Elordada Shyńǵys Aıtmatovtyń 82 jyldyǵyna arnalǵan eske alý keshi ótedi
ASTANA. 21 jeltoqsan. QazAqparat - Erteń Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenttik mádenıet ortalaǵynyń kontsert zalynda Qyrǵyzstannyń halyq jazýshysy,
kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri Shyńǵys Aıtmatovtyń 82 jyldyǵyna arnalǵan eske alý keshi ótedi. Atalmysh keshti uıymdastyrýshylar: Qazaqstan halqy Assambleıasy men Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenttik mádenıet ortalyǵy.
Keshtiń maqsaty - zamanymyzdyń zańǵar jazýshysy, túrki halyqtarynyń mańdaıyna bitken qaıtalanbas qalamger - Shyńǵys Aıtmatovtyń shyǵarmalaryn nasıhattaý. Shyńǵys Aıtmatov óziniń álemdi tamsandyrǵan úzdik, baǵa jetpes týyndylary arqyly tek qyrǵyz halqynyń ǵana emes, búkil túrk halyqtarynyń ádebıetin bıik beleske kótere bildi. Álem buryn qyrǵyz halqyn «Manasymen» tanyǵan bolsa, 20-shy ǵasyrda Shyńǵysymen tanı bastady. Ol kózi tirisinde búkil adamzatqa ortaq bolyp sanalatyn qundy eńbekter jazyp, sol arqyly jurtshylyq arasynda jıi rezonans týdyryp otyrdy. Shyńǵys Aıtmatov óziniń san-salaly shyǵarmalarynda Keńester odaǵy kezinde aıtylmaı júrgen shyndyqqa den qoıdy jáne ony úlken deńgeıde jarııa etti.
Sh. Aıtmatovtyń búkil shyǵarmashylyǵy men ómiri bastan-aıaq qazaq halqymen tyǵyz baılanysty boldy. Sonaý «Jámıládan» bastap, álemge tanymal «Qosh bol, Gúlsary», «Aq keme», «Ǵasyrdan da uzaq kún», «Janpıda» sııaqty barlyq shyǵarmalaryndaǵy kórkem obrazdarynyń rýhy men minezi qyrǵyzdan góri qazaqqa óte-móte jaqyn edi. Jazýshynyń ózi de Talas ózeniniń joǵary saǵasynda qazaq aýylymen irgeles, qonystas jerde týyp-ósken.
Sh.Aıtmatov 1928 jyldyń 12 jeltoqsanynda Talas oblysynyń Sheker aýylynda dúnıege kelgen. Óziniń birinshi áńgimelerin 1952 jyly jarııalady, 1956-1958 jyldary Máskeýdegi Joǵary ádebıet kýrstarynda oqydy. Ol álemge tanymal «Jámılá», «Qosh bol, Gúlsary» povesteri, «Aq keme» jáne «Ǵasyrdan da uzaq kún» romandarynyń avtory. Aıtmatovtyń sońǵy shyǵarmalarynyń biri - «Taýlar qulaǵanda (Vechnaıa nevesta)» romany 2006 jyly Máskeýde jaryq kórdi.
Shyńǵys Aıtmatov - Lenın syılyǵynyń ıegeri (1963) jáne KSRO memlekettik syılyǵynyń úsh márte (1968, 1980, 1983) ıegeri, 1988 - 1990 jyldary KSRO-nyń kezindegi jetekshi jýrnaldardyń biri «Inostrannaıa lıteratýra» jýrnalynyń bas redaktory bolǵan.
Qaıta qurý jyldarynda KSRO prezıdenti Mıhaıl Gorbachevtyń keńesshisi boldy, 1990 - 1994 jyldary KSRO men Reseıdiń Benılıýks elderindegi elshisi qyzmetin atqardy. 2008 jyldyń naýryz aıyna deıin Qyrǵyzstannyń Frantsııa, Belgııa, Lıýksembýrg jáne Nıderlandy elderindegi elshisi boldy. Ómiriniń sońyna deıin shyǵarmashylyqpen qatar qoǵamdyq jumystan qol úzgen joq.
Іs-sharaǵa qoǵam jáne mádenıet qaıratkerleri, BAQ ókilderi, qala turǵyndary men qonaqtary shaqyrylyp otyr. Sondaı-aq Qyrǵyzstan Respýblıkasynan arnaıy shaqyrylǵan qonaqtar qatysady dep kútilýde.
