sebebi, birlesip bastaǵan jumysty sońyna deıin jetkizip, daıyndalǵan Konstıtýtsııanyń jańa jobasynyń negizgi ustanymdaryn jan-jaqty túsindirýimiz qajet. Sizdermen qatar maǵan da azamattardan reformaǵa qatysty túrli hattar, pikirler kelip túsip jatady. Negizinen, jańa Konstıtýtsııanyń qajettiligin, mańyzdylyǵyn kópshilik durys qabyldap jatyr. Ol, árıne, qýantady. Sondyqtan oń pikir bildirip, qoldaý kórsetken barsha azamatqa Konstıtýtsııalyq komıssııa atynan alǵys aıtamyn. Árıne, basqadaı pikir aıtýshylar da bar. Mysaly, arasynda «Jańa Konstıtýtsııany qabyldaýdyń qandaı qajeti bar edi?» nemese «Eski Ata Zań qala bersin!» degen pikirler de kezdesip qalady, — dedi Erlan Qarın.

Osy oraıda ol ár otyrysta qoǵammen keri baılanys ornatyp, týyndap otyrǵan suraqtarǵa árdaıym jaýap berilip jatqanyn atap ótti.

— Osyndaı ustanymdy qalyptastyrǵannan keıin, búgin de birqatar pikirge jalpy jaýap bereıin dep edim. Aldymen, 1995 jyly qabyldanǵan qoldanystaǵy Konstıtýtsııadan bir úzindi oqyp bereıin. Mysaly, qazirgi Ata Zańnyń 13-baby 1-tarmaǵynda bylaı dep jazylǵan: «Árkimniń quqyq sýbektisi retinde tanylýyna quqyǵy bar jáne óziniń quqyqtary men bostandyqtaryn, qajetti qorǵanysty qosa alǵanda, zańǵa qaıshy kelmeıtin barlyq tásildermen qorǵaýǵa haqyly». Osydan ne túsinýge bolady? Oqyǵan adam da, tyńdaǵan adam da eshteńe túsinbeıdi. Birneshe ret qaıtalap oqysańyz da, túsiniksiz.

Men qazirgi eski Konstıtýtsııadan bir ǵana mysal keltirip otyrmyn. 

Al mundaı túsiniksiz sóılemderdi, uǵynyqsyz sózderdi kóptegen bap pen tarmaqtardan kezdestirýge bolady. Asyra aıtqandyq emes, biraq 1995 jyly qabyldanǵan qoldanystaǵy eski Konstıtýtsııa men jańa Ata Zańnyń arasyndaǵy mazmundyq, ustanymdyq, maǵynalyq, jańashyldyq, tildik, redaktsııalyq turǵydan aıyrmashylyq birshama. Jańa Konstıtýtsııany, ondaǵy jańa mátindi jas ta, úlken de túsinip, qabyldaı alatyn bolady, — dedi Memlekettik keńesshi. 

Aıta ketelik Erlan qarın Konstıtýtsııa el tarıhynda tuńǵysh ret qazaq tilinde jazylyp jatyr degen edi.