Elordada Á. Nurshaıyqovtyń 90 jyldyǵyna arnalǵan ǵylymı konferentsııa ótti

Zańǵar jazýshynyń 90 jyldyǵyna arnalǵan sharany «Beıbitshilik álemi» halyqaralyq Qazaq Tvorchestvolyq Birlestigi uıymdastyryp otyr.

«Mereıtoılyq konferentsııa taqyryby kezdeısoq emes. Bul, birinshi kezekte, ómiriniń sońyna deıin óziniń halqyna adal qyzmet etken atpal azamatqa degen zor qurmet dep qabyldaǵan jón. Munyń syrtynda bul - Áz-aǵanyń otandyq jýrnalıstıkanyń ornyǵýyna jáne qarqyndy damýyna qosqan úlesine, ol kisiniń myqty eńbekqorlyǵyna, joǵary kásibı biliktiligine, óziniń mamandyǵyna adaldyǵyna berilgen úlken baǵa. Sondyqtan, osynaý asyl murany búgingi urpaq sanasyna sińirý basty mindet bolyp sanalady», - deıdi uıymdastyrýshylar.

Osyǵan oraı, shara barysynda qazaq jýrnalıstıkasynyń búgingi kúngi ózekti máseleleri talqylanyp, ony sheshýdiń ońtaıly joldary týraly pikir almasyldy. Mereıtoılyq konferentsııaǵa oqyrmandar, ǵalymdar, ustazdar qatysty.

Jazýshy-jýrnalıst, Qazaqstannyń halyq jazýshysy, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Ázilhan Nurshaıyqov qazaq ádebıeti men jýrnalıstıkasynda alar orny erekshe. Ol uzaq jyldar buqaralyq aqparat quraldarynda eńbek etti.

Ázilhan Nurshaıyqov 1922 jyldyń 15 jeltoqsanynda burynǵy Semeı oblysy Jarma aýdanynyń Aqbuzaý aýylynda dúnıege kelgen. Aýyldaǵy ortalaý mektepti bitirgennen keıin, Almatydaǵy Taý-ken ınstıtýtynyń jumysshy fakýltetinde, Semeıdegi Abaı atyndaǵy qazaq pedagogıkalyq ýchılışesinde, odan keıin pedagogıkalyq ınstıtýtynda oqydy. Uly Otan soǵysyna qatysqan jáne sol tusta jazýshy maıdangerdiń óleńderi, áskerı áńgimeleri men ocherkteri maıdandyq, respýblıkalyq jáne oblystyq gazet betterinde jıi basylyp turdy.

Ázilhan Nurshaıyqov shyǵarmashylyq jolyn aqyn jáne pýblıtsıst retinde bastaǵan. Óleńderi men ocherk, pýblıtsıstıkalyq maqalalary aýdandyq oblystyq, respýblıkalyq baspasózde jáne soǵys jyldarynda maıdan gazetterinde jarııalanyp turǵan. Tyń ıgerýshiler ómirine arnalǵan alǵashqy ocherkter jınaǵy «Alystaǵy aýdanda» 1956 jyly jaryq kórgen. Onyń osy taqyrypqa arnalǵan ocherkter men áńgimeler jınaqtary «Tyń astyǵy» 1958 jyly, «Ertis jaǵasynda» 1959 jyly, «Jomart ólke» 1967 jyly jarııalandy. Jastardyń ómirin, armanǵa toly oı-sezimderin jan-jaqty aıshyqtaýǵa arnalǵan lırıkapyq povesteri «Mahabbat jyry» (1964), «Ásem ( 1966), Otan soǵysy jyldaryndaǵy jaýyngerlerdiń erligin pash etken «Mahmet Qaıyrbaev» (1967), «Batyrdyń ómiri» (1969), zamandastarymyzdy ınternatsıonaldyq rýhta tárbıeleıtin «Toǵyz tolǵaý»( 1977), «Nevel túbinde» (1977), ádebıetimizdiń belgili qaıratkerleriniń shyǵarmashylyq qabiletin somdaǵan «Avtoportret» (1977), «Eki estelik» (1985) ocherk, áńgime, povest jınaqtary jaryq kórdi.

Qalyń kópshilikke etene jaqyn «Mahabbat, qyzyq mol jyldar» romany (1970) men «Aqıqat pen ańyz» roman dıalogy (1973) jazýshy shyǵar­ma­shy­lyǵynyń shyrqaý bıigi sanalady. Ólmes týyndynyń alǵashqysynda jastardyń qaınaǵan jastyq ómiri týraly baıandalǵan, bul roman oqyrmannyń, ásirese jalyndy jastardyń erekshe sú­ıip oqıtyn mahabbat gımnine aınaldy. Al ekinshi roman dılogııasy aty ańyzǵa aınalǵan ultymyzdyń uly tulǵasy, jaýynger jazýshy Baýyrjan Momyshuly tý­raly jazylǵan. Osy «Aqıqat pen ańyz» roman dılogııasy úshin Ázilhan Nurshaıyqovqa 1980 jyly Qazaq KSR-iniń Abaı atyndaǵy Memlekettik syılyǵynyń laýreaty ataǵy berildi. Orys tilinde «Pesnıa lıýbvı» (1965, 1975, 1982); «Istına ı legenda» (1980), «Istına ı legenda» (1982) jáne «Dorogoı pamıatı» (1985) kitaptary jaryq kórgen. Á. Nurshaıyqovtyń «Aqıqat pen ańyz» roman-dılogııasy ýkraın ("Dnipro", 1984) jáne cheh (1985) tilderine aýdarylyp jarııalandy. Birqatar shyǵarmalary qyrǵyz, ózbek, tájik, moldovan, tatar, ıakýt tilderine tárjimalanǵan. Jazýshynyń shyǵarmalary negizinen Otan soǵysy jáne eńbek ardagerleriniń ómirin úlgi etý arqyly búgingi jas urpaqqa patrıottyq, eńbekshildik, adaldyq tárbıesin berýdi basty maqsat tutady.

Á. Nurshaıyqov Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń laýreaty (1980), A.A. Fadeev atyndaǵy Búkilodaqtyq ádebı syılyq - kúmis medaliniń (1987) ıegeri. 2-dárejeli Otan soǵysy, «Qurmet belgisi» (1957), «Halyqtar dostyǵy» (1984), 3-dárejeli «Dańq» ordenderimen jáne «Eren eńbegi úshin» (1995) medalimen marapattalǵan.

Halyqqa ólmes týyndylar syılaǵan jazýshynyń mol murasy halyq jadynda máńgilik qalary sózsiz.