Elimizdiń Negizgi zańynyń bastaýlarynda Prezıdenttiń ózi boldy - Qasym-Jomart Toqaev
ANA. Tamyzdyń 28-i. QazAqparat. Búgin Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy jumys sapar barysynda Parlament Senatynyń Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev M.Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetinde boldy,
dep habarlady Senattyң baspasөz қyzmetinen.
Professorlyқ-oқytýshylar құramy men stýdentter aýdıtorııasy aldyndaғy Tөraғa sөziniң negizgi taқyryby aldaғy memlekettik mereke - Қazaқstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyң kүni meıramyna arnaldy.
Bұl zaңnyң қabyldanýyna jaңa tarıhtaғy oқıғalardyң tұtas bir tizbegi men ony әzirleýdegi қarbalas jұmystar sep bolғany týraly aıta kelip Қ.Toқaev қazirgi Konstıtýtsııany «nazarbaevtyқ» dep atady, өıtkeni elimizdiң Negizgi zaңynyң bastaýlarynda Prezıdenttiң өzi boldy.
«Men onyң Konstıtýtsııa boıynsha қyzý jұmystar atқarғanynyң kýәsi boldym. Nұrsұltan Әbishұly 30-dan astam eldiң negizgi zaңdaryn zerdelep, bizdiң Konstıtýtsııanyң is jүzinde barlyқ baptary men erejelerin jeke өzi tүzep otyrdy»,- dedi Tөraғa.
2007 jyly Қazaқstan қoғamdyқ-saıası jaңarý baғytynda eleýli қadam jasady. Jaңarғan Konstıtýtsııa zaң shyғarý үderisteri men eldegi saıası tұraқtylyқty tıimdi қamtamasyz etýdegi Parlament Senatynyң rөli men mәrtebesin eleýli tүrde kүsheıtýdi қarastyrady.
Mәjilis ýaқytsha bolmaғan jaғdaıda Senatқa Parlamenttiң өkilettigin atқarý mindeti jүkteldi. Parlamenttiң joғarғy palatasy retinde Senat zaңdardy қabyldaıdy, zaңdar Prezıdent қol қoıғannan keıin zaңdyқ kүshine enedi.
Senat parlamentaralyқ baılanystardy damytý tұrғysynda belsendi tүrde jұmys istep keledi jәne halyқaralyқ 10 bedeldi ұıymғa қatysýshy bolyp tabylady. Shet elderdiң 60-tan astam parlamentterimen tyғyz қarym-қatynas ornatyldy.
Parlament ishindegi үnқatysý men қoldanystaғy zaңnamany jetildirý үshin jaғdaı jasaı otyryp, eldiң eleýli tұraқtandyrýshy әleýetin қamtamasyz etken қazaқstandyқ Parlamenttiң tәjirıbesi is jүzinde kөrsetildi.
Қazaқstan Parlamenti azamattardyң mүdelerin «jınaқtaýshy» jәne ony bildirýshi bola otyryp, osy mүddelerdi memlekettiң erik-jigerine aınaldyryp keledi.
Depýtattardyң belsendi jұmystarynyң arқasynda bizdiң қoғamymyzdyң tүpkilikti jaңarýynyң, Қazaқstanda naryқtyқ, әleýmettik baғdarlanғan ekonomıkaly құқyқtyқ memlekettiң қalyptasýyna negiz bolғan kөptegen zaңdar қabyldandy.
Tөraғa sondaı-aқ Қazaқstannyң EҚYҰ-na tөraғalyқ etý қarsaңynda қabyldanғan «Eýropaғa jol» arnaıy baғdarlamasynyң mindetterine de toқtaldy.
«EҚYҰ-na tөraғalyқ etýdiң өzi - Қazaқstan үshin tarıhı oқıғa, өıtkeni bizdiң elimiz TMD memleketteriniң ishinen, Ortalyқ Azııa aımaғynan birinshi ret osynaý geografııalyқ tұrғydaғy jәne mindeti boıynsha erekshe mandaty bar ұıymғa jetekshililik etkeli otyr»,- dedi Қ.Toқaev.
Қazaқstannyң damyғan jәne bәsekege қabiletti elderdiң қataryna kirý mindetine қatysty Tөraғa bilim berý men «bilim қoғamy» jәne «aқyldy ekonomıka» құra alatyn jaңa formatsııanyң jastaryn tәrbıeleýdiң ereksheligin atap өtti.
Oғan қosa Tөraғa rýhanı tәrbıe kөrinisterine de erekshe nazar aýdardy. «Bilim men kәsibı tәjirıbe ұlttyқ basymdyқtarғa, adamgershilik құndylyқtarғa, қoғamdyқ paryz, әleýmettik yntymaқ jәne ұrpaқtar sabaқtastyғy ұғymdaryna negizdelmese jasampazdyқ kүshke ıe bola almaıdy. Memlekettilik әrқashan ұjymdyқ sananyң negizgi saқtaýshylary bolyp tabylatyn ұlttyқ tarıh pen mәdenıetti tereң tүısinýden kөrinedi. Eger azamattar ony bilip, қasterleıtin bolsa қoғam kүsheıe tүsedi»,- dedi Қ.Toқaev.
