Eńbek zańnamasy: jumys berýshiler qandaı talaptardy jıi buzady
ASTANA. KAZINFORM – Astanada jyl basynan beri 181,4 mln teńgeden astam jalaqy bereshegi ótelip, 736 jumyskerdiń eńbek jáne konstıtýtsııalyq quqyqtary qorǵaldy. Jalaqyny ýaqytynda tólemegen jumys berýshige qandaı shara qoldanylady jáne eńbek qaýipsizdigi talaptarynyń saqtalýy qalaı baqylanady? Bul týraly QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi Memlekettik eńbek ınspektsııasy komıtetiniń Astana qalasy boıynsha departamentiniń basshysy Erlan Ismaǵulov túsindirdi.
Onyń aıtýynsha, eńbek zańnamasynyń saqtalýyn memlekettik eńbek ınspektorlary baqylaıdy. Alaıda ınspektorlar kásiporyndy kez kelgen ýaqytta teksere almaıdy. Tekserý júrgizý úshin zańda kózdelgen negiz jáne ony rastaıtyn dálel bolýy kerek.
– QR Eńbek kodeksine sáıkes eńbek zańnamasy salasyndaǵy memlekettik baqylaýdy memlekettik eńbek ınspektorlary tekserý arqyly júzege asyrady. Tekserýler Qazaqstan Respýblıkasynyń Kásipkerlik kodeksine sáıkes negizder men rastaıtyn dálelder bolǵan kezde júrgiziledi, – dedi Erlan Ismaǵulov.
Jyl basynan beri memlekettik eńbek ınspektorlary 10 202 ótinishti qarap, 271 jospardan tys tekserý júrgizdi. Anyqtalǵan zań buzýshylyqtardy joıý úshin 125 nusqama berildi.
Eńbek zańnamasyn buzǵan 114 zańdy jáne jeke tulǵa ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp, olarǵa salynǵan aıyppuldyń jalpy somasy 22,2 mln teńgeni qurady.
Jalaqy bereshegi qalaı óteledi
Eńbek ınspektsııasy nazar aýdaratyn negizgi máselelerdiń biri – jalaqynyń ýaqytynda tólenýi.
Onyń málimetinshe, bıylǵy 25 tamyzdaǵy jaǵdaı boıynsha Astanada 4 kásiporyn 73 jumyskerge jalpy somasy 22,8 mln teńge jalaqy qaryz.
– Atalǵan uıymdarda tekserý is-sharalary júrgizilip, jumys berýshiler ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy, mindetti túrde oryndaýǵa jatatyn nusqamalar engizildi. Sondaı-aq materıaldar májbúrlep oryndatý úshin jeke sot oryndaýshylaryna joldandy, – dedi ol.
Al kásiporyn bankrot bolǵan nemese ońaltý rásiminen ótip jatqan jaǵdaıda bereshekti óteýdiń tártibi ózgeshe. Qazir osyndaı kásiporyndardyń 169 jumysker aldyndaǵy jalaqy qaryzy 53,7 mln teńgeni quraıdy.
Bul bereshek «Ońaltý jáne bankrottyq týraly» zańǵa sáıkes konkýrstyq basqarýshylar arqyly óteledi.
– Jalpy jyl basynan beri qabyldanǵan sharalardyń nátıjesinde 181,4 mln teńgeden astam jalaqy bereshegi ótelip, 736 jumyskerdiń eńbek jáne konstıtýtsııalyq quqyqtary qorǵaldy. Memlekettik eńbek ınspektsııasynyń jumysy tek zań buzylǵannan keıin tekserý júrgizýmen shektelmeıdi. Eńbek janjaldarynyń aldyn alý úshin táýekeli joǵary kásiporyndarmen de jumys júrgiziledi, – dedi Erlan Ismaǵulov.
Osy maqsatta eńbek ınspektsııasy prokýratýramen birlesip, táýekel deńgeıi joǵary tizimge engen jumys berýshilermen kezdesýler ótkizip keledi.
Budan bólek, ákimdik janynda áleýmettik áriptestik jáne áleýmettik-eńbek qatynastaryn retteý jónindegi qalalyq úshjaqty komıssııa jumys isteıdi. Bıyl komıssııanyń 3 otyrysy ótkizilgen.
Eńbek qaýipsizdigi qalaı baqylanady
Taǵy bir mańyzdy baǵyt – óndiristegi qaýipsizdik pen jumyskerlerdiń eńbegin qorǵaý.
– Jyl basynan beri memlekettik eńbek ınspektorlary Astana qalasynyń prokýratýrasy jáne Kásipodaqtar ortalyǵymen birlesip, 30 kóshpeli is-shara ótkizdi. Oǵan 2 870-ten astam jumysker qatysty, – dedi Erlan Ismaǵulov.
Bul jumystar barysynda kásiporyndardaǵy eńbek qaýipsizdigi talaptarynyń saqtalýyna, jumyskerler úshin qaýipsiz jaǵdaı jasaýǵa, óndiristik jaraqattanýdy azaıtýǵa jáne jumyskerlerdi jazataıym oqıǵalardan mindetti saqtandyrýǵa basa nazar aýdarylǵan.
Qurylys nysandaryndaǵy qaýipsizdikti baqylaýda jańa tásil de qoldanyla bastady. Atap aıtqanda, eńbek qaýipsizdigi talaptarynyń saqtalýyn baqylaý úshin ushqyshsyz ushý apparattary paıdalanylyp jatyr. Bul jumys prokýratýra jáne Astana qalasynyń polıtsııa departamentimen birlesip júrgiziledi.
Áýeden monıtorıng júrgizý kezinde ádettegi tekserý barysynda anyqtaý qıyn bolatyn zań buzýshylyqtardy tirkeýge múmkindik bar.
Jyl basynan beri qaýipsizdik jáne eńbekti qorǵaý talaptaryn buzǵan 13 jumys berýshi ákimshilik jaýapkershilikke tartyldy. Olarǵa jalpy somasy 1,1 mln teńge aıyppul salyndy.
Buǵan deıin eńbek ınspektsııasy ýaqytsha jáne maýsymdyq jumyskerlerdiń de eńbek zańnamasynda kózdelgen barlyq negizgi kepildikke ıe ekenin túsindirgen edi.
