Eń tómengi jalaqynyń 110 myń teńgege jetýi áleýmettik tólemderdi qanshalyqty arttyrady
ASTANA. KAZINFORM – Prezıdent Joldaýynda aıtylǵandaı, 2027 jyldyń 1 qańtarynan bastap eń tómengi jalaqy 85 myńnan 110 myń teńgege kóteriledi. Osylaısha eń tómengi aılyq 25 myń teńgege nemese 29,4% ósedi. Bul ózgeris jalaqysy tómen qyzmetkerlerdiń tabysyn arttyryp, jumys berýshilerdiń eńbekke jumsaıtyn shyǵynyn kóbeıtedi. Sonymen birge áleýmettik tólemderdiń birqatar shekti mólsheri ózgeredi.
Jalaqysy tómen qyzmetkerler qansha qosymsha aqsha alady?
Qazir eń tómengi jalaqy - 85 myń teńge. 2027 jyly ol 110 myń teńgege jetse, eń tómen aılyq alatyn qyzmetkerdiń eseptelgen aılyǵy jylyna 300 myń teńgege kóbeıedi.
Alaıda 25 myń teńge qyzmetkerdiń qolyna tolyq berilmeıdi. Eseptelgen jalaqydan mindetti zeınetaqy jarnasy men medıtsınalyq saqtandyrý jarnasy ustalady. Qoldanystaǵy 10% mindetti zeınetaqy jarnasy jáne 2% medıtsınalyq saqtandyrý jarnasy saqtalǵan jaǵdaıda eń tómengi jalaqy alatyn qyzmetkerdiń taza tabysy aıyna 22 myń teńgege, jylyna 264 myń teńgege ósedi. Bul esep 2027 jyly mindetti jarnalardyń mólsherlemeleri men jeke tabys salyǵynyń tıisti tártibi ózgermeıdi degen shartpen jasaldy.
Qansha qazaqstandyqtyń jalaqysy ósedi?
Prezıdent eń tómengi jalaqynyń kóterilýi 1,8 mln adamnyń, onyń ishinde bıýdjet salasynda jumys isteıtin 370 myńnan astam qyzmetkerdiń tabysyna yqpal etetinin málimdedi.
Eńbek kodeksiniń 103-babynyń 2-tarmaǵyna sáıkes, jumys ýaqytynyń normasyn tolyq atqaryp, eńbek mindetterin oryndaǵan qyzmetkerdiń aılyq jalaqysy zańda belgilengen eń tómengi mólsherden kem bolmaýǵa tıis. Al 104-bap boıynsha eń tómengi jalaqy mólsherine qosymsha aqylar, ústemeaqylar, ótemaqylar men syılyqaqylar kirmeıdi.
Demek, jańa mólsher kúshine engennen keıin tolyq jumys ýaqytymen isteıtin jáne eń tómengi jalaqy talabyna saı keletin qyzmetkerlerdiń negizgi eńbekaqysy 110 myń teńgeden tómen bolmaýy kerek.
Ulttyq statıstıka bıýrosynyń 2025 jylǵy jalaqyny bólý jónindegi zertteýinde 3 378 668 qyzmetker qamtylǵan. Olardyń 32 332-siniń aılyǵy 85 myń teńgeden, 43 640 qyzmetkerdiń jalaqysy 100 myń teńgeden aspaǵan. Taǵy 649 174 adam 100–200 myń teńge aralyǵynda eńbekaqy alǵan.
Ulttyq statıstıka bıýrosynyń 2025 jylǵy jalaqy mólsheri boıynsha zertteýine 3 378 668 qyzmetker kirgen. Onyń ishinde:
Osylaısha, zertteýde 75 972 qyzmetkerdiń aılyǵy 100 myń teńgeden aspaǵan. Al 100-110 myń teńge aralyǵynda jalaqy alatyndar jeke kórsetilmegen.
Jumys berýshilerdiń shyǵyny qalaı ózgeredi?
Eń tómengi jalaqynyń ósýi jumys berýshilerdiń mindetti tólemderine de áser etedi. Áleýmettik kodekstiń 251-babyna sáıkes, jumys berýshiniń mindetti zeınetaqy jarnasynyń mólsherlemesi 2026 jylǵy 3,5%-dan 2027 jyly 4,5%-ǵa kóteriledi. Bul jarna jumys berýshiniń óz qarajaty esebinen tólenedi.
Eń tómengi jalaqy alatyn qyzmetker úshin jumys berýshiniń zeınetaqy jarnasy 2026 jylǵy 2 975 teńgeden 2027 jyly 4 950 teńgege deıin ósedi. Aıyrmasy – 1 975 teńge. Onyń bir bóligi eń tómengi jalaqynyń, qalǵan bóligi jarna mólsherlemesiniń ósýine baılanysty.
Áleýmettik aýdarymdar 5% mólsherlememen esepteledi. Eń tómengi jalaqyǵa sáıkes esepteletin áleýmettik aýdarym 4 250 teńgeden 5 500 teńgege deıin kóbeıedi. Aıyrmasy – 1 250 teńge.
Jumys berýshiniń medıtsınalyq saqtandyrýǵa arnalǵan aýdarymy 3% mólsherlememen eseptelgen jaǵdaıda, 85 myń teńgelik jalaqy úshin 2 550 teńge, 110 myń teńge úshin 3 300 teńge bolady. Aıyrmasy – 750 teńge.
Osy úsh tólem men jalaqynyń ózin qosqanda, bir qyzmetkerge jumsalatyn aılyq shyǵyn 28 975 teńgege kóbeıedi. Bul esepke áleýmettik salyq, óndiristik jaraqattan saqtandyrý jáne ózge yqtımal shyǵyndar engizilmegen. Sondaı-aq jekelegen qyzmetkerlerge qatysty jarnalardan bosatý tártibi eskerilmegen.
Eger jalaqysy 85 myń teńge bolatyn 100 qyzmetkerdiń aılyǵy 110 myń teńgege kóterilse, tek eńbekaqy qorynyń ózi aıyna 2,5 mln teńgege, jylyna 30 mln teńgege ósedi. Atalǵan úsh mindetti tólemdi qosqanda, eseptik qosymsha shyǵyn jylyna 34,77 mln teńgege jetedi.
Áleýmettik tólemderdiń shekti mólsheri de ózgeredi
Eń tómengi jalaqynyń ósýi Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan tólenetin birqatar tólemniń eseptik shegin ulǵaıtady.
Áleýmettik kodeks boıynsha bala kútimine baılanysty áleýmettik tólemniń eń joǵary mólsheri jeti eń tómengi jalaqynyń 40%-ynan aspaıdy. 2026 jyly jeti eń tómengi jalaqy 595 myń teńge bolsa, 2027 jyly 770 myń teńgege jetedi.
Soǵan sáıkes, bala bir jarym jasqa tolǵanǵa deıingi kútimine baılanysty aı saıynǵy áleýmettik tólemniń eń joǵary mólsheri 238 myń teńgeden 308 myń teńgege deıin ósýi múmkin. Aıyrmasy – 70 myń teńge. Bul - tólemdi alatyndardyń bárine 70 myń teńge qosylady degen sóz emes: naqty soma burynǵy tabys pen áleýmettik aýdarymdarǵa baılanysty.
Jumysynan aıyrylǵan jaǵdaıda tólenetin áleýmettik tólemniń 2027 jylǵa kózdelgen eń joǵary shegi jeti eń tómengi jalaqynyń 45%-y bolady. Eń tómengi jalaqy 110 myń teńgege óskende bul shek aıyna 346 500 teńgege jetedi. Odan 10% mindetti zeınetaqy jarnasy ustalǵan jaǵdaıda 311 850 teńge qalady.
Júktilik pen bosanýǵa baılanysty birjolǵy áleýmettik tólemdi esepteýde de eń tómengi jalaqyǵa táýeldi shekteý bar. Standartty 126 kúndik demalys úshin 4,2 koeffıtsıentin qoldanǵanda, 2027 jylǵy eń joǵary eseptik soma 3 234 000 teńgege jetedi. Mindetti zeınetaqy jarnasyn shegergende 2 910 600 teńge bolady.
Bul somalar áleýmettik tólemderdiń joǵarǵy shekterin sıpattaıdy. Naqty taǵaıyndalatyn tólem qyzmetkerdiń tabysyna, áleýmettik saqtandyrý júıesine qatysý kezeńine jáne tıisti tólemniń sharttaryna baılanysty.
Joǵary jalaqy alatyndarǵa da áseri bar
Eń tómengi jalaqynyń ósýi mindetti zeınetaqy jarnalary esepteletin tabystyń joǵarǵy shegin ózgertedi.
Qoldanystaǵy tártip boıynsha mindetti zeınetaqy jarnasyn esepteý úshin eskeriletin aılyq tabys 50 eń tómengi jalaqymen shekteledi. 2026 jyly bul 4,25 mln teńge bolsa, 2027 jyly 5,5 mln teńgege jetedi.
Nátıjesinde mindetti zeınetaqy jarnasynyń aılyq eń joǵary somasy 425 myńnan 550 myń teńgege deıin kóteriledi. Aıyrmasy – 125 myń teńge. Bul tabysy burynǵy shekten joǵary qyzmetkerlerge qatysty, olardyń jalaqysy avtomatty túrde ósetinin bildirmeıdi.
Eń tómengi jalaqynyń 110 myń teńgege kóterilýi osylaısha úsh baǵytta áser etedi: tómen jalaqy alatyn qyzmetkerlerdiń eńbekaqysyna, jumys berýshilerdiń mindetti shyǵyndaryna jáne áleýmettik saqtandyrý júıesindegi tólemderdiń eseptik shekterine.
Al ózgeristiń jalpy qarjylyq aýqymyn anyqtaý úshin 110 myń teńgeden tómen jalaqy alatyn qyzmetkerlerdiń naqty sany, olardyń bıýdjet jáne jeke sektor boıynsha bólinisi qajet. Qolda bar statıstıka mundaı tolyq esep júrgizýge jetkiliksiz.
Ulttyq statıstıka bıýrosynyń málimetinshe, II toqsanda ortasha aılyq - 486 388 teńge, al medıanalyq jalaqy - 348 415 teńge boldy. Al sáýirdegi zertteýde modaldyq jalaqy (eń jıi kezdesetin aılyq mólsheri) 187 006 teńge dep kórsetildi. Ortasha jalaqy medıanalyq kórsetkishten 137 973 teńgege joǵary. Al modaldyq jalaqy 2027 jyly jańartylatyn eń tómengi aılyqtan 77 myń teńge kóp bolady.
