Elimizdegi ár úshinshi eresek adamda artyq salmaq bar — endokrınolog
ASTANA. KAZINFORM — Mamandar bul jaǵdaıdy júrek-qantamyr aýrýlary men qant dıabeti sııaqty qaýipti dertterdiń negizgi sebebi retinde baǵalap otyr. Taqyrypqa qatysty endokrınolog Merýert Nálibaeva Jibek Joly telearnasynyń «Búgin Live» baǵdarlamasynda pikir bildirdi.
Dárigerdiń aıtýynsha, semizdikti tek jalqaýlyqpen baılanystyrý durys emes. Sebebi bul aǵzadaǵy kúrdeli ózgeristerdiń, ıaǵnı asqynýlardyń belgisi bolýy múmkin.
— Semizdik tamaqtanýdyń buzylýy ǵana emes, genetıkalyq tuqym qýalaýshylyqpen baılanysty. Genetıka — kod bolsa, epıgenetıka ony ózgertýge múmkindik beretin dúnıe. Ol stresske beıimdelý, tamaqtanýdy durystaýmen keledi. Muny retteýge bolady, — deıdi ol.
Mamannyń pikirinshe, artyq salmaqtyń qalyptasýyna tek bıologııalyq emes, ómir salty faktorlary da tikeleı áser etedi. Sonyń ishinde durys qalyptaspaǵan tamaqtaný mádenıeti mańyzdy ról atqarady. Sonymen qatar gormonaldyq ózgeristerdiń de áseri bar, alaıda onyń úlesi shamamen 5 paıyz ǵana. Budan bólek, ınsýlınge tózimdilik te qaýip faktorlarynyń qataryna jatady.
Maman stresstiń de salmaq qosýǵa yqpal etetinin erekshe atap ótti.
— Psıhologııalyq stress jıi tamaqtanýǵa ıtermeleýi múmkin. Mundaı sátte adam ózin tamaqpen jubata bastaıdy, — deıdi spıker.
Endokrınolog sońǵy jyldary balalar arasynda semizdiktiń beleń alýy alańdatarlyq úrdiske aınalǵanyn aıtty. Sonymen qatar vıstseraldi semizdik, ıaǵnı ishki aǵzalardyń aınalasyna maı jınalýy jıi kezdesetin másele bolyp otyr.
— Bul — ishki organdardyń arasynda maıdyń jınalýy. Uıqy beziniń, baýyrdyń, júrekasty maıynyń basýy. Sonyń ishinde baýyrdy maı basý qaýip tóndiredi. Sebebi ol aǵzada súzgi rólin atqarady, — deıdi ol.
Bosanǵannan keıingi salmaq máselesine toqtalǵan maman bul kezeńde áıel aǵzasyndaǵy gormonaldyq jáne psıhologııalyq ózgeristerdiń áseri zor ekenin atap ótti.
— Bosanǵan áıeldiń uıqysy buzylady, árdaıym stresste bolady. Uıqyny durystaý kerek. Uıqy gormonynyń ınsýlınmen baılanysy bar, — deıdi dáriger.
Mamannyń aıtýynsha, tez salmaq tastaýǵa umtylý da densaýlyqqa zııan bolýy múmkin.
— Keıingi jyldary aryqtaý taqyrybynda jańa trendter paıda boldy. Máselen, Ozempis, Mýndjaro, peptıdter búginde kópshilikke belgili. Negizi bul qant dıabetin emdeýge arnalǵan dárilik zat. Biraq qazirgi ýaqytta ol sıqyrly qural retinde tanymal bolyp ketti. Ol ınsýlındi, tábetti tejeıdi. Alaıda bul ádiste salmaq bulshyq etpen tastalady, sosyn teri salbyraıdy, maı qalady. Dárini qabyldaýdy toqtatqanda shamamen 4 aıdyń kóleminde salmaq ornyna qaıta keledi, — dep eskertti dáriger.
Sondaı-aq maman sportpen aınalysý barysynda aǵzanyń jaǵdaıyn eskerýge shaqyrdy.
— Mysaly, denede defıtsıt bolsa, ferrıtın tómen bolsa, aǵza odan saıyn stresske túsedi. Birinshi jetispeýshilikterdi toltyryp, uıqyny durystap, sportqa tańerteńgi ýaqytta barý kerek. Ol úshin aldymen maman keńesine júginý mańyzdy, — dedi ol.
Eske salaıyq, elimizde densaýlyqqa qaýipti jaǵdaılardy kórsetetin karta iske qosyldy.
