EO Tramptyń Ormýz buǵazyna qatysty bastamasyn zańsyz dep atady

ASTANA. KAZINFORM – Eýropalyq komıssııa AQSh prezıdenti Donald Tramp usynǵan Ormýz buǵazy arqyly ótetin kemelerden aqy alý týraly «birlesken kásiporyn» ıdeıasyn qatań túrde qabyldamaıtynyn málimdedi, dep habarlaıdy Euronews.

Eýrokomıssııa ókilderiniń aıtýynsha, halyqaralyq quqyq teńizde erkin júzý qaǵıdatyn qarastyrady.

«Halyqaralyq quqyq keme qatynasynyń erkindigin kózdeıdi. Bul eshqandaı tólemder men alymdardyń bolmaýyn bildiredi», – dedi vedomstvo ókili.

Sondaı-aq Ormýz buǵazy búkil adamzatqa ortaq sý joly ekeni atap ótildi.

«Ormýz buǵazy kez kelgen basqa teńiz joly sııaqty – ortaq ıgilik. Demek, navıgatsııa erkin bolýy tıis», – delingen málimdemede.

Bul reaktsııa Donald Tramptyń AQSh pen Iran arasynda birlesken mehanızm quryp, strategııalyq mańyzy bar buǵaz arqyly ótetin kemelerden aqy alý usynysynan keıin aıtyldy.

Aq úıdiń baspasóz hatshysy Kerolaın Levıtt bul ıdeıa áli talqylanatynyn málimdedi.

«Qazirgi basty mindet – keme qatynasyn eshqandaı shekteýsiz, onyń ishinde tólemdersiz qaıta qalpyna keltirý», – dedi ol.

Qazirgi ýaqytta Ormýz buǵazyndaǵy jaǵdaı kúrdeli kúıinde qalyp otyr. Aımaqtaǵy shıelenis saldarynan teńiz tasymalyna kedergiler týyndap, energııa resýrstarynyń baǵasy ósken.

Aldyn ala derekter boıynsha, Parsy shyǵanaǵynda shamamen 2000 keme men 20 myń teńizshi bógelip tur.

Málimetterge sáıkes, Iran buǵaz arqyly ótetin árbir keme úshin tasymaldanatyn munaıdyń ár barreline 1 dollar kóleminde tólem engizgen. Tólem ıýan nemese krıptovalıýta arqyly júrgizilýi múmkin.

Eýrokomıssııa bul tájirıbeni de zańsyz dep sanaıdy. Sebebi BUU-nyń teńiz quqyǵy jónindegi konventsııasy qarapaıym tranzıt úshin aqy alýǵa tyıym salady. Tólem tek naqty qyzmet kórsetilgen jaǵdaıda ǵana ruqsat etiledi.

Sonymen qatar Eýrokomıssııa jeke kompanııalardyń bul talaptardy oryndaý nemese oryndamaý máselesin ózderi sheshetinin atap ótti.

Aıta keteıik, EO alǵash ret ımportqa salynatyn kómirtek bajynyń mólsherin belgiledi.