Elimizdiń jastary ózin-ózi jumyspen qamtyp, nesıesiz ómir súre ala ma

Jıyn barysynda myńjyldyqtar toǵysynda týǵan  jastardy jumyspen qamtý máselesi talqylandy.

Mamandardyń aıtýynsha, 2018 jyly Qazaqstanda 146 000 jas orta mektepti bitirdi.

Bul 2017 jylǵa qaraǵanda 7%-ǵa artyq. Eńbek naryǵyna shyǵatyn jastardyń sany jyl saıyn ósip keledi. Jastardyń barlyǵyn jumyspen qamtamasyz etý úshin jumys oryndaryn jetkilikti túrde qurýǵa bola ma? Mıllenıaldar jaldanyp jumys istegisi kele ma? Jastar ózin-ózi qamtamasyz etip, nesıesiz ómir súre ala ma? Osy jáne basqa da máselelerdi memlekettik jáne jekemenshik qurylymdardyń ókilderi jáne tabysty jas kásipkerler Almatyda ortaǵa saldy.

«Almaty qalasy ákimdiginiń basty maqsattarynyń biri - kásipkerlikti damytý arqyly halyqty, sonyń ishinde jastardy jumyspen qamtamasyz etý. Qazir Almatyda 14-35 jas aralyǵyndaǵy 45,20% nemese 777909 adam turady. Dál osy jasta bolashaq mamandyq týraly, ómirdegi ornym qandaı degen suraqtar týyndaıdy. Qazaqstanda qazir 503 myńnan asa jas óz-ózine jumys jasap jatyr. Olar eshkim jaldanyp jumys jasaǵysy kelmeıdi. Sol sebepti biz memlekettik apparatqa jáne bıýdjetke túsetin salmaqty azaıta otyryp, olarǵa memleket atynan jáne de jekemenshik kompanııalarmen yntymaqtasa otyryp, kómektesýimiz qajet. Sondaı kompanııalardyń biri búgin prezentatsııa jasap otyr. Biz jastardyń osy bızneske kelip, aqsha taýyp, zańdy salyq tólep jatqanyna qýanyshtymyz. Jalpy bızneste tek kommertsııalyq maqsat emes, áleýmettik maqsat ta óte mańyzdy bolýy tıis», - dedi Shyńǵys Beskempirov.

 

Mamandar jastardy jumyspen qamtýda tikeleı satý ındýstrııasyn tıimdi varıant retinde qarastyrdy.

Qazaqstanda tikeleı saýda ındýstrııasynda Qazaqstanda qazir 800 000 adam jumys istep jatyr.

«Qazaqstan tikeleı satý qaýymdastyǵy óz jumysyn 2006 jyldan beri bastap keledi. Tikeleı satý ındýstrııasy taýardyń nemese qyzmettiń tutynýshyǵa tikeleı jetýin bildiredi. Ásirese, myna zamanda jastarǵa tikeleı ındýstrııa salasy kóp múmkindik beredi. Álemde bul bıznespen 117 mln adam aınalysyp jatyr. Álemdik aınalym 189 mlrd dollarǵa jetedi», - dedi Qazaqstan tikeleı satý qaýymdastyǵynyń jetekshisi Konstantın Kýlınıch.

Nátıjeli jumyspen qamtý jáne jappaı kəsipkerlikti damytý baǵdarlamasy jastardy jumyspen qamtýǵa arnalǵan negizgi baǵdarlama bolyp tabylady. Baǵdarlama maqsattarynyń biri - jumyssyz jastar men ózin-ózi jumyspen qamtyp otyrǵan jastarǵa qoldaý kórsetý. Elbasy N.Nazarbaevtyń tapsyrmasy boıynsha 2017 jyldan bastap alǵashqy mamandyqty tegin ıgerý úshin jaǵdaılar jasalyp otyr. Dál osy tusta jastar arasynda kásipkerlik daǵdylardy damytý máselesi erekshe mańyzǵa ıe bolýda. Bıylǵy jyldyń 1 mamyryndaǵy jaǵdaıǵa sáıkes 56 myń jas jappaı oqytý negizinde naqty kásiptik daǵdylardy damytýǵa basty kóńil bólip otyrǵan osy baǵdarlama arqyly memlekettik qoldaý sharalaryna qol jetkize aldy. Eńbek naryǵynda suranysqa ıe mamandyqtar boıynsha bilim men daǵdylardy meńgerý arqasynda jastardyń jumys tabý nemese bıznes bastaý úshin múmkindikteri aıtarlyqtaı dárejede arta túsedi.

 «Jastardyń kóp deńgeıli marketıng salasynda, qarapaıym tilmen aıtqanda, usynys berýge negizdelgen marketıng salasynda táýelsiz kásipkerler retinde eńbek etip, bıznesti basqarý jáne adamdarmen qarym-qatynas qurý baǵytynda jınaǵan daǵdylary olardyń boıynda ómirbaqıǵa qalady. Bizdiń 2016 jyly júrgizgen zertteýimiz nátıjesinde bizdiń qaýymdastyqqa múshe kompanııalar aıasynda bıznes qurǵan 21705 adamnyń 41,87%-y 18-34 jas aralyǵyndaǵy jastarǵa jatatynyn anyqtadyq. Іs júzine kelgende, jastar eń úzdik álemdik standarttar boıynsha kásipkerlik mektebinde naqty tájirıbe jınaqtaı alady», - dedi Konstantın Kýlınıch.

«Óskeleń urpaq árdaıym jańa standarttardy talap etetindikten, jańa tehnologııalar, tsıfrge kóshý, munyń bári qazir kompanııanyń basymdyq berip otyrǵan basty baǵyttary bolyp tabylady. Qazirgi ýaqytta Qazaqstanda bizdiń kompanııadaǵy táýelsiz kásipkerlerdiń 40%-y 18 jastan bastap 35 jasqa deıingi jastarǵa jatady, bul Azııadaǵy iri naryqtardyń deńgeıine sáıkes keledi, al Eýropadaǵy jastardyń úlesi budan azyraq. Biz ózi jáne óz otbasy úshin tabys taýyp qana qoımaı, sonymen birge, qoǵamǵa paıda ákeletin ozyq oıly jas kásipkerlerden quralǵan bıznes ortany qalyptastyrýǵa umtylamyz», - dedi «Amway Qazaqstan» JShS bas dırektory Larısa Volokontseva.