Elimizde tósek tartyp jatqan qarııalardyń kútimin jasaıtyn áıelderdiń ózine kómek kerek
AQTÓBE. KAZINFORM — Aqtóbedegi ortalyqty 200-den asa qarııa men múgedektigi bar adam panalap otyr. Olardyń 40-qa jýyǵy tósek tartyp qalǵan. Kazinform tilshisi qartaıǵanda qaýqary ketip, óz erkimen júrip-tura almaıtyn jandarǵa kómek kórsetetin sanıtar áıeldermen jáne aýrýhananyń eń aýyr jumysyn atqaratyn qyzmetkerlermen tildesti.
Elimizde keń júrek pen adaldyqty talap etetin jumys bar. Olardyń tehnıkamen isi joq. Sebebi olardyń ornyn tehnıka basa almaıdy. Sonyń birine baryp, aq adal qyzmetin kórdik.
Aqtóbe qalasynda ornalasqan № 1 Áleýmettik qyzmet kórsetý ortalyǵynda qazir 200-den astam turǵyn bar. Olar múgedektigi bar adamdar, qartaıǵanda jalǵyzdan jalǵyz qalǵan qarııalar. Munda medıtsına qyzmetkerleri, psıholog, shashtaraz sekildi birneshe maman eńbek etedi. Sonyń ishinde aýyrtpalyqtyń kóbi sanıtar áıelderge túsip tur. Táýlik boıy jumys isteıtin qyzmetkerler tańerteń jýyndyryp, shashyn tarap, tamaǵyn berip, qaıta jatqyzady. Birneshe ret jórgegin aýystyryp, aptasyna eki ret jýyndyrýǵa jiberedi.
— Bir táýlik jumys istep, úsh kún demalamyz. Ózim osy jumysqa eki jyl buryn kiristim. Oǵan deıin kondıterlik tsehta eńbek ettim. Ol jerde densaýlyǵyma keri áseri bolyp, qarttar úıine keldim. Jumys ornym úıge jaqyn ári bir táýlikten soń birer kún demalysy bar. Onda da bir kún tynyǵyp, óz-ózimizge kelemiz. Mundaǵy jumys qıyn ekeni ras. Bir táýlikke eki sanıtar bekitilgen. Árqaısysymyz 20 turǵynǵa jaýaptymyz. Biz tamaqtandyryp, jýyndyryp, árbir úsh-tórt saǵat saıyn jórgegin aýystyramyz. Tósek tartyp jatyp qalǵan soń keıbiri salmaq qosady. Mundaıda kóterý qıyndap, kómekke júginemiz, belimiz aýyrady, qolymyz kótertpeı qalady. Demi úzilse aqtyq saparǵa daıyndaıtyn da biz. Jýyndyryp, shyǵarýyna daıyndaımyz, — dedi Venera Erjanova.
Munda jumys saǵat 8:00–de bastalyp, sanıtarlar bir-birine aýysym júktemesin tapsyrady. Saǵat 9:00–de negizgi jumysy qyzady. Aldymen jýyndyryp, tamaqtandyrady.
— Arasynda aıqaılap, las sózder aıtatyny da, tyrnap, qarsylyq kórsetetini de bar. Keıbiri sóıleı almaıdy. Ondaıda kúndiz jumysta júrgen aýla sypyrýshy, medbıke kómekke keledi, — ol.
Al Janar Dosqulovanyń sanıtar bolyp júrgenine 15 jyldan asty. Ol alǵashynda ómiriniń sońǵy sátterinde jalǵyz qalǵan qarııalardy aıap, jıi jylaıtyn. Muńyn shertken ár jannyń janynan tabylatyn. Qazir qamqorlyǵyndaǵy ár turǵyn týysyndaı, jaqynyndaı bolyp ketti.
— Arada 3-4 jyl ótkennen keıin bárine úırendim. Ár adam óz jaqynymdaı qazir. Tipti, eńbek demalysyna shyqqan kezde meni kútip otyrǵan adamdardyń bar ekenin bilemin. Kelgen kezde qushaqtap, qaýyshamyz. Kóńil kúıleri jaqsy bolsa, biz de sharshaǵanymyzdy umytyp ketemiz. Árıne, jumysymyz qıyn. Táýliktik jumystan soń sharshap shyǵamyz. Ásirese úıge barǵanda álimiz qurıdy. Biz jaı sanıtar emes, medıtsına qyzmetkeri sekildimiz. Aýyrǵan jerin aıtady, psıholog sekildi syrlasady. Arasynda qazir aıtqanyn, qazir umytyp qalatyndary da bar. Bári de úıdegi tirlikke uqsas. Tek bir adam 20 adamǵa kútim jasaıdy, — dedi Janar Dosqulova.
Sanıtarlar qarttar úıi turǵyndarynyń kútimin jasap qana qoımaı, bólmeni jınaıdy, edenin jýyp, aınalany taza ustaıdy. Іshki ereje boıynsha turǵyndar saǵat 22:00–den keıin túngi uıqyǵa jatady. Alaıda keıbiri adasyp ketip, bir-biriniń uıqysyn buzady.
— Bul óte jaýapty ári aýyr jumys. Sondyqtan jumys izdep kelgen adamdarǵa «aldymen baıqap kórý kerek» dep keńes beremiz. Kóbi shydamaıdy, ketip qalady. Kim qarttyq shaǵyn ortalyqta ótkizýi múmkin? Minezi aýyr, aǵaıyn-týyspen aralasyp, qamqorlyq jasamaǵandar men ishimdikke salynǵandar, jastyq shaǵynda qatelikke jol bergender basym. Olardyń keıbiri áli de boqtap, qol kóteredi, — dedi № 1 Áleýmettik qyzmet kórsetý ortalyǵy dırektorynyń orynbasary Sáýlehan Kúntileýova.
Sanıtarlarǵa 42 kúndik eńbek demalysy beriledi, biraq emdik járdemaqy tólenbeıdi. Shıpajaı da qarastyrylmaǵan. Olardyń jalaqysy 102 myń teńge. Qosymsha aqy qosyp, keıde 150-160 myń teńge tólenedi.
— Alǵashqy kúni qatty qoryqtym. Sebebi bir qarııa qaıtys bolyp, jýyndyrýdy tapsyrdy. Biz sońǵy saparǵa daıyndap, múrdeni máıithanaǵa tasymaldaımyz. Mindetimizge bul da kiredi. Jumys izdep kelgen jastar bolsa, jórgekti aýystyrý, olarǵa jasalatyn kútimdi kórgende ketip qalady. Sonymen birge bizde áıelder, erler dep bólmeıdi. Bárine de sanıtar áıelder kútim jasaıdy. Jalaqymyz az, eńbek demalysyna shyqqan kezde emdik járdemaqy qarastyrylmaǵan. Osy usynysty aıtyp edik, biraq qoldaý tappady, — dedi Venera Erjanova.
№ 1 Áleýmettik qyzmet kórsetý ortalyǵy dırektorynyń orynbasary Sáýlehan Kúntileýovanyń aıtýynsha, sanıtar qyzmetine er adamdar kerek. Alaıda jalaqy tómen bolǵan soń eshkim kelmeıdi. Bári de sanıtar áıelderdiń moınynda.
— «Atany ózińniń ákeń, ájeni ózińniń anań dep qara»! Biz osylaı talap qoıamyz. Sol kezde basqasha kózqaras bolady. Óıtkeni erteń bizdiń ata-anamyz, ózimizdiń dál osy jerge kelip túspeıtinimizge kim kepildik beredi? Eshkim kepildik bere almaıdy. Adamdarǵa kómektesýdi oılaımyz, aıaýshylyq sezim oıanady. Mamandardyń bári kishipeıip, aǵa, apa dep turady, — dedi Sáýlehan Kúntileýova.
Iá, bul ortalyqty jyly sóz, jyly qarym-qatynas ustap tur.
— Aldap, jyly sóıleseń bári de balasha qýanyp otyrady. Ydys-aıaǵyn jýyp, tósek ornyn durystap, «sen jaqsysyń» dese, rıza bolady. Bizdiń de júregimiz qatty emes. Kórgende jibip turamyz, — dedi Janar Dosqulova.
Maıra Beıisova Oıyl aýdanyndaǵy saýda ornynda esepshi bolyp jumys istep, densaýlyǵyna baılanysty Aqtóbe qalasyna qonys aýdardy. Birneshe jyl qyzmet kórsetý salasynda eńbek etip, 2013 jyly Aqtóbe kópsalaly oblystyq aýrýhanasynyń sharýashylyq bıkesi qyzmetine ornalasty. Onyń aıtýynsha, aýrýhanadaǵy sanıtar qyzmetkerlerdiń kóbi uzaq jyldan beri eńbek etedi. Jalaqysy az jumysqa jastar az keledi. Degenmen bolashaq dárigerler túngi aýysymdy tańdaıdy.
— Naýqastyń babyn jasaý — sanıtardyń mindeti. Tamaǵyn beredi, jórgegin aýystyrady. Eden jýyp, tazalyqqa jaýap beredi. Jumys qıyn, aılyq az dep jastardyń kelmeıtini sondyqtan. Medıtsına salasynda oqıtyn stýdentter túngi aýysymǵa keledi. Al keıbir jastar keshki oqýǵa túsken. Medbıke mamandyǵyn meńgerip alady. Sanıtarlar kishipeıil, naýqastyń kútimin jasaı alýy tıis. Aýrýshań adammen til tabysý da qıyn. Bárine tózimdilik kerek. Keıbiri «men jórgegin aýystyrmaımyn» dep keledi. Jumys isteýge nıeti bolsa ǵana kelgeni durys. Adamdy birden tanyp, kórýge bolady. Qulshynyp turatyn adamdar bar, — dedi Maıra Beıisova.
Ulttyq statıstıka bıýrosynyń málimetine súıensek, Aqtóbede 2026 jyldyń 1 qańtarynda 16 297 jumyssyz tirkelgen. Elektronda eńbek bırjasynda Aqtóbe oblysy boıynsha myńnan astam bos jumys oryndary usynylǵan. Bárinde de qara kúshti qajet etetin qarapaıym eńbek adamdarynyń jalaqysy tómen…
Aıta keteıik, elimizde biliktilikti talap etpeıtin salalarǵa 6,4 myń adam kerek. Sonymen qatar bilim salasyna — 9,9 myńǵa jýyq, óndiriste — 6,2 myń, medıtsınada — 4,8 myń, kólik jáne logıstıkada — 3,3 myń, qarjy jáne esep salasynda 1,6 myńǵa tarta maman qajet.