Elimizde iri qara mal embrıondaryn óndiretin zerthana qurylady

ASTANA. KAZINFORM – Qazaqstanda iri qara mal embrıondaryn alý, sapasyn baǵalaý, saqtaý jáne transplantatsııalaý jumystaryn júrgizetin mamandandyrylǵan zerthana qurylady. Bul baǵyttaǵy kelisimge Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi men AQSh-tyń Trans Ova Genetics kompanııasy qol qoıdy.

Elimizde iri qara mal embrıondaryn óndiretin zerthana qurylady
Foto: QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi

QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi baspasóz qyzmetiniń habarlaýynsha, qujat Qazaqstan men AQSh arasyndaǵy mal sharýashylyǵy salasyndaǵy yntymaqtastyqty keńeıtýge baǵyttalǵan. Taraptar asyl tuqymdy ári ónimdiligi joǵary mal jetkizý, amerıkalyq genetıkalyq tehnologııalardy engizý jáne óndiristik tájirıbe almasý máselelerin talqylady.

Bul týraly Aýyl sharýashylyǵy vıtse-mınıstri Amanǵalı Berdalınniń AQSh-tyń Aıdaho jáne Montana shtattaryna jasaǵan jumys sapary barysynda aıtyldy. Ol shtattardyń aýyl sharýashylyǵy departamentteri basshylarymen jáne amerıkalyq agrobıznes ókilderimen kezdesti.

Kezdesýlerde vıtse-mınıstr Qazaqstannyń mal sharýashylyǵyn damytý áleýetine toqtaldy. Onyń aıtýynsha, jaıylymdyq jer kólemi boıynsha álemde besinshi orynda turǵan elimizdiń ıeliginde 180 mln gektar jaıylym bar. Bul sıyr eti men qoı etin, sondaı-aq sút ónimderin óndirý kólemin arttyrýǵa múmkindik beredi.

Memleket basshysynyń tapsyrmasymen bıyl 2026–2030 jyldarǵa arnalǵan mal sharýashylyǵyn damytý jónindegi keshendi jospar bekitilip, iske asyryla bastady. Josparda maldyń genetıkalyq sapasyn jaqsartý, jemshóppen qamtamasyz etý júıesin nyǵaıtý, salany qarjylandyrýdy keńeıtý, zamanaýı tehnologııalardy engizý jáne ónimdi qaıta óńdeýdi damytý kózdelgen.

Memorandým aıasynda Qazaqstanda embrıologııalyq zerthana qurý josparlanyp otyr. Sonymen birge sheteldik sarapshylardy tarta otyryp, otandyq mamandardyń biliktiligin arttyrýǵa basymdyq beriledi.

Qazir elimizde qyzyl et óndirýdiń tolyq óndiristik tsıkline negizdelgen alty joba júzege asyrylyp jatyr. Budan bólek, Qazaqstannyń ońtústiginde alǵashqy mamandandyrylǵan mal bırjasynyń qurylysy bastaldy.

Osy baǵytta amerıkalyq tájirıbeni engizý máselesi de qaraldy. Taraptar mal aýktsıondaryn ashyq baǵa belgileý standarttaryna saı ótkizý úshin qazaqstandyq mamandardy oqytýǵa kelisti.

Sútti mal sharýashylyǵy da ekijaqty yntymaqtastyqtyń basym baǵyttarynyń biri retinde belgilendi. Sońǵy jyldary Qazaqstanda 100-den astam zamanaýı taýarly-sút fermasy paıdalanýǵa berildi. Olardyń árqaısysynyń ortasha quny 9 mln AQSh dollaryn quraıdy.

Sonymen qatar tsıfrlyq tehnologııalarmen jabdyqtalǵan, ónimdiligi joǵary taǵy 50 taýarly-sút fermasynyń qurylysyn jeńildetilgen nesıe arqyly qoldaý josparlanǵan.

Osyǵan baılanysty amerıkalyq kompanııalarǵa óndiristik keshenderdi qajetti jabdyqtarmen qamtamasyz etý, sondaı-aq jabdyq qurastyrý óndirisin Qazaqstanda jergiliktendirip, keıin Ortalyq Azııa naryǵyna shyǵarý múmkindikteri usynyldy.

-Kelissózder qorytyndysynda taraptar ýaǵdalastyqtardy naqty ınvestıtsııalyq jáne saýda jobalaryna aınaldyrýǵa kelisti. Etti baǵyttaǵy iri qara sharýashylyǵynda Montana shtatynyń, al ónerkásiptik sút óndirisi men ónimdi qaıta óńdeýde Aıdaho shtatynyń tájirıbesin paıdalaný kózdelip otyr,-delingen habarlamada.

Birlesken jobalardy iske asyrýǵa járdemdesý jáne ózara is-qımyldy úılestirý úshin Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi memlekettik organdar, bıznes ókilderi men ǵylymı uıymdardyń qatysýymen turaqty jumys alańyn qurmaq.

– Qazaqstannyń áleýetin amerıkalyq áriptesterdiń tehnologııalary men tájirıbesimen ushtastyrý ózara tıimdi nátıjelerge qol jetkizýge múmkindik beretinine senimdimin, – dedi Amanǵalı Berdalın.

Osyǵan deıin Qazaqstannyń Germanııadan asyl tuqymdy iri qara malyn jetkizýdegi maqsaty týraly jazdyq.