Elordada 24 jyl ishinde JITS-ten alpysqa jýyq adam kóz jumǵan
NUR-SULTAN. QazAqparat – Álemde JITS-ty 32 mln-nan asa adam juqtyryp, onyń 20 mln astamy kóz jumǵan. Bul týraly Nur-Sultan qalasynyń JITS ortalyǵy habarlaıdy.
Jyl saıyn mamyr aıynyń úshinshi jeksenbisinde halyqaralyq JITS-ten (SPID) kóz jumǵandardy eske alý kúni atap ótiletini belgili. Bıylǵy jyly bul data 17 mamyrǵa sáıkes kelip otyr.
Bul kúni JITS-ten qaıtys bolǵan týǵan-týystaryn, jaqyndaryn, dostaryn jáne tanystaryn eske alady. Atalmysh kún alǵash ret 1983 jyly atalyp ótti. Sol kezde medıtsınaǵa belgisiz aýrýdan birneshe myń adam qaza taýyp, uıymdastyrýshylar JITS aýrýyna kóńil bólip, naýqastarǵa qoldaý kórsetken bolatyn. Atalmysh aýrýdy osy kúnge deıin álem boıynsha 32 mln asa adam juqtyryp, 20 mln astamy kóz jumǵan. AITV-men ómir súretin adamdardyń basym kópshiligi 30 jas aralyǵyndaǵy jastar. Al Nur-Sultan qalasy boıynsha sońǵy 24 jyl ishinde AITV juqpasymen 1824 naýqas resmı tizimge alynǵan bolsa, onyń 58 osy aýrýdyń qurbany bolǵan, ıaǵnı kóz jumǵan.
Nur-Cultan qalasynyń JITS ortalyǵy JITS-ten kóz jumǵandardy eske alý kúni taǵy da qoǵam nazaryn AITV-ınfektsııasynyń taralýyna aýdarý mańyzdy dep sanaıdy.
Halyqaralyq eske alý kúni - bul AITV-ınfektsııasynyń odan ári taralýyna qarsy turý daıyndyǵy men nıetin kórsetýdiń taǵy bir múmkindigi; bul naqty táýekeldi kórsetý jáne ony qalaı boldyrmaý kerektigin túsindirý múmkindigi. Osyǵan baılanysty eske alý kúniniń basty maqsaty JITS-ten qaıtys bolǵan adamdardy eske túsirý ǵana emes, sondaı-aq halyqqa AITV-ınfektsııasynyń aldyn alýdyń mańyzdylyǵy týraly eske salý, búkil jurtshylyqtyń nazaryn AITV-ınfektsııasymen ómir súretin adamdardyń quqyqtaryn saqtaý jáne stıgma men kemsitýshilikpen kúres máselelerine aýdarý bolyp tabylady.
Búkil álemde AITV-nyń taralý tarıhy aýyr kúızelister men shyǵyndarǵa toly. Biraq ǵylym men medıtsınanyń zamanaýı jetistikteriniń arqasynda búginde bizde ondaǵan myń adamnyń ómirin saqtap qalýǵa múmkindik bar. Qazirgi ýaqytta antıretrovırýsqa qarsy emdeý men turaqty medıtsınalyq baqylaýdyń arqasynda AITV-ınfektsııasy JITS satysyna aýyspaýy múmkin. Bizdiń praktıkalyq tájirıbemizdiń negizinde AITV-ınfektsııasyn juqtyrý qaýpin tómendetý jáne deni saý balalardyń týylýy úshin antıretrovırýstyq terapııanyń joǵary tıimdiligi týraly senimdi túrde aıta alamyz, - deıdi Nur-Sultan qalalyq JITS ortalyǵynyń dırektory Sabıt Abdraımov.
Osy turǵyda jyl saıyn qoǵamnyń nazaryn aýdarý maqsatynda túrli aýqymdy is-sharalar ótkizilip keldi. Al bıyl qazirgi COVID-19 pandemııasyna baılanysty BAQ betterinde jáne áleýmettik jeliler arqyly uıymdastyrý josparlanýda. ıAǵnı, memlekettik emes uıymdardyń qoldaýymen áleýmettik jelilerde fleshmobtar ótkiziledi, túrli saıttar da shaǵyn maqalalar jarııalanady.
