Elordalyq polıtseıler balalar avtooryndyqtarynyń standarttaryn túsindirdi

2015 jylǵy 7 qańtarda jańa Jol qozǵalysy erejeleriniń zańdy kúshine enýine baılanysty júrgizýshiler arasynda avtooryndyq nemese basqa tutqyr qurylǵylardy durys tańdaý máselesi ózekti bolyp otyr.

Astana qalasynyń ІІD ÁPB habarlaýynsha, JQE «Jolaýshylar tasymaly» 22-taraýyna balalardy kólikpen tasymaldaýǵa qatysty tolyqtyrýlar engizildi: 12 jasqa deıingi balalardy avtokreslosyz nemese tıisti tutqyr qurylǵylarynsyz, sondaı-aq mehanıkalyq kólik quralynyń aldyńǵy ornynda arnaıy ustap turatyn qurylǵylarsyz tasymaldaýǵa tyıym salynady. QR ÁQK 593-babyna sáıkes osy talaptardy saqtamaǵany úshin 5 AEK, al jyl ishinde osy quqyq buzýshylyq qaıtalanǵan jaǵdaıda 10 AEK mólsherinde aıyppul qarastyrylǵan.

QR ST 41.44-2012 Balalarǵa arnalǵan ustap turatyn qural standartyna sáıkes, atalmysh qural - aıylbastary bar ıkemdi elementterden nemese baýlardan, retteýshi qurylǵylardan, bekitý bólshekterinen jáne keıbir jaǵdaılarda qosymsha quraldardan (mysaly, balalarǵa arnalǵan aspa besikter, alynyp-salynatyn balalar oryndyǵy, qosymsha oryndyq nemese kólik quraly shanaǵynyń ishki bóligine bekitiletin soqqyǵa qarsy ekran) turatyn elementter jıyntyǵy.

Sonymen qatar, avtomobıl salonynda balany tasymaldaý úshin aspa besikter men jastyq-býsterler de, balaǵa qaýipsizdik beldigin taǵýǵa múmkindik beretin basqa da arnaıy qurylǵylar qoldanylady, olar da «balalardy ustap turatyn qurylǵylar» (BUQ) retinde klassıfıkatsııalanady.

Atalǵan Standartqa sáıkes BUQ 4 topqa bólinedi:

"0" toby (aspa besikter men tasymaldar). Jolaýshynyń jasy - jańa týǵan sábıler men 6 aıǵa deıingi náresteler. Balanyń salmaǵy 10 keliden az. Qozǵalys baǵytyna janymen ornatylady.

0+ toby (balalarǵa arnalǵan avtomobıl oryndyqtary) Balanyń jasy - jańa týǵan sábıden bastap 1 jasqa deıin. Salmaǵy - 13 kelige deıin. Kólik qozǵalysyna qarsy ornatylady.

I top (balalarǵa arnalǵan avtomobıl oryndyqtary). 9 aıdan 4 jasqa deıingi balalarǵa arnalǵan. Jolaýshynyń salmaǵy - 9-18 keli. Kólik qozǵalysynyń baǵytynda ornatylady ("0/I" ámbebap tobyna jatatyn avtooryndyqtardy eki jolmen ornatýǵa bolady: qozǵalys baǵytynda jáne oǵan qarsy).

II top (balalarǵa arnalǵan avtomobıl kreslolary men oryndyqtary). Jolaýshynyń jasy - 3-7 jas. Salmaǵy - 15-25 keli. Qozǵalys baǵytymen ornatylady.

III top (balalarǵa arnalǵan avtomobıl kreslolar men oryndyqtar)

Balanyń jasy - 6-12 jas. Jolaýshynyń salmaǵy - 22-36 keli. Qozǵalys baǵytymen ornatylady.

Balalarǵa arnalǵan ustap turatyn qurylǵylar bekitilýine qaraı tórt sanatqa bólinedi:

- ámbebap (universal) - eresekterge arnalǵan qaýipsizdik beldikteriniń kómegimen bekitiledi jáne aldyńǵy jáne artqy oryndyqqa ornatylady;

- shekteýli (restricted) - naqty tıptegi kólik quraldaryna qarastyrylǵan belgili bir oryndyqtarǵa ǵana bekitiledii;

- jartylaı ámbebap (semi-universal) - tómengi jáne qosymsha bekitkishterdiń kómegimen ornatylady;

- erekshe (specific vechicle) - kólik quralyn shyǵarýshy konstrýktsııalaǵan bekitkishterdiń kómegimen nemese balalardy ustap turatyn qurylǵylardyń kómegimen ornatylady.

Qandaı da bolmasyn kreslony satyp almas buryn, kóliktegi bekitkishterdiń qandaı ekenin bilip alý kerek.

Avtomobıldiń artqy jaǵyndaǵy oryndyqtar ızofıks (Isofix) bekitkishterimen jabdyqtalady. Bul balalar kreslosyn kóliktiń shanaǵyna bekitýdiń ámbebap standarty. Ol balalarǵa ishki qaýipsizdik beldikteri taǵylatyn 0+ jáne І kreslolary úshin ǵana qoldanylady. Premıým-klass modelderinde avtokreslony aldyńǵy jolaýshylar oryndyǵyna da ornatýǵa bolady. Tek salony keń avtomobılderde ǵana (kóp jaǵdaıda mınıvender men jolsyzda júretin úlken oryndyqtar) artqy úsh oryndyq ızofıkspen jabdyqtalady.

Krash-testtiń nátıjesinde, JKO oryn alǵan jaǵdaıda qaýipsizdik beldigin taqpaǵan nemese arnaıy ustap turatyn qurylǵylarda otyrmaǵan balalardyń jıi zardap shegetini anyqtaldy. Shetelderde júrgizilgen ǵylymı jumystardyń nátıjesinde, avtokreslolardy qoldanǵan jaǵdaıda JKO saldarynan balalardyń qaza tabý jaǵdaılary 80% artyq, aýyr dene jaraqattarynyń sany 64-80%, al jeńil dene jaraqattary 70% tómendegenin kórsetti.

Jolda boljap bolmaıtyn jaǵdaı oryn alýy yqtımal, osyndaı jaǵdaılarda bala ómirin tek arnaıy ustap turatyn qural ǵana saqtaı alady!