Energııa baǵasynyń qymbattaýy men jetkizý qıyndyǵy azyq-túlik baǵasyn ósirip jatyr – BUU
ASTANA. KAZINFORM – Álemdik azyq-túlik baǵasy úshinshi aı qatarynan ósip jatyr. Buǵan energııa shyǵyndarynyń qymbattaýy jáne Taıaý Shyǵystaǵy qaqtyǵysqa baılanysty jalǵasyp jatqan jetkizilim úzilisteri sebep bolyp otyr. Bul týraly BUU-nyń Azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyǵy uıymy (FAO) sońǵy esebinde habarlady.
Negizgi azyq-túlik taýarlarynyń halyqaralyq baǵa belgileýleriniń dınamıkasyn qadaǵalaıtyn FAO azyq-túlik baǵalary ındeksi sáýir aıynda 130,7 tarmaqty qurady. Bul – qaıta qaralǵan naýryz kórsetkishinen 1,6 paıyzǵa jáne ótken jylǵy deńgeıden 2 paıyzǵa joǵary.
Astyq baǵasy ósip jatyr
Astyq baǵasy naýryz aıymen salystyrǵanda 0,8 paıyzǵa, al jyldyq mánde 0,4 paıyzǵa ósti. Ósim sorgo men arpadan basqa negizgi daqyldardyń kópshiligin qamtydy.
Álemdik bıdaı baǵasy AQSh-tyń jekelegen óńirlerindegi qurǵaqshylyqqa jáne Aýstralııada jaýyn-shashyn mólsheri qalypty deńgeıden tómen bolýy múmkin degen alańdaýshylyq aıasynda 0,8 paıyzǵa ósti. Sonymen qatar Ormýz buǵazynyń is júzinde jabylýynan keıin energııa baǵasynyń qymbattaýy men jetkizilimniń buzylýyna baılanysty tyńaıtqysh baǵasynyń ósýi fermerlerdi tyńaıtqyshty az qajet etetin daqyldarǵa kóshýge májbúrlep, 2026 jyly bıdaı egisiniń qysqarýy múmkin degen boljamdar da qysymdy kúsheıtti.
Júgeriniń álemdik baǵasy 0,7 paıyzǵa ósti. Buǵan maýsymdyq usynystyń qysqarýy, Brazılııadaǵy aýa raıyna qatysty táýekelder jáne AQSh-tyń keıbir óńirlerindegi egis kezindegi qurǵaqshylyq jaǵdaılary áser etti. Sondaı-aq munaı baǵasynyń joǵary bolýy aıasynda etanolǵa degen turaqty suranys pen tyńaıtqysh qoljetimdiligine qatysty saqtalyp otyrǵan problemalar qosymsha ósimge sebep boldy.
Sonymen birge ımporttyq suranystyń álsizdigi men negizgi eksporttaýshy elderdegi óndiris boljamdarynyń jaqsarýy saldarynan sorgonyń álemdik baǵasy 4 paıyzǵa tómendedi.
Kúrish baǵasy ındeksi 1,9 paıyzǵa ósti. Buǵan negizinen úndi jáne hosh ıisti kúrish baǵasynyń qymbattaýy áser etti. Naryqqa munaı men munaı ónimderi baǵasynyń kúrt ósýinen keıin eksporttaýshy elderdegi óndiristik jáne logıstıkalyq shyǵyndardyń artýy yqpal etti.
Maı baǵasy da sharyqtap barady
Ósimdik maılary baǵasynyń ındeksi 5,9 paıyzǵa ósip, 2022 jylǵy shildeden bergi eń joǵary deńgeıge jetti. Palma, soıa, kúnbaǵys jáne raps maılary qymbattady. Palma maıynyń baǵasy besinshi aı qatarynan ósip otyr. Buǵan memlekettik yntalandyrý sharalary men munaı baǵasynyń joǵary bolýy aıasynda bıootyn salasy tarapynan suranystyń artýy sebep boldy. Sonymen qatar Ońtústik-Shyǵys Azııada óndiristiń tómendeýi múmkin degen alańdaýshylyq ta qysymdy kúsheıtip otyr.
Et baǵasy rekordtyq deńgeıge jetti
Et baǵasy ındeksi jańa rekordtyq deńgeıge jetip, bir aıda 1,2 paıyzǵa, al jyldyq mánde 6,4 paıyzǵa ósti. Brazılııada mal basyn qalpyna keltirý jumystary jalǵasyp jatqandyqtan, usynystyń shekteýli bolýy álemdik sıyr eti baǵasynyń tarıhı maksımýmdy jańartýyna ákeldi. Shoshqa eti baǵasy da Eýroodaqtaǵy maýsymdyq suranystyń artýyna baılanysty ósti, alaıda bul ósim Brazılııadaǵy baǵanyń tómendeýimen ishinara teńestirildi.
Sút ónimderi men qant
Osy jaǵdaıda sút ónimderi baǵasynyń ındeksi 1,1 paıyzǵa tómendedi. Bul Eýroodaqtaǵy sút jetkiziliminiń mol bolýy jáne Okeanııadaǵy maýsym sońyndaǵy kólemniń kútkennen joǵary bolýy saldarynan maı men irimshik baǵasynyń arzandaýyn kórsetedi.
Qant baǵasy bir aıda 4,7 paıyzǵa, al ótken jylmen salystyrǵanda 21,2 paıyzǵa tómendedi. Buǵan Qytaı men Taılandtaǵy óndiris boljamdarynyń jaqsarýy aıasynda osy maýsymda usynys kólemi mol bolady degen kútýler sebep boldy. Sonymen qatar Brazılııada qant óńdeýdiń jańa maýsymynyń bastalýy da naryqqa tómendetýshi qysym kórsetti.
Buǵan deıin BUU Ormýz buǵazy arqyly jetkizýdi qamtamasyz etý úshin jumys tobyn quratynyn jazdyq.
