Energetıkadaǵy tsıfrlyq transformatsııa: 80% tıimdilikke qol jetkizildi
ASTANA. KAZINFORM — QR Prezıdenti janyndaǵy OKQ alańynda ótken baspasóz konferentsııasynda Energetıka vıtse-mınıstri Baqytjan Іlııas Memleket basshysynyń tapsyrmalary aıasynda júzege asyrylyp jatqan otyn-energetıka keshenin tsıfrlyq transformatsııalaýdyń negizgi nátıjeleri men baǵyttaryn tanystyrdy. Bul týraly vedomstvonyń baspasóz qyzmeti málim etti.
Bul jumys jekelegen avtomattandyrýdan jasandy ıntellektti, onlaın-monıtorıngti jáne ıntegratsııalanǵan tsıfrlyq platformalardy qoldaný arqyly biryńǵaı tsıfrlyq ekojúıe qalyptastyrýǵa kóshýge baǵyttalǵan.
— Búgingi tańda EnergyTech biryńǵaı memlekettik basqarý júıesin qurý jumystary júrgizilýde. Atalǵan platforma QazTech talaptaryna sáıkes energetıka, jer qoınaýyn paıdalaný, qaıta óńdeý jáne kómir ónerkásibin qosa alǵanda, salanyń negizgi baǵyttaryn biriktirip, basqarýdyń biryńǵaı tsıfrlyq kontýryn qalyptastyrady. Platformany ázirleýdi aıaqtaý jáne ónerkásiptik paıdalanýǵa engizý 2026–2027 jyldarǵa josparlanǵan, — delingen habarlamada.
Byltyr birqatar tsıfrlyq sheshimder engizildi. Atap aıtqanda, kúzgi-qysqy kezeńge daıyndyq pen ony ótýin monıtorıngteý júıesi iske qosyldy, ol generatsııa obektileriniń aktıvteri, jóndeý jumystary men jumys rejımderin onlaın baqylaýdy qamtamasyz etedi. Sonymen qatar biryńǵaı energııa júıesimen ıntegratsııa júzege asyrylyp, elektr energııasynyń kommertsııalyq esebi derekteri negizinde ortalyqtandyrylǵan onlaın-monıtorıngke kóshý qamtamasyz etildi.
Sondaı-aq stantsııalardyń shekti tarıfterin bekitýge arnalǵan tsıfrlyq servıs engizilip, ákimshilik júkteme 56%-ǵa qysqartyldy. Ulttyq joba aıasynda elektr jáne jylý energııasyn esepke alýdyń tsıfrlyq sheshimderi engizilýde. Kúzgi-qysqy kezeń monıtorıngin tsıfrlandyrý daıyndyq merzimin 90 kúnge deıin qysqartýǵa jáne apattylyqty 25%-ǵa deıin tómendetýge múmkindik beredi dep kútiledi.
— Energoresýrstardy esepke alýdy tsıfrlandyrý jalǵasady. Oil Track júıesinde 325 munaı bazasy tirkelgen, onyń ishinde 146-sy baqylaý-ólsheý quraldarymen jabdyqtalyp, derekterdi naqty ýaqyt rejıminde beredi. Sonymen qatar barlyq munaı óńdeý zaýyttary esepke alý júıelerimen tolyq qamtamasyz etilgen, — dep jazdy vedomstvonyń baspasóz qyzmeti.
Gaz salasynda tsıfrlyq esep júıesi arqyly ilespe jáne tabıǵı gaz óndirý kóleminiń 58%-y qamtylǵan, barlyq jer qoınaýyn paıdalanýshylardy qosý arqyly 100% qamtýǵa qol jetkizý josparlanǵan.
Munaıdy aı saıyn bólý boıynsha tsıfrlyq servıs iske qosyldy, ol óndirýshi kompanııalar, munaı óńdeý zaýyttary jáne kólik uıymdary arasyndaǵy protsesti tolyq avtomattandyrýdy qamtamasyz etedi. Júıe kestelerdi qalyptastyrý jáne bekitý merzimin 80%-ǵa qysqartty, oǵan 93 kompanııa qosylyp, 2300-den astam ótinim óńdeldi. Bul sheshim qolmen oryndalatyn operatsııalardy joıyp, ashyqtyqty arttyryp, naqty ýaqyt rejıminde senimdi derekterge qol jetkizýdi qamtamasyz etti.
Sonymen qatar suıytylǵan munaı gazyn ishki naryqqa bólý boıynsha tsıfrlyq servıs engizildi. Bul sheshim jetkizilim kólemderin kelisý protsesterin avtomattandyryp, ashyqtyqty arttyrdy. Júıege 84 kompanııa qosylyp, kelisý merzimderi 60%-ǵa qysqardy. Jeltoqsan aıynda Astana, Shymkent qalalary jáne Batys Qazaqstan oblysynda pılottyq rejımde iske qosylǵan servıs arqyly ótinimder berý men bólý tolyq tsıfrlyq formatqa kóshirildi.
Energoresýrstardy esepke alýdy jańǵyrtý aıasynda 4 mln «aqyldy» elektr energııasyn esepke alý quraldaryn ornatý josparlanýda, bul normatıvtik shyǵyndardy azaıtyp, shamamen 57 mlrd teńge kóleminde ekonomıkalyq tıimdilik beredi. Sondaı-aq 30 myńnan astam «aqyldy» jylý eseptegish quraldaryn engizý josparlanǵan, bul halyqaralyq tájirıbege sáıkes 15%-ǵa deıin únemdeýge múmkindik beredi.
Mınıstrlik halyqaralyq jáne otandyq IT-kompanııalarmen birlesip jasandy ıntellekt tehnologııalaryn belsendi engizýde. Elektr berý jelilerin drondar men JI arqyly defektoskopııalaý jáne jylý jelilerin robottandyrylǵan keshendermen dıagnostıkalaý boıynsha pılottyq jobalar júzege asyrylyp, oń ekonomıkalyq nátıje kórsetýde. Atalǵan sheshimder qazirgi ýaqytta normatıvtik bekitý jáne aýqymdaý kezeńinde.
Buǵan deıin Energetıka mınıstrligi qaıtarymdy ınvestıtsııalar lımıtin ulǵaıtýdy josparlap otyrǵanyn jazdyq.
