Elikterdiń eldi mekenderdi jıi jaǵalaı bastaýynyń syry nede
PAVLODAR. KAZINFORM — Ertis ózeniniń qaýmaly men ormandy jerlerde shamamen 5 myńǵa jýyq elik tirkelgen. Ormanshylar túz taǵylary adamdar men kólikten qoryqpaıtynyn aıtady.
Bıyl qysta elikter Pavlodar oblysynyń eldi mekenderine jıi kirip júr. Negizinen ózen mańaıyndaǵy jaıylmalar men «Ertis ormany» rezervatyn mekendeıtin janýarlar keıbir sátte aýyldar men qalalardyń kóshelerin kezip, azyq izdeıtinge uqsaıdy. Ormandy jerlerdiń kóbinde qar sonshalyqty qalyń emes. Elikterdiń tebindep jaıylýyna múmkindik mol. Deıturǵanmen, turǵyndar janýarlardyń adamdarǵa jıi úıirsekteı bastaǵanyn túsine almaı dal.
— Eldi mekenderge jas elikterdiń kirip ketý oqıǵalary rasymen jıi tirkelip jatyr. Janýarlardyń adamdar turatyn jerlerdi jaǵalaýynyń sebebi — ormandy jerlerde qardyń qalyńdyǵy 20 santımetrge deıin jetip, alańqaılardaǵy muz bolyp qalǵan qardy tebindep jaıylý qıyndaǵan. Al topyraqtaǵy toń 90 santımetrge jetedi. Onyń ústine qańtar aıyndaǵy sońǵy aıazdy kúnder aınaladaǵy barlyq sý aıdyndaryn qatyryp tastaǵan, muzdyń qalyńdyǵy — 40-70 santımetr. Sondyqtan olar qosymsha azyq izdep, adamdar turatyn jerlerdi tóńirekteıdi. Mysal úshin keshe oblys ortalyǵynyń irgesindegi Atameken kentinde jas elik jeke turǵynjaıǵa kirip, kólik qoıatyn garajdaǵy orǵa túsip ketken. Ony bizdiń ormanshylar alyp kelip, jaraqatynyń bar-joǵyn tekserip jatyr. Eger elik din aman bolsa, qaıtadan ormanǵa bosatamyz, — dep túsindirdi bul qubylysty Pavlodar orman jáne janýarlar dúnıesin qorǵaý mekemesiniń basshysy Ajdar Júsipov.
Sibir jáne dala elikteriniń Ertis ózeni qaýmalynda kóbeıip kele jatqany baıqalyp otyr. Ormanshylar ádette úrkek keletin jabaıy janýarlardyń adamnan qoryqpaıtynyn, 40 metrge deıin jaqyndatatynyn aıtady. Sebebi bul aýmaqtarda túz taǵylaryn atýǵa bolmaıtyny málim. Onyń ústine qaýmalda birde-bir qasqyr kózge túspegen. Pavlodar orman jáne janýarlar dúnıesin qorǵaý mekemesine qarasty orman sharýashylyqtarynda 500-den astam elik júr. Olar jaıylmadaǵy butalarmen, qar astyndaǵy shópti qazyp qorektenedi.
Orman ınspektorlary jalpy bıyl qysta elikter ǵana emes, túlkiler men qoıandardyń eldi mekenderge jıi bara bastaǵanyn baıqaǵan. Ańshylyqqa tyıym salynǵan jerlerde túz taǵylary ózderin erkin ustap, qalalarǵa jıi kelgishteıdi. Mysal úshin Pavlodar qalasynda sońǵy kúnderi kóshe kezip júrgen birneshe túlki ushyrasqan.
Buǵan deıin jazǵanymyzdaı, Pavlodar ormanshylary jabaıy janýarlarǵa tonnalaǵan azyq shashyp jatyr.
Sondaı-aq byltyr qarasha-jeltoqsan aılarynda Reseı Federatsııasynyń Novosibir oblysy tarapynan Pavlodar óńirine elikterdiń jappaı kóshi-qony baıqaldy.