Elimizde sý únemdeý tehnologııalary qandaı nátıje berdi
ASTANA. KAZINFORM – Sý tutyný artatyn kezeńde sý resýrstaryn utymdy paıdalaný – Sý resýrstary jáne ırrıgatsııa mınıstrligi qyzmetiniń basym baǵyttarynyń biri. Osy maqsatta vedomstvo ekonomıkanyń túrli salalarynda sýdy tıimdi paıdalanýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵan sharalardy ázirlep, qabyldap jatyr.
Byltyr jańa Sý kodeksi qabyldandy. Burynǵy redaktsııada sý qarjylyq paıda tabý quraly retinde qarastyrylsa, endi ol ekojúıeniń mańyzdy bóligi retinde aıqyndaldy.
Sý nysandarynyń sarqylýyn boldyrmaý maqsatynda «ekologııalyq aǵyn» uǵymy engizildi. Bul - ózender, kólder men teńizderdiń ekojúıesin saqtaý úshin qajetti sýdyń eń tómengi ruqsat etilgen deńgeıi. Ónerkásip kásiporyndary úshin jańa Sý kodeksi 7 jyl ishinde qaıtalama jáne aınalymdy sýmen jabdyqtaý júıelerine kezeń-kezeńimen kóshý talaptaryn bekitti. Onyń ishinde 2 jyl daıyndyq kezeńine, al 5 jyl josparlardy iske asyrýǵa beriledi.
Sonymen qatar aınalymdy jáne qaıtalama sýmen jabdyqtaýǵa kóshý josparlary oryndalmaǵan jaǵdaıda, ruqsat etilgen sý paıdalaný kólemin qysqartýdy kózdeıtin normatıvtik-quqyqtyq aktiler qabyldanyp jatyr.
Mınıstrlik málimetinshe, egis qurylymyn ártaraptandyrý maqsatynda ylǵaldy kóp qajet etetin daqyldardyń kólemin qysqartý boıynsha nysanaly ındıkatorlar belgilendi.
Sýarý sýyn paıdalaný qaǵıdalary bekitilip, onda ósiriletin daqyldardy óz betinshe ylǵaldy kóp qajet etetin túrlerge aýystyrǵan nemese tıisti kelisimshartsyz sý paıdalanǵan jaǵdaıda sý tarıfterin arttyrý kózdelgen. Sý tutynýshylardy qoldaý boıynsha memlekettik sharalar engizilip jatyr. Atap aıtqanda, sharýalardyń sý únemdeý tehnologııalaryn engizýge jumsaǵan shyǵyndaryn óteý úlesi 50%-dan 80%-ǵa deıin ulǵaıtyldy.
Sonymen qatar sý tarıfiniń qunyna baılanysty sýarý sýyna beriletin sýbsıdııalardyń saralanǵan mólsheri engizildi. Sý únemdeý tehnologııalaryn qoldanǵan jaǵdaıda sýbsıdııa kólemi 60%-dan 85%-ǵa deıin artady. Sonymen qatar sýarý sýyn sýbsıdııalaý qaǵıdalaryna ózgerister engizý jumystary júrgizilip jatyr. Atap aıtqanda, sýbsıdııalanatyn tehnologııalar tizimine lazerlik josparlaǵyshty qosý, jerasty sýyn kóterýge jumsalatyn elektr energııasy shyǵyndaryn óteý, sondaı-aq ylǵal jınaqtaýshy sýarý men sor topyraqty shaıý jumystaryn sýbsıdııalanatyn baǵyttarǵa engizý josparlanyp otyr.
2026-2028 jyldarǵa arnalǵan kezeńde sý únemdeý tehnologııalaryn engizýdi sýbsıdııalaýǵa bólinetin qarjy kólemi aldyńǵy úshjyldyqpen salystyrǵanda tórt esege arttyrylyp, 214,6 mlrd teńge boldy. Al aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshilerine sý jetkizý qyzmetteriniń qunyn sýbsıdııalaýǵa 13,5 mlrd teńge bólindi.
Qabyldanǵan sharalar qazirdiń ózinde nátıjesin berip jatyr.
Memlekettik qoldaý Qazaqstanda sý únemdeý tehnologııalaryn engizý qarqynyn bes esege jedeldetýge múmkindik berdi. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha mundaı tehnologııalar qoldanylǵan alqap kólemi 543,5 myń gektar bolyp, 874 mln tekshe metr sý únemdeýge múmkindik berdi.
Buǵan deıin Qazaqstanda sý únemdeýge arnalǵan TOP-3 tehnologııa týraly jazǵan bolatynbyz.