Elorda - el tabysynyń aıǵaǵy

Táýelsizdik tarıhyndaǵy uly kezeń

Elordaǵa eldiń týy tigilip, kók baıraǵymyz bıikke kóterilgende, Kók bóriniń rýhy men Aq barystyń aıbary da qosa atoılap edi-aý. Sol kezde Aqmola óńirine, saryarqanyń shuraıly dalasyna ejelden kózin tigip júrgen kóp dushpannyń mysy kádimgideı basylyp qaldy, dymy qurydy. Elordany aýystyrýdaǵy eń áýelgi maqsat ta táýelsiz eldiń irgesin bekemdeý bolatyn. Birden osyndaı uly mindetti moınyna júktegen Astana alty Alashtyń alasaryp qalǵan aıbynyn asqar shyńǵa kóterip, «Kókte Kún, jerde Ǵun» bolǵan zamandaǵy ata-babanyń alapat rýh-kúshin qaıta aspandatty. Jetpis jyl júndelgen jigerge jan bitti, qazaqtyń qanyndaǵy qasıet tirildi.«Bórili meniń baıraǵym. Bórili baıraq kóterse, Qozyp keter qaıdaǵym» dep Súıinbaı atamyz jyralaǵandaı, Aqmola tósinen kóterilgen Bórili baıraq qalyń qazaqqa kimniń urpaǵy ekenin esine túsirdi. Táýelsizdik tarıhyndaǵy bul kezeń - uly kezeń bolǵany sózsiz. El taǵyna otyrǵan kezde Elbasy da osyny bir maqsat qylǵan bolýy kerek, áıtpese eldiń rýhyn kótermeı, uly isterge bastaý múmkin emes edi. Sodan keıin elde úlken reformalar qolǵa alyndy. Ulttyń ishki qýaty artqannan keıin ekonomıkalyq tabysymyz da eselene tústi. Halyqtyń ál-aýqaty kóterildi. Osyndaı uly qozǵalystyń bári bir epıortalyqtan - Elbasy men elordadan bastaý alǵan. Jastyq jigermen qaryshtap alǵa basqan jas Astanaǵa álemdegi alyp elderdiń qalalary eriksiz moıyn buryp qaraýǵa májbúr boldy.
Úlken jetistikter keıde soǵan laıyq erlikti talap etedi. Taqyr jerden jańa boı kótergen álsiz eldiń astanasyn kóshirý, aıtýǵa ǵana ońaı is qoı. Osy ıdeıany júzege asyrý úshin Nursultan Nazarbaevqa qanshama erik-jiger, tabandylyq pen batyrlyq qajet bolǵanyn sezinýdiń ózi qıyn. Sondyqtan «Elorda - Elbasynyń eren erligi!» dep jasampaz ıdeıanyń ıesine qurmet kórsetemiz. Biz túgili, basqa elderdiń memleket basshylary muny erlik iske baılaıtyndaryn baıaǵyda aıtqan. Dostas memleketterdiń basshylary bas qosqan úlken jıynda Ózbekstan Respýblıkasynyń prezıdenti Islam Karımov «Qymbatty, Nursultan Ábishuly! Men sizdi batyl júrekti adam dep esepteımin. El úshin qıyn kezeńde memlekettiń astanasyn aýystyrýǵa batyrdyń batyry ǵana táýekel ete alady» dep eriksiz moıyndaǵany bar. Mundaı moıyndaýlardy biz álemdegi jetekshi elderdiń qaıratkerleriniń de aýzynan estidik. Sol kezde qalyń qazaq Elbasy úshin de, aıbyndy elorda úshin de erekshe maqtanysh sezimine bólenip edi. Biz Elbasyny burynǵydan da qatty qurmetteıtin, burynǵydan da qatty súıetin boldyq. Handy qurmetteýdi, hanǵa sheksiz baǵynýdy qasıetti quran da, ulyq paıǵambarymyz da mindettegen. Qudaıǵa qaraǵan qazaqtyń osy mindetti shyn nıetterimen, sheksiz súıispenshilikpen buljytpaı oryndaıtynyna eriksiz rıza bolasyń. Álem aýdarylyp, tóńkerilip jatqanda Qazaq elinde mamyrajaı tirshiliktiń saltanat qurýynyń bir se­bebi de - qazaqtyń Qudaıǵa jaqqan qyly­ǵynan shyǵar, «táýbe!» demeske amal kem.

Bar qazaqtyń maqtanyshy

Búginde qazaq eliniń bolashaǵyn Astanasyz elestete almaımyz. Astana - bar qazaqty biriktirgen ulttyq ıdeıa! Astana - halqymyzdyń maqtanyshy, táýelsizdigimizdiń altyn tuǵyry! Ulan-ǵaıyr dalanyń shaharlary da, san myńdaǵan halqymyz da Astanaǵa qarap boı túzeıtin boldy. Óıtkeni, Astana - álemdi moıyndatqan qala. Elorda eń birinshi 1999 jyldyń shilde aıynda ıÝNESKO-nyń «Beıbitshilik qalasy» degen syılyǵyna ıe bolǵan edi. Sol baıqaýda jas elorda barlyq ólshemder boıynsha álemdegi on eki qalany basyp ozyp, osyndaı mártebege qol jetkizdi. Budan soń Elbasynyń bastamasymen 2003 jyly elordada Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń І sezi saltanat qurdy. Bul Astananyń álemge beıbitshilik pen tatýlyqty úndeıtin taǵy bir aıǵaqtaı túsken bolatyn. Sodan beri de mundaı mártebeli jıyn elorda tórinde san márte ótti. Sonyń bári jas astananyń halyqaralyq arenadaǵy saıası-mádenı salmaǵyn arttyrdy. Al 2007 jyldan bastap, Astanada halyqaralyq ekonomıkalyq forýmdar óte bastady. Álemdegi aıtýly, iri tulǵalardyń basyn qosa­tyn jıyn áli kúnge turaqty ótkizilip keledi.

Elorda - el tabysynyń aıǵaǵy

2010 jyly elimiz Eýropadaǵy yntymaqtastyq jáne qaýipsizdik uıymyna tóraǵalyq etip, jyl aıaǵynda osy irgeli uıymnyń VІІ sam­mıtin ótkizgende oǵan álemniń 73 memleketinen delegattar qatysqan eken. Dúnıejúzindegi eń bedeldi, BUU, Eýro odaq, ShYU, TMD, UQKSh sııaqty uıymdardyń ókilderi sol sammıtke kelgende, elordamyzdyń erekshe kelbetine tamsanǵandaryn jasyrmady. Tórtkúl dúnıeni túgel qatysqan jıynnan soń álem halqy Astanany jer sharyndaǵy Parıj, London, Helsenkı, Býdapesht, Jeneva sııaqty qalalarmen qatar qoıatyn boldy. Álemge aıtýly jıynnyń áseri sýyp bolmaı jatyp, Astanada Islam yntymaqtastyq uıymynyń jıyny da birneshe qaıtara ótken edi. Osylaısha Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Eýrazııanyń qaq ortasynda biz ornatqan Astana - Qazaqstan halqynyń derbes tańdaýy. Astana - eldiń bolashaqqa salǵan altyn kópiri. Jańa qoǵamnyń sımvoly. Álemniń eń aıtýly jıyndary, osy eýrazııa kindiginde ornalasqan jas astanamyzdyń tórinde ótetin bolady» degen sózi shyndyqqa aınaldy. Álemniń múıizi qaraǵaıdaı saıasatkerleri men sarapshylary, aıtýly tulǵalary eýrazııa keńistigindegi eń belsendi ortalyq retinde talaı márte bizdiń Astanamyzdy ataǵan bolatyn. Munyń bári Elbasynyń eren eńbegi hám halyqaralyq qaýymdastyq aldyndaǵy úlken bedeliniń arqasynda kelgen jeńis pen tabys ekenine eshkim daý aıta almaıdy.
Onyń aldynda rýhanı, mádenı, ekonomı­kalyq sıpattaǵy halyqaralyq jıyndar ótkizip erekshelengen elorda 2011 jyly VІІ Qysqy Azııada oıyndarynyń jalaýyn kóterip, álem nazaryn taǵy ózine aýdardy. Bul táýelsiz el tarıhyndaǵy eń iri sporttyq oqıǵa edi. Jer sharynyń 27 elinen kelgen sportshylar Astana men Almatydaǵy halyqaralyq deńgeıdegi biregeı sporttyq nysandarda ádil básekege tústi. Elimizdiń osy Azııadada altyn medal sany boıynsha rekord jańartqan kezi - el esinde qalǵan eń mereıli sátterdiń biri.
Elordamyz álem rýhanııatynyń irgeli ortalyǵy bolyp tanylǵannan keıin bizge keletin týrıster sany da kóbeıdi. Sheteldik qonaqtarǵa kórsetiletin qyzmet sapasyn kóterý úshin biz biregeı ınnovatsııaǵa baǵyt aldyq. Qazir elorda «Aqyldy ındýstrııanyń» alańyna aınala bastady. Alda EXPO 2017 halyqaralyq kórmesin ótkizý mindeti tur. Bul álemdik kórmeni ótkizý mártebesin de biz dúnıejúziniń birneshe qalasyn artqa tastap, ádil básekede jeńip alǵanbyz. Kórmede Qazaqstan «Bolashaqtyń energııasy» taqyrybynda óziniń barlyq ınnovatsııalyq jetistikterin pash etetin bolady. Dúnıejúzilik kórme Astananyń atyn taǵy bir asqaqtatyp, jańa múmkin­dikterge jol ashyp beredi degen senim mol.

Meńdolla ShAMURATOV