Elimizdiń joldarynyń jaǵdaıyn JI arqyly boljaý júıesi engizilýi múmkin
ASTANA. KAZINFORM – «Qazaqstan jol ǵylymı-zertteý ınstıtýty» AQ mamandary Qytaıda jasandy ıntellekt tehnologııalaryn, joldar men kópirlerdiń tsıfrlyq monıtorıngi júıelerin, sondaı-aq uzaq merzim paıdalanýǵa arnalǵan jol materıaldary salasyndaǵy jańa ázirlemelerdi zerdelep jatyr, dep habarlaıdy QR Kólik mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti.
Perspektıvaly sheshimderdi Qazaqstannyń klımattyq jaǵdaılaryna beıimdeý josparlanyp otyr.
14-19 tamyz aralyǵynda QazjolǴZI mamandary seriktes uıym JSTI Group shaqyrýymen Nankın qalasynda 2026 Engineering Capacity Building Program halyqaralyq baǵdarlamasy aıasynda biliktilikti arttyrý kýrsynan ótti. Baǵdarlama tájirıbe almasý jáne QHR-dyń ozyq ınjenerlik ázirlemelerimen tanysý maqsatynda Qazaqstan, Indonezııa, Malaızııa, Kambodja jáne Azııanyń basqa da elderiniń ınjenerlerin biriktirdi.
Baǵdarlamanyń negizgi baǵyttarynyń biri jasandy ıntellektini qoldaný arqyly jol ınfraqurylymyn tsıfrlyq basqarý boldy.
QazjolǴZI mamandary Tszıansý provıntsııasynyń jyldamdyǵy joǵary avtomagıstraldar jelisin paıdalaný jáne basqarý ortalyǵynyń jumysymen tanysty. Munda jol jelisiniń jaı-kúıi men kólik aǵyndary týraly derekter naqty ýaqyt rejıminde jınalady. Intellektýaldy júıeler kólik keptelisterin boljaýǵa, jol-kólik oqıǵalaryn avtomatty túrde anyqtaýǵa jáne avtomagıstraldardaǵy qozǵalysty jedel úılestirýge múmkindik beredi.
Mundaı tásil týyndaǵan máselelerdiń saldaryn joıýdan olardy aldyn ala boljaý men eskertýge kóshýge múmkindik beredi.
Qazaqstan úshin qyzyǵýshylyq týdyratyn taǵy bir baǵyt kópirlerdiń tehnıkalyq jaı-kúıin tsıfrlyq monıtorıngteý. ıAntszy ózeni arqyly ótetin aspaly jáne vantty kópirlerdiń mysalynda mamandar Structural Health Monitoring (SHM) júıelerin qoldaný tájirıbesin zerdeledi. Qurylystarǵa ornatylǵan datchıkter táýlik boıy dirildi, deformatsııany jáne konstrýktsııalardaǵy basqa da ózgeristerdi tirkeıdi, al boljamdyq modelder yqtımal táýekelderdi aldyn ala anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Baǵdarlama aıasynda QazjolǴZI ókilderi sondaı-aq Jetildirilgen jol materıaldary jónindegi ulttyq ınjenerlik zertteý ortalyǵyna (NERC-ARM), úlken aralyqty kópirlerdiń qaýipsizdigi jáne tehnıkalyq qyzmet kórsetý jónindegi ulttyq negizgi zerthanaǵa, sondaı-aq Ońtústik-Shyǵys ýnıversıtetiniń (Southeast University) zertteý ortalyqtaryna bardy.
Jańa býyndaǵy jol materıaldaryna ózdiginen qalpyna keletin jáne energııa tıimdi jabyndarǵa, sondaı-aq qarqyndy kólik júktemeleri men kúrdeli klımattyq jaǵdaılarǵa eseptelgen, uzaq merzim paıdalanýǵa arnalǵan modıfıkatsııalanǵan asfaltbetondarǵa erekshe nazar aýdaryldy.
Temperatýranyń aıtarlyqtaı aýytqýyn jáne avtomobıl joldarynyń jóndeýaralyq merzimderin ulǵaıtý qajettigin eskersek, bul baǵyt Qazaqstan úshin erekshe ózekti.
-Zamanaýı tásil aqaýdyń shekti deńgeıge jetýin kútpeı, onyń qaı jerde jáne qashan paıda bolýy múmkin ekenin aldyn ala anyqtaýǵa negizdeledi. Qytaıda zerdelengen jasandy ıntellekt, tsıfrlyq egizder jáne aspaptyq monıtorıng tehnologııalary QazjolǴZI otandyq jol salasynda damytyp otyrǵan baǵytqa sáıkes keledi. Bizdiń mindetimiz neǵurlym tıimdi sheshimderdi Qazaqstan jaǵdaıyna beıimdep, olardy jol aktıvterin dıagnostıkalaý jáne basqarý kezinde qoldaný, - dep atap ótti Instıtýt mamandary.
Alynǵan tájirıbe QazjolǴZI-dyń avtomobıl joldary men jasandy qurylystardy ıntellektýaldy monıtorıngteý júıelerin odan ári damytýǵa, ınfraqurylymdy dıagnostıkalaý tásilderin jetildirýge jáne uzaq merzim paıdalanýǵa arnalǵan jol materıaldaryn zertteýge paıdalanylatyn bolady.
Osyǵan deıin jasandy ıntellekt álemindegi Qazaqstannyń orny týraly jazdyq.
