Elimizde endi qıyndyq týdyratyn nesıelerdiń tólemin azaıtýǵa bolady
ALMATY. KAZINFORM – Qazaqstanda bereshegi kóbeıip ketken azamattar birneshe kredıtin endi bir júıe arqyly retteı alady. Bul týraly Qarjy naryǵyn retteý men damytý agenttiginiń áleýmettik jobalar jáne qarjylyq saýattylyqty arttyrý departamentiniń dırektory Aleksandr Terentev aıtty.
Onyń aıtýynsha, reformanyń basty maqsaty – qaryz alýshylarǵa kórsetiletin kómekti neǵurlym qoljetimdi ári túsinikti etý, sondaı-aq olardyń jalǵyz baspanasynan aıyrylyp qalý qaýpin barynsha azaıtý.
- Tólem qabilettiligin qalpyna keltirý men azamattardy bankrottyq máselesi boıynsha súıemeldeý tetiginiń barlyǵy qarjy ombýdsmanynyń bazasynda qurylatyn Qaryzdardy retteý jónindegi biryńǵaı ortalyqqa biriktiriledi. Azamat úshin bul – qaryzdy óteýdiń qolaıly shartyn tańdaýdan bastap zańda kózdelgen ózge rásimderdi qoldaný múmkindik beretin ortalyq bolady, – dedi ol.
Agenttik qarjy ombýdsmanynyń jańa jumys qaǵıdalaryn 27 shildede bekitti. Olar 2027 jylǵy 1 qańtardan bastap kúshine enedi. Jańa júıeniń negizgi quraldarynyń biri – «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha jumys isteıtin finkelisim.kz tsıfrlyq platformasy. Ol birneshe kredıtor aldynda merzimi ótken bereshegi bar azamattarǵa qaryzyn biryńǵaı rásim arqyly retteýge múmkindik beredi.
Platformany eki jáne odan da kóp kepilsiz tutynýshylyq nesıesi bar, 90 kúnnen astam ýaqyt boıy tólem jasamaǵan adamdar paıdalana alady. Kredıtteri boıynsha jalpy bereshek kólemi 150-den 1 600 AEK-ke deıin bolýy tıis. 2026 jyly bul – 648 myńnan 6,9 mln teńge aralyǵy. Ótinish berilgennen keıin júıe belgilengen talaptarǵa sáıkestikti avtomatty túrde tekseredi. Odan keıin bankter men kollektorlar aqshany májbúrlep óndirip alýdy ýaqytsha toqtatady. Ár nesıeni jeke qaramaı, otbasynyń jalpy tabysyna qaraı biryńǵaı tólem kestesi jasalady.
Agenttiktiń boljamyna sáıkes, alǵashqy kezeńde jańa tetik shamamen 350 myń problemalyq qaryz alýshyny qamtıdy.
- Platformanyń basty áleýmettik mańyzy – árbir nesıe jeke qaralmaıdy, kerisinshe qaryz alýshynyń jalpy boryshtyq júktemesi baǵalanady. Bul shyn máninde jeńil tólem sharttaryn tańdaýǵa múmkindik beredi. Áleýmettik osal sanattaǵy azamattar úshin uzaq merzimder men aı saıynǵy tómen tólemder qarastyrylǵan, – dedi Aleksandr Terentev.
Platforma kelesi kezeńde jeke sot oryndaýshylarynyń júıesimen, keıin tólem qabilettiligin qalpyna keltirý jáne jeke tulǵalardyń bankrottyǵy tetikterimen biriktiriledi. Sonyń nátıjesinde sotqa deıingi retteýden bastap yqtımal bankrottyqqa deıingi búkil protsess biryńǵaı júıeniń quramyna enedi.
Jumystyń jeke baǵyty múgedektigi bar adamdarǵa arnalǵan. Búginde Qazaqstanda 105 myńnan astam múgedektigi bar azamattyń jalpy somasy 262 mlrd teńge bolatyn nesıelik qaryzy bar. Onyń ishinde 26,3 myń adamnyń kredıti problemalyq sanalady. Tek Almatynyń ózinde osy sanattaǵy shamamen 10 myń turǵynnyń merzimi ótken qaryzy bar, onyń jalpy kólemi - 8,6 mlrd teńge.
Osy máseleni sheshý úshin agenttik Almaty qalasynyń ákimdigimen, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligimen, Ádilet mınıstrligimen birlesip І jáne ІІ toptaǵy múgedektigi bar azamattardyń qaryzyn keshendi retteý jónindegi pılottyq jobany iske qosqan. Ol boıynsha múgedektigi bar azamattyń tabys deńgeıi, múliktik jaǵdaıy, otbasy quramy men ózge de ómirlik jaǵdaılar eskeriledi. Qaryz alýshynyń jaǵdaıyna qaraı qaryzdy qaıta qurylymdaý, tólemderdi keıinge qaldyrý, nesıe merzimin uzartý nemese aı saıynǵy tólemi 5–10 myń teńge bolatyn jeke óteý kestesi usynylady.
Eske salaıyq, «Stop-kredıt» qyzmetin 6,3 mln adam paıdalanǵan.
