Eńbek naryǵyn damytý úshin orta arnaýly bilim oshaqtarynyń jumysyn jandandyrý kerek
ALMATY. Naýryzdyń 18-i. QazAqparat /Erlik Erjanuly/ - Halqymyzda «tústik ómiriń bolsa, keshtik mal jı» degen danalyq sóz bar. Baılyq aqshada emes, bilimde ekenin bilse de bul qaǵıdany ustanýǵa barlyq adam birdeı áreket jasap otyrǵan joq.
Bұl bүgin Қazaқtyң Tұrar Rysқұlov atyndaғy ekonomıka ýnıversıtetinde өtken ashyқ esik sharasynda aıtyldy, dep habarlaıdy ҚazAқparat.«Biz өz mүmkindigimizdi әli tolyқ paıdalanyp otyrғan joқpyz. Bizde eңbekke қabiletti adamdardyң belgili bir bөligi jұmystyң joқtyғynan emes, kәsip ıgerýdegi қyrsyzdyғynan jәne aýyrdyң үsti, jeңildiң astymen jүrgisi keletin jalқaýlyғynan jұmyssyz otyr. Al eңbek naryғyndaғy өzge elderden kelgen eңbek mıgranttarynyң үlesi әli aıtarlyқtaı deңgeıde», deıdi basқarý fakýltetiniң dekany Edil Meıirhanұly. Ekonomıst ғalym oқytýshynyң aıtýynsha, қazirgi taңda joғary oқý oryndaryn bitirip jatқan mamandardyң da bәri birdeı өz mamandyғy boıynsha jұmys jasap jүrgen joқ. Eger jalpy bilim beretin mekteptiң jaқsy oқyғany da үzilip-salynyp bitirgeni de joғary oқý ornyna tүse beretin bolsa, sannan sapaғa kөshý әli birshama ýaқyt kesheýildeýi mүmkin. Өıtkeni mektepti 60 ballmen bitirgen balanyң joғary oқý ornynan bilimdi maman bop shyғýy ekitalaı. Ol 70-80 balldan kem bolmaýy kerek. Өkinishke oraı, қazir aқshasyn tөlegen soң 45-47 ballmen ınstıtýt, ýnıversıtet stýdenti atanyp jүrgender az emes. «Mәselen, bizdiң basқarý fakýltetinde өndiris, қarjy, maman daıyndaý salasyndaғy jәne konsaltıngtik basқarýshy men ınjener-marketolog mamandyқtary boıynsha mamandar daıyndalady. Kүndizgi bөlimde 1-shi kýrsta 750, 2-shi kýrsta 475, 3-shi kýrsta 500, 4-shi kýrsta 335 stýdent oқyp jatyr. Olardyң ishinde memlekettik grantpen oқıtyndar қazaқ bөliminde 277, orys bөliminde 137 adamdy құraıdy. Biz oқý baғdarlamasyna үlgere almaғan stýdentterge saraptama jүrgizemiz. Onyң қorytyndysyna қaraғanda sabaқ үlgerimi tөmen stýdentter negizinen mektepti nashar bitirgender», deıdi ekonomıka ғylymynyң kandıdaty Edil Nұrpeıis. Onyң paıymdaýynsha, bıyl elimizdegi talapkerlerdiң sany bұrynғy jyldarғa қaraғanda azyraқ bolady. Өıtkeni 1991-1993 jyldary týý deңgeıi tөmendegen bolatyn. Osyғan қaramastan olarғa mamandyқ taңdaý kezinde өz қabilet-қarymdaryna saı oқý ornyna tүsýine mүmkindik týdyrý kerek. «Eңbek naryғyn damytý үshin қazirgi taңda arnaıy kәsiptik- tehnıkalyқ ýchılışeler men kolledjderdi қaıta jandandyrýғa kөbirek mәn berý қajet. Jas mamandardyң bәrin birdeı aýylғa barýғa үgitteýdiң қajeti shamaly. Өtkenge kөz jүgirtetin bolsaқ, baılyқ kөzi қashanda қalada shoғyrlanғan. Eýropa elderinde aýylda tұratyndardyң әrқaısysy қalada tұratyn 50 adamdy azyқ-tүlikpen қamtamasyz etedi. Al Қazaқstanda bұl bir adamdy ғana құraıdy», deıdi Edil Meıirhanұly.
