Eń jaýapty kezeń endi bastalady – sarapshy jańa Konstıtýtsııa týraly
ASTANA. KAZINFORM – Jańa Konstıtýtsııa memlekettik ınstıtýttardy damytýdyń jańa kezeńi jol ashpaq. Bul týraly Kazinform agenttigine bergen suhbatynda Reseı ǵylym akademııasynyń Qytaı jáne qazirgi Azııa ınstıtýtynyń dırektory Aleksandra Permınova aıtty.
Sarapshynyń sózinshe, jańa Konstıtýtsııa sońǵy jyldary júrgizilgen saıası reformalardyń zańdy jalǵasy sanalatyn.
– Biz Konstıtýtsııanyń ózgerýi týraly ǵana emes, memlekettiń ınstıtýtsıonaldyq damýynyń jańa kezeńi jaıynda aıtyp otyrmyz. Qazaqstan bul kezeńge birtindep ári júıeli túrde qadam basýda. Memlekettik ınstıtýttardy jańǵyrtý bılik pen qoǵam arasyndaǵy turaqty dıalog arqyly júzege asty. Oǵan keıingi referendýmdarǵa qatysýshylardyń kórsetkishi dálel bola alady, – dedi sarapshy.
Aleksandra Permınovanyń pikirinshe, mańyzdy saıası sheshimniń qoǵam qoldaýyna ıe bolýy mańyzdy.
– Memleket reformalardy azamattardyń pikirine súıene otyryp júzege asyryp keledi. Sondyqtan qabyldanǵan sheshimder ómirsheń dep aıtýǵa negiz bar. Mundaı tásil aýqymdy saıası ózgerister kezeńinde asa ózekti, – dedi Aleksandra Permınova.
Onyń aıtýynsha, qazirgi reforma tek Konstıtýtsııany jańartýmen shektelmeıdi. Negizgi qujat eldiń búkil zańnamalyq júıesin jetildirýge baǵyttalǵan.
– Búginde jańa ınstıtýttardyń qyzmetin retteıtin konstıtýtsııalyq zańdar qabyldandy. Konstıtýtsııa saıası júıeniń negizgi qaǵıdattaryn belgiledi: Quryltaıdyń, Halyq keńesiniń, vıtse-prezıdent ınstıtýtynyń jáne ózge de memlekettik organdardyń naqty qalaı jumys isteıtini aıqyndala tústi, – dep tolyqtyrdy ol.
Sarapshy konstıtýtsııalyq ózgeristi memlekettik júıeni kezeń-kezeńimen damytýdyń evolıýtsııalyq joly retinde baǵalady.
– Bul – revolıýtsııalyq ózgeris emes, keıingi jyldary júıeli túrde júzege asyrylyp kele jatqan damý baǵyty. Mundaı tásil halyqaralyq jáne óńirlik syn-qater kezinde eldiń turaqtylyǵyn saqtaı otyryp, saıası júıeni birtindep jetildirýge múmkindik beredi, – dep qosty spıker.
Sonymen qatar sarapshy Konstıtýtsııalyq reformany júzege asyrý kezeńi endi bastalatynyn atap ótti.
– Aldaǵy aılarda Quryltaı saılaýy ótkip, jańa memlekettik ınstıtýttar jasaqtalady, vıtse-prezıdenttiń kandıdatýrasy aıqyndalady. ıAǵnı Qazaqstan Konstıtýtsııada belgilengen qaǵıdattardy naqty basqarý tetikterine aınaldyrý kezeńine qadam basyp otyr, – dedi maman.
Ata zań arqyly memlekettik basqarýdyń jańa úlgisi qalyptaspaq. Aleksandra Permınovanyń paıymynsha, jańa basqarý júıesinde zań shyǵarý bastamasyn usynatyn sýbektilerdiń qatary keńeıedi.
– Zań shyǵarý bastamasy Prezıdentke, Parlament depýtattaryna, Úkimetke jáne Halyq keńesine beriledi. Bul memlekettik basqarý júıesiniń teńgerimdi ári tıimdi bolýyna yqpal etedi, – dedi Reseı ǵylym akademııasynyń Qytaı jáne qazirgi Azııa ınstıtýtynyń dırektory.
Ol sondaı-aq eldegi saıası úderistiń jandana túsetinin aıtty.
– Partııalyq júıe jańaryp, memlekettik organdarda kadrlyq ózgerister bolady, birqatar mańyzdy ınstıtýttardyń jańa quramy qalyptasady. Munyń barlyǵy Qazaqstandaǵy aýqymdy saıası jańǵyrýdyń bir bóligine aınalady, – dedi ol.
Sóz sońynda Aleksandra Permınova Konstıtýtsııanyń tıimdi nátjıe kórsetýine áser etetin faktorlardy atady.
– Eń jaýapty kezeń endi bastalady. Endigi mańyzdysy – jańa konstıtýtsııalyq normalardyń is júzinde qanshalyqty tıimdi oryndalatyny. Qazaqstannyń saıası júıesiniń aldaǵy damýy osyǵan tikeleı baılanysty, – dep túıindedi sarapshy.
Aıta keteıik, 1 shildeden bastap Qazaqstanda jańa Ata zań kúshine endi. Buǵan deıin Jańa Konstıtýtsııadan keıin qoǵam ómiri qalaı ózgeretinin jazdyq.