Energetıka mınıstri Memleket basshysyna ne jaıynda baıandady

Qanat Bozymbaev Qazaqstan Prezıdentine ótken jeti aıdyń qortyndysyn baıandap, energetıka salasynyń josparly damyp jatqanyn habarlady. Baıandamaǵa sáıkes, munaı óndirý kólemi 52,23 mln tonnany qurap, bıylǵy jospar 101,2 paıyzǵa oryndalǵan. Onyń ishinde úsh iri jobanyń úlesine 31,6 mln tonna tıesili. (Qashaǵanda - 7,2 mon tonna, Teńizde- 17,5, mln tonna Qarashyǵanaqta - 6,9 mln tonna.)

«Shyny kerek, osy jyldyń maýsym aıynda Qashaǵanda kúrdeli jóndeýden ótip, óndirý kólemi turaqty túrde táýligine 380 myń barrelge shyqty. Al, munaı óndirýdiń aǵymdaǵy qarqyny jyldyq jospardy 89 mln tonna kóleminde oryndaýǵa múmkindik beredi», - dedi mınıstr.

Sonymen qatar, munaı ónimderin óńdeý salasynda da oń dınamıka saqtaýly. ıAǵnı óńdeý kólemi 9,58 mln tonnaǵa jetip, byltyrǵy kórsetkishpen salystyrǵanda 3,1 paıyzdyq ósimdi kórsetip otyr. Benzın boıynsha óńdeý 10,8 paıyzǵa , dızel 7,8 paıyzǵa , avıaotyn 2,2 esege ósip otyr. Osynyń nátıjesinde jyl basynan beri naryqtaǵy bólshek saýdada baǵa tómendegen. Ásirese benzınniń AI-92 markasy 6 paıyzǵa arzandaǵan.

Aıta ketý kerek, aǵymdaǵy jyly Qazaqstan EEQ-tan tys jerlerge Aı-92 markasyn 70 myń tonnaǵa deıin, aı saıyn Aı-95 markasy boıynsha 15 myń tonnaǵa deıin taza-eksporttaýshy bolyp otyr.

Ótken jeti aıda, gaz óndirý kólemi 33,1 mlrd tekshe metrdi qurap, jospar 101,8 paıyzǵa, al taýarly gaz óndirisi 19,6 mlrd tekshe metrge jetip, belgilengen jospar 104,8 paıyzǵa oryndaldy. Sondyqtan ishki naryqta turaqtylyq ornatylyp, gaz baǵasyn negizsiz ósýine jol berilmeı kele jatyr. Halyqty gazben qamtý 49,7 paıyzǵa jetken. Qazir 9 mln-ǵa jýyq adam kógildir otynǵa qol jetkizgen.

Kezdesý barysynda mınıstr munaı hımııa salasyna da toqtalyp, birqatar júıeli jumystardy baıandady. Bıtým óndirisi 464 myń tonnaǵa jetip, belgilengen jospar 103 paıyzǵa oryndalǵan.

Otandyq munaı-gaz hımııasyndaǵy osy jyldyń mańyzdy oqıǵasy - Atyraý MÓZ-de hosh ıisti kómirsýtekterdiń (benzol, paraksılol) ónerkásiptik óndirisin bastaýy. Birinshi jartyjyldyqta 95 myń tonna hosh ıisti kómirsýtekter óndirilip, olar eksportqa (Reseı) jiberildi. 2019 jylǵa jospar - 180 myń tonna.

Al, elektr energııasyn óndirý jalpy tutynýǵa sáıkes 60,4 mlrd kVtsaǵ qurap otyr.

Sondaı-aq, kezdesýde mınıstr Prezıdentke energetıka salasyna jasalyp jatqan ınvestıtsııalar týraly da málimet berdi.

Munaı óndirisinde úsh iri jobany iske asyrýǵa quıylǵan ınvestıtsııa kólemi 44,5 mlrd AQSh dollaryn qurady. Bul qarajat úsh iri jobany iske asyrýǵa - Teńizdi bolashaqta keńeıtý jobasy (38 mlrd AQSh dollary), Qarashyǵanaq óndirý deńgeıin uzartý jobalaryna (4,5 mlrd AQSh) jumsalady.

Osylaısha, teńizdi bolashaqta keńeıtý jobasy sapaly óndirýge serpilis bermek. ıAǵnı jyl saıynǵy deńgeıdi 2023 jyldan bastap, birden 12 mln tonnaǵa arttyrýǵa múmkindik beredi. Munaı-gaz hımııa salasynda jalpy quny 12,3 mlrd AQSh dollaryn quraıtyn 8 ınvestıtsııalyq joba júzege asyrylýda. Bul - Polıpropılen men Polıetılen jobalary jaqyn shet elder arasynda polımerler óndirisindegi eń iri jobalary. Eki joba boıynsha ınvestıtsııa kólemi - 9 mlrd dollar. Qurylys kezinde keminde 3 myń jumys orny jáne paıdalaný kezeńinde – 1 myń adam turaqty jumyspen qamtylady.

Polıpropılen jobasy boıynsha qurylys keste boıynsha júrip, 2021 jyly aıaqtalady.

Aıta ketý kerek, qazirgi tańda jańartylatyn energetıkany damytý da turaqty jolǵa qoıylǵan. Osy saladaǵy kórsetiletin memlekettik qoldaý sharalary ınvestorlardyń belsendi túrde qyzyǵýshylyǵyn týdyrady. Qazirdiń ózinde ınvestıtsııalyq kólemi 2 mlrd AQSh dollaryn quraıtyn 82 RRA kelisimshartqa qol qoıyldy.

Jyl sońyna deıin, JEK obektileriniń jıyntyq qýaty 733-ten (77 nysan) 967 MVt-qa (85 nysan) deıin artady. 2020 jyly JEK sanyn 95-ke (1483 MVt) deıin, 2021 jyly 119-ǵa (bul 2096 MVt) deıin jetkizý josparlanýda.

Sóz sońynda Prezıdent energetıka salasynyń damýyna oń baǵasyn berip, aldaǵy ýaqytta qalyptasqan turaqtylyqty saqtaýdy tapsyrdy.