EREIMENTAÝ TAS MÚSІNDERІ
sp;Ereımentaý tas músinderi - VІ-VІІІ ǵasyrlardaǵy Túrik qaǵandyǵy kezinde jasalǵan tas músinder toby. Aqmola oblysyndaǵy Ereımentaý silemderiniń boıynda, Sileti, Kedeı, Torǵaı ózenderiniń joǵarǵy aǵystarynda ornalasqan.
Eskertkishti 1942,1946,1960 jyldary akademıkter Á:Marǵulan, A.Mashanovtardyń jetekshiligimen Ortalyq Qazaqstan arheologııalyq ekspedıtsııasy zerttegen.
Kedeı ózeniniń bas jaǵynda, Jaýshoqy tóbesiniń eteginde sur granıtten qashap salynǵan jergilikti halyq «Qos batyr» dep ataıtyn úsh músin bar, árqaısysynyń aýmaǵy 3,5h3,5 metr. Sheberler qoıý murtty, beldigine qarý asynǵan, oń qolymen ádemi tostaǵandy kóterip, sol qolymen qylysh sabyna súıengen ustaǵan ásker basylardyń kelbetin sátti beınelegen. Búıirinde ajyratyp oqýǵa kelmeıtin kómeski, kóne túrki jazýyna uqsas tańbalar baıqalady. Músinderdi granıtten qashap jasaǵan tórt buryshty eki tas qorshaýdyń kúnshyǵys irgesine qadap turǵyzǵan.
Sol zamanda ataqty batyrlarǵa, qoǵam qaıratkerlerine qorshaý ishindegi tas músin turǵyzý ony eske alyp qurmettep, urpaqtar úlgi etip rýhyn kóterý berik dástúr bolyp qalyptassa kerek. Ereımentaý tas músinderindegi úlken músinniń bıiktigi 160 sm, eni 40 sm, qalyńdyǵy 23 sm.
Ereımentaý tas músinderindegi granıt tastar osy óńirdegi Qaraǵaıly alqabynan alynyp otyrǵan. Osyndaı músinderdiń mańyna ornalasqan bir obany zertteý kezinde túrli tústi ken tastarynyń synyqtary kezdesedi. Olar oba úıindisinde kún rámizin beıneleıtin dóńgelek túrinde belgili bir tártippen ornalasqan.
Ǵalymdardyń pikirinshe, músinder ken oryndaryn ıgerip, metall qorytqan, kóne kenshilik kásipti pir tutyp, qasterleýge baılanysty týǵan ǵuryptyń nyshany.
Derek kózi:
Qazaqstan ulttyq enıtsıklopedııasy 3 tom.
