«Embimunaıgaz» munaı óndirisimen birge gaz óńdeý kólemin de ulǵaıtyp jatyr
ATYRAÝ. KAZINFORM — «Embimunaıgaz» kompanııasy 2024 jylmen salystyrǵanda munaı óndirý kólemin 210 myń tonnaǵa arttyrdy. Bıylǵy meje — 3 mln tonna. Ol úshin kásiporyn qıyn alynatyn qorlardy ıgerip, jańa tehnologııalar men tsıfrlyq sheshimderdi engizip jatyr.
Qıyn alynatyn qorlar óndiris kólemin arttyrýǵa múmkindik beredi
Qıyn alynatyn qorlardan óndirilgen munaı kólemi 2024 jylǵy 600 myń tonnadan qazir 1 mln tonnaǵa jetti. Sońǵy bes jylda kórsetkish 2,5 ese ósken.
Buǵan tutqyrlyǵy joǵary, ótkizgishtigi tómen qabattar jatady.
— Qazir burǵylanyp jatqan uńǵymalardyń 80 paıyzy kúrdeli konstrýktsııaly. Kóldeneń uńǵymalar ekonomıkalyq turǵydan tıimdi ári munaı óndirý áleýetin arttyrady, — dedi kompanııanyń bas dırektory Rınat Іzmuhanbet.
Kompanııa Qosshaǵyl men Qarsaq ken oryndarynda uńǵyma saǵasyn 45 gradýs buryshpen ornalastyryp burǵylaý tehnologııasyn alǵash ret engizdi. Taıaz nysandarda qabatty jáne kópsatyly gıdravlıkalyq jarý ádisteri de qoldanylady.
Kompanııa 32 ken ornyn ıgerýde. Zerttelgen munaı qory — shamamen 75 mln tonna. Ol qazirgi óndiris deńgeıinde 20-25 jylǵa jetedi.
Jańa ken oryndary men gaz óńdeý jobalary
Qyzylqoǵa aýdanyndaǵy Taısoıǵan aýmaǵynda áleýetti munaı resýrstary 27,9 mln tonna dep baǵalanǵan. Barlaý burǵylaýy bastaldy.
«Batys Prorva» ken ornynda 2025 jyly jylyna 160 mln tekshe metr gaz óndiretin birinshi keshen iske qosyldy. 2027 jyly ekinshi kezeń aıaqtalyp, qýat jylyna 860 mln tekshe metrge jetedi dep josparlanǵan.
Ońtústik-Shyǵys Novobogat ken ornynda bıyl qýaty jylyna 80 mln tekshe metr gazdy keshendi daıyndaý qondyrǵysy iske qosyldy. Gazdy óńdeý nátıjesinde propan-býtan qospasy men turaqty kondensat alynady.
— Jyl sońyna deıin ulttyq operatorǵa 50 mln tekshe metr taýarlyq gaz jetkizý josparlanyp otyr. 2027 jyly bul kólemdi 80 mln tekshe metrge jetkizý kózdelgen. Qazir ony 120 mln tekshe metrge deıin arttyrý máselesin qarastyryp jatyrmyz, — dedi kompanııa bas dırektorynyń óndiris jónindegi orynbasarynyń mindetin atqarýshy Nurlybek Esmaǵanbetov.
Jobanyń ınvestıtsııalyq quny — 26,8 mlrd teńge. Zaýyt ilespe gazdy kommertsııalandyrýǵa, munaı óndirýdi arttyrýǵa jáne ishki naryqty taýarlyq gazben qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
12 ken orny bir ortalyqtan baqylanady
2015 jyldan beri jumys isteıtin óndiristik protsesterdi baqylaý jáne basqarý ortalyǵy búginde 12 ken ornyn qamtıdy. Júıe alǵash ret «ÝAZ» ken ornynda pılottyq rejımde engizilgen.
Uńǵymalardyń kórsetkishteri men tehnıkalyq jaǵdaıy monıtorlar arqyly onlaın baqylanady. Túster uńǵymanyń qalypty jumysyn, aqaýyn nemese jóndeýde ekenin kórsetedi.
Kompanııanyń aqparattyq tehnologııalar departamentiniń dırektory Bolat Nysanbaevtyń aıtýynsha, buryn aqaýy anyqtalǵan uńǵymany jóndeý kezinde óndiris 10-15 kúnge deıin toqtap qalýy múmkin edi. Qazir bul jumysty 2-3 táýlikte aıaqtaýǵa múmkindik bar.
— Buryn aqaý týraly birneshe mamanǵa telefon soǵyp, jaǵdaıdy túsindirý kerek bolatyn. Qazir planshettegi batyrmany bassa, aqparat birden ortalyqqa túsedi. Bul qolaısyz aýa raıynda da jumysty jedeldetedi, — dep túsindirdi Bolat Nysanbaev.
Munaı uńǵymasyndaǵy sorǵynyń tolý kórsetkishi 95 paıyzǵa jetkende munaı terbeltkishi avtomatty iske qosylyp, jabdyqtyń shamadan tys júktelýine jol bermeıdi.
Jasandy ıntellekt óndiristi ońtaılandyrady
Jasandy ıntellekt munaı óndirýdi josparlaý men uńǵymalardyń múmkindigin baǵalaýǵa qoldanylady. Bir uńǵyma toqtaǵanda onyń josparlanǵan kólemi basqa uńǵymalarǵa bólinedi. Júıe derekti taldap, qosymsha júktemeni qaı uńǵyma qabyldaı alatynyn anyqtaıdy.
ABAI aqparattyq júıesi arqyly Shyǵys Moldabek ken ornynyń tsıfrlyq telnusqasy jasalyp jatyr. Avtomattandyrylǵan ólsheý qondyrǵylarynan derekter qashyqtan jınalyp, uńǵymalar ıntellektýaldy basqarý stantsııalarymen jabdyqtalǵan.
Júıe qabat, uńǵyma jáne óndiris derekterin biriktirip, ken ornyn ıgerý nusqalaryn esepteıdi. Búginge deıin 700-ge jýyq stsenarıı saraptalǵan. Buryn birneshe aıǵa sozylatyn esepteýler qazir birneshe saǵatta daıyndalady.
Ken oryndaryndaǵy gazdan óndiriske qajetti elektr energııasynyń 67,4 paıyzyn óndiredi
Kompanııa shyǵyndy azaıtyp, ken oryndaryn elektrmen turaqty qamtý úshin gaz-porshendi elektr stantsııalaryn iske qosýda.
Jobalar segiz ken ornyn qamtıdy: Gran, Zabýryn, Ońtústik-Batys Qamysty, Aqtóbe, Shyǵys Maqat, Qotyrtas, Soltústik ÝAZ jáne S. Nurjanov. Stantsııalarda jylyna shamamen 60,3 mln tekshe metr ilespe gazdy paıdalaný josparlanǵan. Osylaısha, ken oryndary elektr energııasy qajettiliginiń 67,4 paıyzyn ózderi óteıdi.
— Bul syrtqy elektr jelilerine táýeldilikti azaıtyp, óndiris shyǵyndaryn qysqartýǵa múmkindik beredi. Bolashaqta ilespe gaz óndiriletin basqa ken oryndaryna da osyndaı stantsııalar salý josparymyzda bar. Maqsatymyz — óndiristi tolyqtaı óz elektr energııamyzben qamtamasyz etý, — dedi kásiporynnyń bas energetıgi Jánibekbaı Tólegenov.
Kompanııa ókilderiniń aıtýynsha, jańa tehnologııalar men jasandy ıntellektini engizý óndiris tıimdiligin arttyrýǵa, resýrstardy utymdy paıdalanýǵa jáne ken oryndarynyń áleýetin tolyq ıgerýge múmkindik beredi.