Emhanaǵa tirkelý: medsaqtandyrý qory jıi qoıylatyn 10 suraqqa jaýap berdi
Elimizde emhanaǵa bekitilý naýqany jyl saıyn 15 qyrkúıek pen 15 qarasha aralyǵynda júrgiziledi. Bul jaıynda Áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý qorynan málim etti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Osyǵan oraı qor baspasóz qyzmeti medıtsınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómek uıymdaryna tirkelý naýqanyna qatysty eń ózekti saýaldarǵa jaýap berdi.
Emhanaǵa tirkelýge ótinish qaı ýaqyt ishinde qaralady?
Elektrondyq úkimet portaly arqyly tirkelýge ótinim berilgen jaǵdaıda, tirkelý (nemese tirkeýden dáleldi bas tartý) 1 jumys kúni ishinde júzege asyrylady.
Eger tirkeý naýqany kezinde basqa emhanaǵa tirkelýge ótinish berilse, patsıent sol jerden qaı ýaqytta medıtsınalyq kómek ala alady?
Tirkeý naýqany 15 qyrkúıek pen 15 qarasha aralyǵynda júrgiziledi jáne onyń nátıjeleri kelesi jyldyń 1 qańtarynan bastap kúshine enedi. ıAǵnı, basqa emhanada (osy emhana ony tirkeýge ótinimin rastaǵan jaǵdaıda) patsıent jańa jyldyń basynan bastap medıtsınalyq kómek ala alady. Basqa emhanaǵa tirkelgen kezde burynǵy emhanadan avtomatty túrde tirkeýden shyǵarý júrgiziledi.
Emhanaǵa kim tirkele alady?
Qazaqstan aýmaǵynda turaqty turatyn (turýǵa yqtııarhaty bar) QR azamattary, sheteldikter jáne azamattyǵy joq adamdar emhanaǵa tirkele alady. Azamattardyń bul sanaty tegin medıtsınalyq kómektiń kepildik berilgen kólemi (TMKKK) aıasynda jáne MÁMS júıesinde qyzmetter alýǵa quqyly.
QR aýmaǵynda ýaqytsha bolatyn eńbek mıgranttary men olardyń otbasy músheleri de emhanaǵa tirkele alady. Olar - EAEO-ǵa qatysýshy elderdiń (Reseı, Belarýs, Qyrǵyzstan, Armenııa) azamattary. Ol úshin olarǵa erikti medıtsınalyq saqtandyrý (EMS) sharty (polıs) nemese medıtsınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómekti (MSAK) jáne statsıonarlyq kómekti jabýǵa eseptelgen medıtsınalyq saqtandyrý (JMS) bolýy kerek. MSAK-taǵy EMS nemese JMS sharttarynyń negizinde emhanaǵa bekitilip, TMKKK-ǵa kiretin medıtsınalyq kómek alýǵa bolady. Bul rette eńbek mıgranttary men olardyń otbasy músheleri MSAK-qa EMS nemese JMS sharttarynsyz MÁMS-ke kiretin medıtsınalyq kómekti ala almaıdy.
Barlyq azamat sol jerde qyzmet kórsetýdi jalǵastyrý úshin óz emhanasyna qaıta tirkelýge ótinish berýi kerek pe?
Joq, tirkelgen halyq óz emhanasynda medıtsınalyq kómek alýdy jalǵastyrady. Eger azamattar tıisti ótinim bermese, burynǵy medıtsınalyq uıymdaryna tirkelgen kúıinde qalady.
Bir otbasynyń músheleri bir ýchaskelik dárigerge tirkelýi kerek?
Medıtsınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómek kórsetý otbasylyq baqylaý qaǵıdatyna negizdelgen. Dárigerge osy otbasy músheleriniń salamatty ómir saltyn ustanýyn qalyptastyrý, múmkin bolatyn aýrýlardyń profılaktıkasy jáne emdeý ońaıyraq bolady. Medıtsınalyq kómek kórsetýdegi bul tásil onyń sapasyn edáýir jaqsartýǵa múmkindik beredi.
Jaqyn jerde ornalasqan emhanadan alys emhanany tańdaýǵa bola ma?
Medıtsınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómek (MSAK) kórsetýdiń negizgi qaǵıdaty aýmaqtyq qoljetimdilik bolǵandyqtan, patsıentterge qadamdyq qoljetimdiliktiń sheginde (15-20 mınýt jaıaý júrý) emhanalarǵa tirkelý usynylady. Mundaǵy artyqshylyq úıde medıtsınalyq kómek alý múmkindigi bolady.
Jalpy, emhanany turǵylyqty jeri boıynsha emes (biraq turǵylyqty jeri nemese qala aýdany sheginde) tańdaýǵa bolady. Sondyqtan jaqyn jerde ornalasqan emhanaǵa tirkelý usynylady.
Bir ýaqytta birneshe emhanaǵa tirkelýge bola ma?
Joq. Tirkelý jeke sáıkestendirý nómiri (JSN) boıynsha júzege asyrylatyndyqtan, azamattar tek bir emhanaǵa tirkele alady. Bul rette burynǵy emhanadan shyǵarý avtomatty túrde júrgizildi.
Qandaı sebepter boıynsha emhanaǵa tirkelýge ótinim qabyldanbaýy múmkin?
Tirkeýden bas tartýdyń birneshe sebebi bar:
- durys emes qujattar usynyldy;
- patsıent basqa qalada (kentte, aýylda) turady;
- bul emhanada barlyq ýchaskelerde tirkelgen halyqtyń eń kóp sany asyp tústi;
- tirkeýge tıisti balanyń múddelerin bildirýge zańdy quqyǵyn rastaıtyn qujattar bolmaǵan jaǵdaıda.
Normatıvtik qujattarǵa sáıkes, tirkelgen halyqtyń eń kóp sany mynadan aspaýy kerek:
•bir jalpy praktıka dárigerine - aralas halyqtyń 1 700 adamy (eresekter men balalar);
• ýchaskelik terapevt-2 200 eresek adam;
• ýchaskelik pedıatr-0-den 6 jasqa deıingi 500 bala, 0-den 14 jasqa deıingi 900 bala.
Tirkeý naýqanyna qansha emhana qatysady ?
Tireý naýqanyna barlyǵy 624 MSAK obektisi qatysady, onda 13 myńǵa jýyq ýchaske jumys isteıdi. Salystyrý úshin, 2021 jyly tirkeý naýqany boıynsha medıtsınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómek 521 medıtsınalyq uıymda qol jetimdi boldy. Jyl saıyn ambýlatorııalyq-emhanalyq kómek kórsetýshilerdiń sany artyp keledi. Bul halyqqa qadamdyq qoljetimdilikte medıtsınalyq kómek kórsetýge múmkindik beredi.
Taǵy qandaı sebeptermen emhanany aýystyrýǵa bolady?
Tirkeý naýqany emhanany aýystyrýdyń jalǵyz múmkindigi emes ekenin esterińizge sala keteıik. Muny jylyna bir ret erkin tańdaý quqyǵymen jasaýǵa bolady. Sondaı-aq eger adam turaqty nemese ýaqytsha turatyn, jumys isteıtin nemese oqıtyn jerin aýystyrsa, basqa eldi mekenge kóshse nemese ol ornalasqan emhana qaıta uıymdastyrylǵan nemese joıylǵan bolsa emhana aýystyra alady.
