Elimizde árbir úshinshi adam mamandyq boıynsha jumys istemeıdi
ASTANA. KAZINFORM — Jumyssyz jastardyń bir bóligi «dıplom bar, biraq jumys joq» dep shaǵymdansa, jumys berýshiler «laıyqty maman tabylmaı jatyr» deıdi. Qoǵamda qalyptasqan osy paradokstyń sebebin proforıentolog Quralaı Mekembaeva túsindirdi.
— Elimizde árbir úshinshi adam mamandyq boıynsha jumys istemeıdi. 16-17 jasynda jastar qatelesip jatady. Sebebi jastar birinshi orynǵa grantpen bilim alýdy qoıady. Keıin júrek qalaýymen tańdamaǵan mamandyq bolǵasyn beauty salaǵa ketedi, — dedi proforıentolog Jibek Joly telearnasynyń «Búgin Live» baǵdarlamasynda.
Osynyń áserinen sońǵy jyldary ata-analar kásibı baǵdar máselesine kóbirek mán bere bastaǵan. Ásirese, óz ómirlik tájirıbesinen sabaq alǵan orta býyn balasynyń bolashaǵyna erterek ınvestıtsııa salýǵa umtylady.
— 40-50 jastaǵy ata-analar máselege mán bere bastady. Sebebi kezinde ózderiniń dıplomy bir basqa, ózi basqa salada eńbek etken, — dedi spıker.
Sonymen qatar eńbek naryǵy únemi ózgeris ústinde. Jańa mamandyqtar paıda bolyp, keı salalarǵa suranys artyp keledi. Sondyqtan adam qabileti men jeke erekshelikterine saı baǵyt tańdaýy mańyzdy.
Proforıentologtyń sózinshe, bala ózine qyzyq emes salany tańdasa, qıyndyqtan qashý, bastaǵan isin aıaqtamaý sııaqty ádetter qalyptasýy múmkin.
— Jastarǵa izdenis, ózin-ózi taný, synı oılaýdy damytý kerek, — deıdi ol.
Maman ata-ana men bala arasyndaǵy senim men baılanystyń mańyzyn da atap ótti. Onyń pikirinshe, jasóspirimge durys baǵyt berý qajet.
— Jasóspirim — jeke álem. Sondyqtan túsiný, tańdaý jasaýyna kómektesý, tájirıbe bólisý, tyńdaı bilý qajet, — deıdi maman.
Búginde jastar ǵana emes, orta jastaǵy azamattar da mamandyǵyn aýystyrý jaıyn jıi oılaıtyny jasyryn emes.
— 40 jastaǵy adamdar ózgeristen qorqyp jatady. Unamaıtyn jumysta júre beredi. Energııasy taýsylady. Alaıda, odan qoryqpaý kerek. Eshqashan kesh emes, — deıdi spıker.
Mamannyń pikirinshe, qazirgi tańda jarnama, marketıng jáne ІT salalary suranysqa ıe. Sondyqtan eńbek naryǵynda tabysqa jetý úshin dıplomnan buryn ıkemdilik, daǵdy jáne durys tańdaý mańyzdy.
Budan buryn habarlanǵandaı, 2035 jylǵa qaraı Qazaqstanda 562 kásip nemese eńbek naryǵynyń 44%-y (shamamen 4 mln adam) jasandy ıntellektiniń yqpalymen ózgerýi múmkin.
