Elimizde UBT júıesi jańǵyrtylyp, pedagogıkaǵa túsý tártibi ózgeredi

Onyń sózinshe, adamı kapıtalǵa ınvestıtsııa jasaý — memlekettik saıasattyń basty basymdyqtarynyń biri. Bul qaǵıda jańa Konstıtýtsııanyń progressıvti ıdeıalarynyń, sondaı-aq Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev júrgizip otyrǵan saıasattyń ózegine aınaldy. Búginde álemniń jetekshi elderinde jańa bilim berý modelderi jasalyp, halyqaralyq yntymaqtastyq kúsheıip, tsıfrlyq júıeler engizilip jatyr.

— Mundaı tásilder oqýshylardyń qabiletin erte anyqtaýǵa, talanttardy jan-jaqty qoldaýǵa, sondaı-aq jeke bilim berý traektorııalaryn damytýǵa múmkindik beretin jańa bilim berý júıesin qalyptastyrady. Nátıjesinde bilim salasy tek bilim berýmen shektelmeı, naqty daǵdylardy meńgergen, ekonomıkanyń suranysyna jaýap beretin mamandardy daıarlaýǵa baǵyttalady. Bul — kezekti reforma emes, sapaly jańa kezeńge kóshý. Osy úderiste talapkerlerdi irikteý júıesin, sonyń ishinde UBT-ny jetildirý sheshýshi ról atqarady, — dedi Balaeva.

Premer-mınıstrdiń orynbasary atap ótkendeı, kópjyldyq tájirıbe UBT júıesi joǵary oqý oryndaryna túsý kezinde ashyqtyqty, qoljetimdilikti jáne biryńǵaı talaptardy qamtamasyz etetin tıimdi qural ekenin kórsetti.

— Alaıda ár zamannyń óz talaby bar. Ýaqyt óte kele bilim berýdegi trendter, eńbek naryǵy, quzyretter men erejeler ózgerip jatyr. Biz bilim salasynda ketken kemshilikterdi anyqtap, olardy túzetýimiz qajet. Atap aıtsaq, UBT-ny birneshe ret tapsyrý júıesi talapkerlerdi sapaly irikteý máselesin tolyq sheshpeıdi. Sonymen qatar, qazirgi kezde joǵary oqý oryndary bilimdi, daryndy jastardy óz betinshe irikteı almaıdy. Sebebi múmkindikteri shekteýli. Bul, eń aldymen, adamı kapıtaldy damytýdyń negizgi qozǵaýshy kúshi sanalatyn pedagogıkalyq joǵary oqý oryndaryna qatysty. Osyǵan baılanysty birqatar sharalardy qabyldaý qajettiligi týyndap otyr, — dedi ol.

Aıda Balaeva negizgi ózgeristerge toqtaldy. Atap aıtqanda:

Birinshi. Pedagogıkalyq joǵary oqý oryndaryna talapkerlerdi irikteý kezinde testileý júıesi men arnaıy emtıhandardy qatar qoldanatyn gıbrıdti baǵalaý formasyn engizý. Bul rette negizgi nazar tek pándik bilimge ǵana emes, oılaý qabiletine, taldaý daǵdylaryna, oqýǵa daıyndyq deńgeıine jáne basqa da mańyzdy kórsetkishterge aýdarylýy tıis.

Óıtkeni «pedagog» — jaı ǵana mamandyq emes. Bul — balalarmen jumys isteıtin, úlken jaýapkershilik júgin arqalaǵan tulǵa. Sondyqtan bul mamandyq úshin bilimmen qatar, synyppen jumys isteý, oqýshylardyń erekshe qabiletterin anyqtaı bilý asa mańyzdy.

Kelesi jyldan bastap pedagogıkalyq mamandyqtarǵa túsý kezinde UBT-men qatar aýyzsha emtıhandardyń nátıjeleri de eskerilmek. Bul emtıhandarda talapkerlerdiń synı oılaý qabileti men kommýnıkatsııalyq daǵdylary negizgi krıterıı bolady. Sondaı-aq bul máselede halyqaralyq sarapshylarmen birlesip ázirlenip jatqan jańa Admissions Insight Test tapsyrmalaryna erekshe mán beriledi.

Ekinshi. UBT-ny tutastaı jańǵyrtyp, ony bir ret tapsyratyndaı etip bekitý qajet. Bul grant konkýrsyna qatysý úshin obektıvti ári eń basty baǵa retinde qarastyrylýy tıis.

Sonymen qatar bilim deńgeıin ózin-ózi baǵalaý jáne daıyndyq ádisterin ýaqytyly túzetý úshin synaq testileý júıesi saqtalady.

Úshinshi. Joǵary oqý oryndaryna daıyndyq baǵdarlamalary (Foundation) arqyly shartty túrde qabyldaý júıesinen bas tartý qajet.

Sońǵy kórsetkishter boıynsha shartty túrde qabyldanǵan stýdentterdiń shamamen 50-60 paıyzy oqý jyly ishinde eń tómengi shekti balldy jınaı almaıdy. Sondyqtan talapkerlerdiń bolashaq mamandyǵyn sanaly túrde tańdaýy asa mańyzdy.

— UBT júıesin ózgertý — testileýden bas tartý emes ekenin taǵy da atap ótkim keledi. Bul — daryndy talapkerlerdi anyqtaýǵa, ádil irikteýge baǵyttalǵan mańyzdy qadam. Sondyqtan usynylyp otyrǵan ózgerister bilim berý sapasyn arttyrýǵa jáne eldiń uzaq merzimdi damýyna berik negiz bolady dep senemin, — dedi Aıda Balaeva.

Osydan buryn 2026 jylǵy naýryz UBT-synan 179 myńǵa jýyq adam ótti. Talapkerlerdiń 75%-y testileýdi qazaq tilinde, 25%-y orys tilinde jáne 157 adam aǵylshyn tilinde tapsyrǵanyn jazǵan edik.